1 października 2025 roku w Muzeum Lniarstwa w Żyrardowie odbyło się uroczyste wręczenie nagród i wyróżnień w jubileuszowej, 50. edycji konkursu „Zabytek Zadbany” oraz wyróżnień dla organizatorów najlepszych wydarzeń w ramach 33. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa. Spotkanie zgromadziło laureatów, ekspertów i pasjonatów dziedzictwa kulturowego z całej Polski.
– „Zabytki są dobrem wspólnym, depozytem, który przekazujemy kolejnym pokoleniom. Choć każdy obiekt ma swojego właściciela, na poziomie społecznej odpowiedzialności stają się one naszym wspólnym dziedzictwem, z którym obcujemy na co dzień – zwiedzając, korzystając czy podziwiając zabytki” – powiedziała Bożena Żelazowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalna Konserwator Zabytków.
– „Już od 50 lat Konkursowi „Zabytek Zadbany” przyświeca idea uhonorowania opiekunów zabytków, którzy wzorowo wywiązują się ze swoich obowiązków. Obserwując nagrodzonych i wyróżnionych, można zauważyć, że obowiązek opieki często zamienia się w prawdziwą pasję, zamiłowanie i oddanie idei ochrony dziedzictwa. Opieka nad zabytkami to wielowymiarowy wysiłek, także finansowy, który wspierany jest m.in. poprzez dofinansowania Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla prac konserwatorskich i restauratorskich. Dzięki tym działaniom obiekty odzyskują swoje wartości, pozostają obecne w lokalnym odbiorze społecznym, ucząc i edukując, czym jest dziedzictwo oraz jak ważne jest jego zachowanie i ochrona, także w miejscach bliskich nam na co dzień” – dodała.
Dyrektorka NID Marlena Happach podczas wydarzenia podkreśliła, że jubileusz 50-lecia konkursu „Zabytek Zadbany” oraz obchody 33. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa łączą troskę o nasze dziedzictwo z szeroką refleksją nad jego miejscem we współczesnej kulturze.
– „To święto troski o pamięć, piękno i odpowiedzialność, jakie niesie ze sobą każdy zabytek. Od pół wieku konkurs „Zabytek Zadbany” wyróżnia opiekunów, którzy potrafią połączyć szacunek dla historycznej materii z nowoczesnymi rozwiązaniami. Dziś widzimy, że troska o dziedzictwo nie jest wyłącznie obowiązkiem, ale staje się wielkim przywilejem” – dodała.
Tegoroczna edycja Europejskich Dni Dziedzictwa odbyła się pod hasłem „W stronę architektury. Młode dziedzictwo”, zwracając uwagę na wartość architektury XX wieku i potrzebę jej ochrony. Konkurs „Zabytek Zadbany”, realizowany od 1975 roku, po raz kolejny udowodnił, że opieka nad zabytkami pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań i zarazem źródłem dumy dla kolejnych pokoleń.
Nagrody w konkursie „Zabytek Zadbany” wręczyły: Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalna Konserwator Zabytków Bożena Żelazowska, dyrektorka Narodowego Instytutu Dziedzictwa Marlena Happach oraz przewodnicząca jury konkursu prof. dr hab. inż. arch. Małgorzata Rozbicka.
Pełna lista laureatów konkursu „Zabytek Zadbany”: <tutaj>
Wyróżnienia w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa przyznały: Sekretarz Stanu w MKiDN, Generalna Konserwator Zabytków Bożena Żelazowska, dyrektorka NID Marlena Happach oraz krajowa koordynatorka EDD Patrycja Jastrzębska.
Pełna lista wyróżnionych wydarzeń EDD 2025: <tutaj>
Obchody w Żyrardowie nie zakończyły się jednak na samym wręczeniu nagród. 2 października w Muzeum Lniarstwa odbył się panel dyskusyjny „Za młode na zabytek? O meandrach ochrony architektury”, w którym eksperci debatowali nad wyzwaniami związanymi z ochroną i adaptacją architektury XX wieku. Następnie uczestnicy wzięli udział w spacerach tematycznych po Żyrardowie, poznając z bliska historię i dziedzictwo miasta.
