Jak pokazywać archeologię od kuchni? Jak mówić o badaniach, by nie tylko przyciągać uwagę, ale też budować zrozumienie dla dziedzictwa archeologicznego? O tym rozmawialiśmy podczas webinarium dla organizatorów Europejskich Dni Archeologii. Nagranie spotkania „Za kulisami – dni otwarte w archeologii” jest już dostępne na YouTube NID TV – zapraszamy do obejrzenia wszystkich, którzy nie mogli uczestniczyć na żywo lub chcą wrócić do omawianych tematów.
Spotkanie zostało poświęcone dniom otwartym organizowanym na badaniach oraz w instytucjach archeologicznych – inicjatywom, które mimo rozwoju EDA w Polsce nadal należą do rzadkości. Była to okazja do wymiany doświadczeń, rozmowy o wyzwaniach organizacyjnych i refleksji nad tym, jak skutecznie pokazywać odbiorcom codzienność pracy archeologów.
Do udziału zaprosiliśmy przedstawicielki i przedstawicieli instytucji, którzy podzielili się swoimi praktykami i doświadczeniami. Wśród prelegentów znaleźli się:
- dr Nina Glińska z Narodowego Instytutu Dziedzictwa,
- dr Sylwia Jędrzejewska z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego,
- przedstawiciele Muzeum Śląskiego w Katowicach: Marek Trojan, Małgorzata Kurgan-Przybylska, Jacek Soida, Adam Pyzik i dr Renata Abłamowicz.
O kwestiach organizacyjnych związanych z EDA 2026 opowiedziała dr Agnieszka Oniszczuk z Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
Choć archeologia jest dziś coraz bardziej widoczna w przestrzeni publicznej, nie zawsze idzie za tym pogłębione rozumienie procesu badawczego i znaczenia dziedzictwa archeologicznego. W debacie publicznej wciąż pojawiają się uproszczenia, sensacyjne interpretacje i mylące zestawienia profesjonalnych badań z amatorskimi poszukiwaniami zabytków. Tym bardziej warto pokazywać społeczeństwu, jak naprawdę wygląda praca archeologów i dlaczego jej efekty mają znaczenie dla nas wszystkich.
Dni otwarte mogą być jednym z najskuteczniejszych narzędzi budowania tej świadomości. To dzięki nim archeologia staje się bliższa, bardziej zrozumiała i lepiej osadzona w doświadczeniu odbiorców.
Warto pamiętać, że zaangażowani archeolodzy są najlepszymi ambasadorami archeologii i dziedzictwa archeologicznego.
