Na kolejną edycję SOZklubu – spotkań dla osób społecznie zaangażowanych w opiekę nad zabytkami – zapraszamy w czerwcu do Lublina! Do udziału zachęcamy wszystkich, którzy chcą działać społecznie na rzecz dziedzictwa kulturowego, dowiedzieć się więcej o funkcjonowaniu systemu ochrony zabytków, współpracy ze służbami konserwatorskimi oraz możliwościach pozyskiwania środków na działania społeczne związane z ochroną zabytków.

Pierwszy dzień wydarzenia poświęcony będzie prezentacji działań organizacji społecznych i społeczników. Spotkanie odbędzie się w Muzeum Osiedli Mieszkaniowych, gdzie uczestnicy zaprezentują swoje doświadczenia i dobre praktyki związane z ochroną dziedzictwa.

W sobotę zapraszamy do Baobabu – miejsca spotkań i budowania więzi między mieszkańcami Lublina. Tematem rozmów będzie najmłodsze dziedzictwo kulturowe oraz różnorodne formy jego ochrony. Uczestnicy wezmą również udział we wprowadzeniu do społecznej opieki nad zabytkami.

W programie przewidziano także spacery po Ogrodzie Saskim oraz osiedlach Słowackiego i Mickiewicza, a także zwiedzanie siedziby Baobabu – dawnego Banku Rzemiosła i Handlu.

PROGRAM

19 czerwca (piątek)

17.30 – Społeczne zaangażowanie w ochronę zabytków. Prezentacja działań i dobrych praktyk

dr Łukasz Miechowicz – archeolog, adiunkt w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN, absolwent Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. W 2023 r. odznaczony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego złotą odznaką „Za Opiekę nad Zabytkami”. Społeczny Opiekun Zabytków Powiatu Opolskiego (woj. lubelskie), gdzie od przeszło dekady prowadzi badania i działania na rzecz ochrony zabytków archeologicznych ze szczególnym uwzględnieniem wczesnośredniowiecznych grodzisk w Kotlinie Chodelskiej.

Modernizm w Lublinie, Marcin Semeniuk, Paulina Garbiec, Karol Krupa, Marta Zawiślak

Modernizm w Lublinie to organizacja działająca lokalnie, której zadaniem jest popularyzacja, dokumentacja, badanie architektury, urbanistyki, sztuki z epoki modernizmu oraz zabieganie o właściwą ochronę dla najcenniejszych obiektów.

Muzeum Osiedli Mieszkaniowych, Michał Fronk

Muzeum Osiedli Mieszkaniowych jest jedynym muzeum partycypacyjnym, które dedykowane jest kwestiom mieszkalnictwa. Usytuowane w ikonicznym pawilonie na targu przy ulicy Wileńskiej, na skraju Os. Słowackiego projektowanego przez Zofię i Oskara Hansena. Powstało jako projekt społeczny w 2018 roku. Format MoM został pomyślany jako narzędzie dialogu pomiędzy zróżnicowanymi użytkownikami osiedla i miasta, a także pomiędzy przeszłością a przyszłością.

miejsce spotkania: Muzeum Osiedli Mieszkaniowych, ul. Wileńska 21, Lublin

19.30 – Wieczorny spacer po osiedlu Słowackiego i Mickiewicza, Marcin Semeniuk, Paulina Garbiec, Karol Krupa, Marta Zawiślak

Spacer po osiedlu Słowackiego będzie okazją do wieloaspektowego zapoznania się z jedną z najciekawszych i najistotniejszych dla rozwoju polskiej powojennej myśli architektonicznej realizacji mieszkaniowych. Pozwoli poznać, na czym polegało przełomowe myślenie twórców osiedla – architektów Oskara i Zofii Hansenów oparte o autorską teorię Formy Otwartej, zrozumieć postawę projektantów i porównać z wzorcowym osiedlem Mickiewicza. Spacer będzie możliwością przeanalizowania osiedla we wszystkich jego skalach: „makro”, „mezzo” i „mikro” oraz przyjrzenia się dekoracjom powstałym w ramach Lubelskich Spotkań Plastycznych.

Początek spaceru: Muzeum Osiedli Mieszkaniowych, ul. Wileńska 21, Lublin

20 czerwca (sobota)

14.30 – Odziedziczyć współczesność. Dylematy ochrony najmłodszego dziedzictwa kultury w Polsce, dr inż. arch. Maria Dankowska

Czy dziedzictwo drugiej połowy XX wieku to już zabytki? Czy warto zachować te obiekty? Ochrona najmłodszego dziedzictwa kultury ciągle pozostaje kwestią niedoprecyzowaną, stąd potrzeba podejmowania tego tematu, a także potrzeba poszukiwania kolejnych interesariuszy, którzy włączą się do wspólnego dyskursu oraz do szukania odpowiedzi na pytania o cel, metody i możliwości zachowania najciekawszych i najbardziej znaczących obiektów dziedzictwa współczesności.

dr inż. arch. Maria Dankowska – architekt i urbanista, specjalizujący się w ochronie dziedzictwa kulturowego, zabytków oraz krajobrazu kulturowego. Główny specjalista w Narodowym Instytucie Dziedzictwa. Wieloletni pracownik Instytutu Architektury i Urbanistyki Politechniki Łódzkiej i Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Łodzi, współpracownik Uniwersytetu Łódzkiego. Wykładowca Akademii Dziedzictwa w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie.

15.30 – Wprowadzenie do społecznej opieki nad zabytkami, dr Dariusz Kopciowski, dr Dominik Szulc

Podczas wystąpienia zostaną przedstawione uwarunkowania prawne i faktyczne działania społecznych opiekunów zabytków. Poruszone zostaną zagadnienia związane z powołaniem i cofnięciem uprawnień, ale także instrumentami prawnymi, jakimi dysponują społecznicy. Nakreślone zostaną ramy środowiskowe działań społecznych, poszukamy też odpowiedzi na pytanie jak skutecznie współpracować z organami ochrony zabytków, samorządem terytorialnym i właścicielami zabytków oraz gdzie poszukiwać źródeł finansowania działalności.

dr Dominik Szulc – kierownik Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Lublinie. W przeszłości wieloletni Społeczny Opiekun Zabytków Miasta Kraśnik i Powiatu Kraśnickiego. Odznaczany za działalność na polu społecznej opieki nad zabytkami (m.in. Złotą Odznaką za Opiekę nad Zabytkami, Stypendium Kulturalnym Województwa Lubelskiego, Nagrodą “Zachować Pamięć” Muzeum Żydów Polskich “Galicja”).

dr Dariusz Kopciowski – historyk sztuki i doktor nauk technicznych, specjalność ochrona zabytków urbanistyki i architektury. Od 2016 roku Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków. Od 1992 roku współzałożyciel i przewodniczący Lubelskiego Oddziału Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków. Wykładowca na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Akademii Zamoyskiej.

Po wystąpieniach zapraszamy na oprowadzanie po Baobabie, które poprowadzi Anna Dąbrowska ze stowarzyszenia Homo Faber oraz dr Huber Mącik, miejski konserwator zabytków.

miejsce spotkania: Baobab, Krakowskie Przedmieście 39b, Lublin

18.30 – Spacer śladami nieoczywistej historii Ogrodu Saskiego, dr Huber Mącik, Iwona Brankiewicz

Ogród Saski to park miejski w stylu angielskim, zaprojektowany przez Feliksa Bierzyńskiego. Mimo, że powstał w XIX wieku to kryje ślady historii dużo dłuższej. Począwszy od neolitycznych pochówków, przez pozostałości założenia pasyjnego z XV i XVI wieku, po relikty dawnych obwarowań miejskich z XVII stulecia.

dr Huber Mącik – doktor historii sztuki, prawnik. Od 2012 roku miejski konserwator zabytków w Lublinie. Naukowo specjalizuje się w historii urbanistyki i architektury nowożytnej oraz nowoczesnej. Popularyzator wiedzy o zabytkach Lublina i regionu.

Początek spaceru przy głównym wejściu do Ogrodu od Alei Racławickich.

Współorganizatorzy wydarzenia:
Narodowy Instytut Dziedzictwa
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Lublinie
Urząd Miasta Lublin / Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków i Rewitalizacji
Muzeum Osiedli Mieszkaniowych

Partnerzy:
Homo Faber / Baobab
Modernizm w Lublinie

Koordynacja:
Sylwia Bielicka: sbielicka@nid.pl