Narodowy Instytut Dziedzictwa koordynuje realizację postanowień Konwencji światowego dziedzictwa z 1972 r. w Polsce. Działania te mają na celu zachowanie dziedzictwa o wyjątkowej powszechnej wartości, podniesienie poziomu ochrony i zarządzania dobrami światowego dziedzictwa w Polsce, stworzenie forum wymiany informacji i wypracowanie modelu efektywnej współpracy pomiędzy podmiotami odpowiedzialnymi za dobra światowego dziedzictwa. Obejmują one:

• aktywne wsparcie służb konserwatorskich, organów samorządu terytorialnego, zarządców oraz instytucji rządowych w ochronie i konserwacji dóbr wpisanych i kandydujących na Listę światowego dziedzictwa;
• zapewnienie platformy współpracy i wymiany informacji dla jednostek rządowych i organizacji pozarządowych, a także szeroko rozumianego społeczeństwa w ochronie i opiece nad obszarami światowego dziedzictwa;
• prowadzenie monitoringu i ocenę stanu zachowania polskich miejsc wpisanych na Listę światowego dziedzictwa UNESCO;
• opracowywanie dla Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO raportów okresowych dotyczących polityki państwa w zakresie realizacji Konwencji oraz koordynacja opracowywania raportów okresowych dla poszczególnych miejsc wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO;
• popularyzowanie światowego dziedzictwa i jego znaczenia dla społeczeństwa;
• organizację spotkań opiekunów miejsc światowego dziedzictwa, które mają na celu zapoznanie opiekunów i zarządców polskich miejsc oraz służby konserwatorskie z tematyką światowego dziedzictwa, a także stanowią platformę do wymiany doświadczeń. Każde spotkanie porusza konkretne zagadnienia związane z ochroną oraz zarządzaniem światowym dziedzictwem w Polsce i na świecie.

Polska po raz trzeci w historii objęła mandat członka Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. Nasze członkostwo w latach 2025–2029 realizowane jest pod hasłem „Solidarni w ochronie dziedzictwa”.

Merytoryczne wsparcie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego zapewnia Zespół ds. członkostwa Polski w Międzyrządowym Komitecie Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego. 

Skład Zespołu ds. członkostwa Polski w Międzyrządowym Komitecie Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego:

• Jakub Makowski – dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przewodniczący Zespołu;
  
• Agata Kurdziel – zastępczyni dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zastępczyni przewodniczącego Zespołu;
  
• Aleksandra Chrzanowska – naczelniczka Wydziału Strategii i Międzynarodowej Ochrony Dziedzictwa w Departamencie Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, sekretarz Zespołu;
  
• Urszula Ślązak – dyrektorka Departamentu Współpracy z Zagranicą w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
  
• Teresa Mikulska – radca ds. organizacji międzynarodowych w Departamencie Współpracy z Zagranicą w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego;
  
• Agata Wąsowska-Pawlik – dyrektorka Międzynarodowego Centrum Kultury;
  
• prof. dr hab. Jacek Purchla – pełnomocnik ds. naukowych Międzynarodowego Centrum Kultury oraz ekspert narodowy w Komitecie Światowego Dziedzictwa UNESCO;
  
• prof. dr hab. Bogusław Szmygin – prezes Polskiego Komitetu Narodowego ICOMOS;
  
• Marlena Happach – dyrektorka Narodowego Instytutu Dziedzictwa;
  
• Anna Marconi-Betka – kierowniczka Działu Światowego Dziedzictwa w Narodowym Instytucie Dziedzictwa oraz ekspertka narodowa w Komitecie Światowego Dziedzictwa UNESCO;
  
• Alicja Jagielska-Burduk – sekretarz generalna Polskiego Komitetu ds. UNESCO;
  
• dr hab. inż. arch. Piotr Gerber – prezes Międzynarodowego Komitetu Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego (TICCIH).

Polska sprawowała mandat członka Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w latach 1976–1978 oraz 2013–2017. Wybór na kolejną kadencję w latach 2025–2029 stanowi wyraz uznania dla dorobku naszego kraju w zakresie ochrony dziedzictwa, a zarazem zobowiązanie do aktywnego i odpowiedzialnego współtworzenia systemu ochrony ustanowionego na mocy Konwencji z 1972 roku.

Hasło „Solidarni w ochronie dziedzictwa” wyznacza kierunek działań Polski w Komitecie oraz podkreśla znaczenie współpracy międzynarodowej, dialogu i wymiany doświadczeń. Za przygotowanie stanowisk eksperckich, analiz dokumentów Komitetu oraz wsparcie merytoryczne odpowiada Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa. W realizację zadań włączone są również Ministerstwo Klimatu i Środowiska – w zakresie dziedzictwa przyrodniczego – oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych, odpowiedzialne za wymiar polityczny i dyplomatyczny udziału Polski w pracach Komitetu.

Działania Polski w ramach mandatu koncentrują się wokół czterech kluczowych obszarów:

• edukacja i budowanie świadomości społecznej w zakresie wartości dziedzictwa.
• ochrona dziedzictwa w czasie konfliktów zbrojnych,
• klimat i dziedzictwo,
• solidarność międzynarodowa.

Zarządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 stycznia 2026 r. w sprawie powołania Zespołu do spraw członkostwa Polski w Międzyrządowym Komitecie Ochrony Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego na kadencję 2025-2029