DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Charakterystyka dziedzictwa kulturowego
          Utworzone w 1999 r. województwo śląskie leży na styku Śląska i Małopolski, odmiennych kulturowo historycznych regionów Polski. Obejmuje wschodnią część ziem historycznego Górnego Śląska i część zachodnią Małopolski z Zagłębiem Dąbrowskim. Graniczy z Czechami i Słowacją. Jest to jedyne w Polsce województwo, w którym jest więcej powiatów grodzkich (19 dużych miast), niż powiatów ziemskich (17). Jest to też drugie w kraju (po woj. mazowieckim) najludniejsze województwo w Polsce. Zamieszkiwane jest przez ponad 4600 tys. mieszkańców (co stanowi 12% ludności kraju), skupioną głównie w aglomeracjach miejskich, w których koncentruje się nie tylko gospodarka i administracja, ale także życie kulturalne.

          Położenie geograficzne, warunki naturalne oraz burzliwe dzieje historyczne wywarły ogromny wpływ na zasób dziedzictwa kulturowego. W wielu miastach zachowały się wpisane do rejestru zabytków dawne układy urbanistyczne (np. Gliwice, Częstochowa, Cieszyn), a także powstające pod koniec XIX i na początku XX w. osiedla robotnicze (np. Nikiszowiec i Giszowiec w Katowicach, Borsig i Sandkolonie w Zabrzu, Ficinus i Kaufhaus w Rudzie Śląskiej, TAZ w Zawierciu, osiedle w Czerwionce-Leszczynach, Czeladź-Piaski w Czeladzi). Związane były z rozwojem przemysłu, który odegrał tak istotną rolę na tych ziemiach. Przyczynił się do największego rozwoju miast górnośląskich, którym towarzyszą często tereny poprzemysłowe, tworzące wraz z nimi krajobraz miejsko-przemysłowy. Na uwagę zasługują także miejskie tereny zielone, przede wszystkim Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku w Chorzowie.

          borsig_zabrze_.jpg  Nikiszowiec_.jpg  DZN_RE50726f02.jpg

          Pomimo znacznego uprzemysłowienia i zurbanizowania, województwo to wyróżnia się bogactwem przyrody i walorami krajobrazowymi, tworzącymi wraz z dziełami kultury wyjątkowe połączenia, których najlepszym przykładem jest, położony w granicach historycznej Małopolski, Park Krajobrazowy Orlich Gniazd – zespół zamków i warowni wzniesionych na terenie malowniczej Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Do najbardziej znanych należą zachowane w postaci trwałych ruin zamki w Ogrodzieńcu, Olsztynie, Morsku, Smoleniu, Bobolicach i Mirowie. Do obiektów rezydencjonalnych, powstałych w późniejszym okresie, tworzących często rozległe zespoły pałacowo-parkowe, a także rezydencje właścicieli fabryk, włączyć można książęcą siedzibę w Pszczynie, Zameczek Myśliwski w pobliskich Promnicach, pałac w Pławniowicach, pałac Schöna w Sosnowcu, pałace w Kamieńcu i Świerklańcu.

          DSC_0135.JPG   Ogrodzieniec Nikon 300.jpg  STA76734.JPG
             
          Oprócz obiektów świeckich istotną rolę odgrywają też ośrodki kultu religijnego, wśród których wyjątkowe miejsce zajmuje klasztor oo. paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie, najważniejszy w kraju cel pielgrzymek wiernych, uznany za pomnik historii – zabytek o szczególnym znaczeniu dla kultury naszego kraju. Wśród innych miejsc kultu na uwagę zasługują: sanktuarium w Piekarach Śląskich i Żarkach-Leśniowie, a także pocysterski zespół klasztorno-pałacowy w Rudach Wielkich, gdzie utworzono Park Krajobrazowy „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”. Zwartą grupę obiektów tworzy zespół około siedemdziesięciu drewnianych kościołów, kaplic i dzwonnic, które tworzą Szlak Architektury Drewnianej o długości 335 km. Wśród wielu obiektów sakralnych znalazły się też cerkwie i synagogi z powstającymi przy nich miejscami pochówku wiernych wyznania rzymskokatolickiego, a także prawosławnego, ewangelicko-augsburskiego (np. Cieszyn, Jasienica, Katowice, Molna) oraz żydowskiego (np. Gliwice, Katowice, Krzepice, Kromołów, Zawiercie), świadczące o wielokulturowej historii regionu.

          zarki.jpg  Rybnik1.jpg  Zrębice.jpg
           
          Na terenie województwa zachował się także Obszar Warowny „Śląsk”, który tworzą obiekty i umocnienia m.in. w Bobrownikach, Tarnowskich Górach, Wyrach, Rudzie Śląskiej, Bytomiu. Fortyfikacje stanowią drugie pod względem wielkości polskie budowle obronne powstałe w okresie II Rzeczypospolitej.

          Ruda.jpg  Schron_bojowy_Sowiniec_w_Gostyni_-_Gmina_Wyry.jpg  Bytom.jpg

          Jednakże najbardziej charakterystyczne dla górnośląskiej historii i krajobrazu części województwa są zabytki techniki, spośród których część obecnie już nieczynnych obiektów zostało przeznaczonych do zwiedzania, tworząc Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, liczący 31 obiektów. Wśród nich znajdują się m.in. dawne dworce PKP i koleje wąskotorowe, osiedla patronackie, obiekty związane z górnictwem węgla kamiennego, wydobyciem i przetwórstwem metali oraz liczne muzea poświęcone zabytkom techniki. Wśród nich znajduje się miejsce ważne dla historii II wojny światowej – zespół radiostacji w Gliwicach, której maszt jest najwyższą na świecie budowlą wzniesioną z drewna. Szlak ten nagrodzony został w 2008 r. Złotym Certyfikatem Polskiej Organizacji Turystycznej, a jeden spośród tych obiektów – podziemia zabytkowej kopalni rud srebronośnych oraz sztolnia „Czarnego Pstrąga” w Tarnowskich Górach, został uznany za kolejny w województwie śląskim pomnik historii.

          rybnik.jpg  TG.JPG  Guido_053.jpg

          Dzięki położeniu na pograniczu kultur i bogatej przeszłości, na przestrzeni wieków ukształtowało się do dziś zachowane bogate i zróżnicowane dziedzictwo kulturowe województwa śląskiego. Do rejestru zabytków województwa śląskiego wpisanych jest ponad 4.000 zabytków. W rejestrze zabytków archeologicznych znajduje się 231 stanowisk archeologicznych. Rejestr zabytków ruchomych obejmuje około 6000 obiektów.