Kolejna edycja konkursu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków „Zabytek Zadbany” właśnie wystartowała! To prestiżowe przedsięwzięcie, które od pół wieku promuje najlepsze praktyki w opiece nad zabytkami, po raz kolejny daje właścicielom, posiadaczom i zarządcom zabytków szansę na wyróżnienie za wzorowe działania konserwatorskie, adaptacyjne i opiekuńcze. Narodowy Instytut Dziedzictwa od 2011 roku prowadzi procedurę konkursową. W tym roku zgłoszenia przyjmujemy do 15 lutego 2026 r.
Jeśli chcesz, by Twój obiekt został oceniony przez grono ekspertów i zaprezentowany jako przykład dobrej praktyki w zakresie ochrony dziedzictwa, zapoznaj się ze szczegółowymi zasadami tegorocznej edycji poniżej.
Kto może zgłosić obiekt do konkursu?
- właściciele, posiadacze i zarządcy obiektów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków nieruchomych, którzy wzorowo wywiązują się z obowiązku opieki nad zabytkami;
- Wojewódzcy Konserwatorzy Zabytków, kierownicy delegatur Wojewódzkich Urzędów Ochrony Zabytków oraz konserwatorzy samorządowi.
Jakie warunki musi spełniać zgłoszony zabytek?
- obiekt musi być wpisany indywidualnie do rejestru zabytków nieruchomych;
- wszystkie prace konserwatorskie, badawcze i budowlane przy zabytku powinny być wykonane zgodnie z pozwoleniem właściwego organu ochrony zabytków;
- prace przy zabytku muszą być zakończone w okresie 5 lat od roku poprzedzającego złożenie wniosku;
- do kategorii specjalnej właściwego użytkowania i stałej opieki nad zabytkiem mogą być zgłoszone obiekty, przy których prowadzono działania, w tym prace pielęgnacyjno-porządkowe, przez co najmniej 10 lat poprzedzających rok złożenia wniosku.
Kategorie konkursowe
A. Utrwalenie wartości zabytkowej obiektu.
B. Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu (w tym założenia dworskie i pałacowe).
C. Adaptacja obiektów zabytkowych.
D. Architektura i budownictwo drewniane.
E. Zabytki techniki (w tym budownictwo przemysłowe i inżynieryjne).
F. Zabytek dostępny.
G. Kategoria specjalna: właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem.
Ocena i nagrody
Zgłoszenia ocenia jury złożone z ekspertów w dziedzinie ochrony i konserwacji zabytków, powoływane przez Generalnego Konserwatora Zabytków na wniosek dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
W kategorii specjalnej jury przyznaje nagrodę główną, natomiast w pozostałych – nagrodę i maksymalnie trzy wyróżnienia. Jury ma prawo przyznać dwie równorzędne nagrody (ex aequo).
Laureaci otrzymują dyplomy oraz tablice z brązu do oznaczenia zabytku, a wyróżnieni – dyplomy
i odpowiednie tablice.
Harmonogram konkursu
Do 15 lutego 2026 r. – przesłanie dokumentacji zgłoszeniowej na adres sekretariatu Konkursu:
Narodowy Instytut Dziedzictwa
Oddział Terenowy w Olsztynie
ul. 11 Listopada 4, 10-104 Olsztyn
z dopiskiem „Zabytek Zadbany”
Do 31 października – ogłoszenie listy nagrodzonych i wyróżnionych oraz uroczysta gala wręczenia nagród.
Do pobrania
Procedura oceny zgłoszeń (docx)
Szczegółowe informacje o regulaminie konkursu, formularz zgłoszeniowy oraz procedura oceny zgłoszeń dostępne są na stronie:
Zabytek Zadbany – NID
