DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Charakterystyka dziedzictwa kulturowego
          Utworzone 1 stycznia 1999 r. województwo świętokrzyskie zajmuje część centralną dawnego województwa kieleckiego, położonego w widłach Wisły, Pilicy i Niedzicy, które było kontynuacją dawnego województwa sandomierskiego. Za najważniejsze w przeprowadzonej korekcie granic wydaje się przyłączenie części dawnego województwa tarnobrzeskiego, powiatów: sandomierskiego, opatowskiego, staszowskiego. Województwo składa się z 14 powiatów (w tym powiat grodzki kielecki) oraz 102 gmin, w tym 5 gmin miejskich (Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice, Skarżysko-Kamienna i Sandomierz), 26 gmin miejsko-wiejskich oraz 71 gmin wiejskich. Zamieszkiwane jest przez ponad 1275 tys. mieszkańców.

          Krzemionki Opatowskie 08.jpg Tokarnia 01.jpg Tokarnia 02.jpg

          Specyfika położenia geograficznego, ukształtowania terenu, bogactw naturalnych jak również burzliwe dzieje historyczne wywarły ogromny wpływ na zasób dziedzictwa kulturowego. Na uwagę zasługuje obszar Staropolskiego Okręgu Przemysłowego silnie nasycony w zabytki przemysłu z XVII–XIX w., a w nim obszar doliny rzeki Kamiennej z pomnikiem historii „Krzemionki” koło Ostrowca Świętokrzyskiego - neolityczne kopalnie krzemienia, nominowanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, Starachowice z zespołem muzeum wielkiego pieca z XIX stulecia, który zgłoszony jest do wpisania na listę dziedzictwa przemysłowego TICCIH oraz z muzeum starożytnego okręgu hutnictwa i górnictwa świętokrzyskiego w Nowej Słupi, największego okręgu w barbarzyńskiej części Europy czasów rzymskich, a także z paleolitycznymi kopalniami hematytu „Rydno”.

          Nagłowice.jpg Stradow 1.jpg sandomierz_zegar.jpg

          W wielu miastach zachowały się wpisane do rejestru zabytków dawne układy urbanistyczne – w granicach obecnego województwa było niegdyś 66 lokowanych organizmów miejskich, z których tylko 31 cieszy się prawami miejskimi. Wśród zabytkowych układów urbanistycznych, w tym także zespołów architektoniczno-przestrzennych, do szczególnie interesujących należą miasta i miasteczka regionu (w nawiasie data lokacji): Bodzentyn (między 1348 a 1355), Busko (1287), Chęciny (między 1306 a 1325), Kielce (przed 1359), Opatów (przed 1287), Nowy Korczyn (1257), Pińczów (1428), już przez Galla Anonima określany jako „sedes regni principales” Sandomierz (przed 1227), Secemin (przed 1395), Stopnica (1362), Szydłów (przed 1329), Wiślica (3.ćw. XIII w.).

          Bieliny.jpg Jedrzejow4.jpg Jędrzejow1.jpg Książ Wielki.jpg

          W układzie urbanistycznym Kielc na szczególna uwagę zasługuje zespół architektoniczno-krajobrazowy Wzgórza Zamkowego, utworzony przez zlokalizowany na wzgórzu kompleks obiektów architektonicznych, składający się z kościoła korzeniami sięgającego XII w., pałacu biskupiego oraz szeregu obiektów należących dawniej do Kościoła, tworzący rodzaj „urbs Ecclesiae” łączącego się z miastem „mieszczańskim” tylko od strony północnej. W Sandomierzu wyróżnić należy także takie obiekty, jak pozostałości miejskich fortyfikacji, ratusz, Dom Długosza. W Szydłowie – poza wspomnianymi zamkiem, kościołem i synagogą – także bardzo dobrze zachowane mury miejskie z najbardziej znaną Bramą Krakowską. W Wiślicy zespół kolegiaty, w skład którego wchodzi także dzwonnica i tzw. Dom Długosza.

          sandomierz 050.jpg sandomierz 053.jpg sandomierz 070.jpg sandomierz 081.jpg

          Wśród zabytków architektury sakralnej, za szczególnie cenne uznać należy zespoły klasztorne cystersów w Jędrzejowie, Koprzywnicy, Wąchocku fundowane w XIII w., w Świętej Katarzynie w XV w., na Świętym Krzyżu od XII-XVIII w., na Karczówce w Kielcach z XVII w., reformatów w Pińczowie z XVII w.; katedry w Kielcach i Sandomierzu; kolegiaty w Wiślicy od XI-XIV w., Klimontowie z XVII w., Kurzelowie z XIV w., Opatowie z XII w.: kościoły romańskie XI–XIII w. (Goźlice, Imielno, Kije, Mokrsko, Samborzec, Sandomierz, Sulisławice, Tarczek, Trójca), gotyckie XIV–XVI w. (Bejsce, Beszowa, Bodzentyn, Chotel Czerwony, Chroberz, Chybice, Krzcięcice, Skotniki, Szaniec, Szydłów, Zagość (kościół gotycki z elementami romańskimi), renesansowe i barokowe XVII–XVIII w. (Bieliny, Góry Wysokie, Młodzawy, Pińczów, Piotrkowice, Rytwiany, Starochęciny, Szewna), klasycystyczne (Kielce, kościół ewangelicki z 1835 r., Krzyżanowice 1786 r.).

          sandomierz 088.jpg sandomierz 090.jpg sandomierz 100.jpg

          Na terenie województwa zachowało się stosunkowo dużo zabytków architektury drewnianej. W liczbie ich najstarszy z pewnie datowanych w Polsce kościół drewniany w Zborówku (1459 r.), unikalny barokowy kościół w Mnichowie (XVIII w.), kilkusetletnie kościoły w Buska-Zdroju (1699), Chotelku Zielonym (1527), Glinianach (1599), Kossowie (XVII w.) Krzelowie (1.poł. XVII w.), Radkowicach (1621 r.), Niekrasowie (1661 r.), Strzegomiu (XVI/XVII w.), kaplice z połowy XIX w. : Dąbrowa, Dyminy, Mójcza, Zagórze, Wola Kopcowa, kościoły z wieku XIX i XX z doliny Kamiennej (Bliżyn, Parszów, Ostrowiec, Skarżysko).

          Tokarnia_kapliczka.jpg Tokarnia_skansen.jpg Tokarnia_sknsen.jpg

          Zabytki architektury rezydencjonalno-obronnej reprezentują: zamki, z których część przekształcono w pozbawione (lub niemal pozbawione) cech obronnych rezydencje (Sandomierz XIV w.), Kurozwęki (XIV-XVIII w.), Bolmin (XVI/XVII w.), Sobków (fortalicja XVI-XVIII w.), a inne zachowały się tylko w postaci ruin (Bodzentyn (XIV w.), Chęciny (XIV-XV w.), Maleszowa (XVII w.), Mokrsko Górne (XIV-XVI w.), Szydłów (XIV-XVII w.). Na szczególne wyróżnienie wśród tej grupy zasługuje będący w ruinie siedemnastowieczny zamek Krzyżtopór w Ujeździe, ze względu na swą niezwykłą skalę, unikalną formę i krajobrazowy charakter założenia. Gródki stożkowate są pozostałościami po obiektach rezydencjonalno-obronnych z (XIV–XV w.) należących do rycerstwa; obiekty takie znajdują się m.in. w Dębnie k. Bodzentyna, Miłkowie, Mokrsku Dolnym Stanowicach, Włoszczowie.

          Ujazd - Krzyztopor.jpg Sw_ Krzyz 1.jpg Sw_ Krzyz 2.jpg

          Pałace: pałac biskupów krakowskich w Kielcach z (XVII w.) oraz pałace w: Bejscach (1802 r.), Chrobrzu (1857 r.), Czyżowie Szlacheckim (XVIII w.), Grabkach Dużych (XVIII w.), Końskich (XVIII/XIX w.), Podzamczu Piekoszowskim XVII w., Sancygniowie XVI-XVIII w., Śladkowie Dużym (XVII-XVIII w.), Zborowie (XVI/XIX w.), Nieznanowicach (XIX/XX w.). Dwory w: Gnojnie (XVI-XIX w.), Ludyni (XVII w.), Modliszewicach (XVII w.), Nikisiałce XVIII w., Podzamczu Chęcińskim (XVII w.), Skotnikach (XVII w.), Słupi Starej XVII w, Szańcu (XVI-XVII w.), Widuchowej (XVII w.). Przy wielu zespołach rezydencjonalnych zachowały się parki i ogrody, na ogół mocno zaniedbane i przekształcone. Do szczególnie interesujących zaliczyć należy zrekonstruowany ogród włoski przy pałacu biskupów krakowskich w Kielcach.

          sandomierz 112.jpg sandomierz 129.jpg sandomierz 132.jpg

          Kielecczyzna, choć często kojarzona z dobrami biskupstwa krakowskiego, posiada bardzo interesującą grupę zabytków okresu reformacji. Są to zbory w: Cieszkowych, Kolosach, Ludyni, Łapczynej Woli, Pęczelicach, Pętkowicach, Ublinku, Węchadłowie.

          W zdecydowanej większości zabytkowe cmentarze są katolickie: komunalne, parafialne i klasztorne. Pochówki w pobliżu kościołów zabronione zostały przez władze austriackie w okresie rozbiorowym, toteż zachowane na nich nagrobki – czasem prawdziwe dzieła sztuki - nie są zazwyczaj starsze niż z początków XIX stulecia. Są też obecne liczne cmentarze związane z czasami I wojny światowej, okresem okupacji hitlerowskiej i walkami z czasów II wojny światowej. Osobnym tematem są liczne cmentarze żydowskie.

          Jedrzejow 2.JPG Mnichow 2.JPG Sw_ Katarzyna.jpg

          Teren województwa obfituje w liczne tereny zielone, w tym objęte ochroną prawa, ze Świętokrzyskim Parkiem narodowym na czele.