DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Szalowa – kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła
          2018.04.11

          Szalowa – kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła


          do pobrania: rozporządzenie.pdf

          Wartość zabytku
          Późnobarokowy kościół pw. św. Michała Archanioła w Szalowej zachował się od czasu budowy w prawie niezmienionej formie, dzięki czemu posiada dużą wartość typologiczną jako ogniwo linii rozwojowej tradycyjnych kościołów drewnianych na terenie naszego kraju i cenny dokument potrzeb duchowych oraz estetycznych schyłku doby sarmackiej. Zabytek stanowi wybitny przykład charakterystycznej dla drewnianych świątyń owego czasu próby oddania w drewnie rozwiązań sakralnej architektury murowanej. O wysokiej klasie obiektu świadczą indywidualne rozwiązania konstrukcyjne oraz biegłe posługiwanie się i znakomite wykorzystanie możliwości użytego materiału.
          Dające wrażenie niezwykłego dynamizmu wnętrze kościoła, zakomponowane w sposób kompleksowy, łączy w typowy dla baroku sposób w jedną spójną całość elementy architektoniczne oraz wystrój malarski i rzeźbiarski, a jego poziom artystyczny stawia świątynię w rzędzie najcenniejszych zabytków swojej epoki. Na uwagę zasługują nietypowe rozwiązania: ukośne ustawienie kolumn międzynawowych oraz faliste wykroje belki tęczowej i łuków arkad, a także cenne elementy rokokowo-barokowego wystroju i wyposażenia, m.in.: polichromia ścian z elementami iluzjonistycznymi powiązana z rzeźbiarskimi przedstawieniami figuralnymi, chór muzyczny o plastycznie uformowanym parapecie zdobiony dekoracją z lambrekinem, ambona o misternej dekoracji, marmurowa chrzcielnica, zespół kolumnowych ołtarzy, liczne obrazy.

          Historia
          Parafia we wsi Szalowa została założona w 1375 r. Nie zachowały się wzmianki na temat pierwszej świątyni parafialnej, drugi drewniany kościół wzniesiony został w XVI w. Do skromnego wyposażenia świątyni należał m.in. obraz św. Jana Kantego pochodzący z 1640 r., zachowany i czczony do dziś. Obecny kościół zbudowany został w latach 1739-1756 staraniem miejscowego proboszcza Wojciecha Stefanowskiego oraz właściciela wsi Krzysztofa Jordana. Nie jest znany architekt budowli, jednak zachował się drewniany model świątyni przechowywany w Muzeum Narodowym w Krakowie, dowodzący wysokich kwalifikacji projektanta. Rokokowa polichromia wnętrza i wyposażenie zostały w większości wykonane w XVIII w., część polichromii na stropach i ścianach powstała w 1808 r. Pierwotnie kościół kryty był gontem, w 1911 r. przeprowadzono prace remontowe i renowacyjne, w czasie których m.in. wymieniono pokrycie dachowe na blaszane. Kolejny znaczący remont został przeprowadzony w 1944 r., został wtedy odnowiony i rozbudowany o stacje drogi krzyżowej mur okalający cmentarz przykościelny oraz otynkowano dzwonnicę. W latach 1951-53 Przedsiębiorstwo Państwowe Pracownie Konserwacji Zabytków O/Kraków wykonało renowację polichromii i wyposażenia kościoła. W 2012 r. ponownie rozpoczęły się kompleksowe prace remontowe, mające na celu m.in. poprawę stanu technicznego i przywrócenie zewnętrznego wyglądu świątyni z początku XX wieku. Przywrócono wówczas m.in. pokrycie dachu z gontów oraz wymieniono szalunki.
          Kościół w Szalowej od momentu powstania pełni nieprzerwanie swoją pierwotną funkcję służąc miejscowej społeczności jako katolicka świątynia parafialna oraz jest miejscem lokalnego kultu wspomnianego obrazu św. Jana Kantego.

          Opis
          Kościół usytuowany jest w środkowej części wsi, po północnej stronie drogi prowadzącej ze Stróży przez Szalową do Łużnej. Teren wokół świątyni, dawny cmentarz przykościelny z zachowanym starodrzewem, otoczony jest murem z 1739 r. W jego obrębie, oprócz kościoła, znajduje się kaplica pw. Miłosierdzia Bożego z końca XVIII w. i dzwonnica z XIX w.
          Kościół założony na planie prostokąta z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, zbudowany jest z drewna jodłowego w konstrukcji zrębowej na fundamentach z kamienia łamanego, szalowany z zewnątrz deskami i kryty gontem. W tylnej części dwuspadowego dachu posiada sygnaturkę. W elewacji frontowej znajdują się dwie wieże wtopione w bryłę świątyni i trójkątny szczyt w osi środkowej z rzeźbą św. Michała walczącego z szatanem. Kościół jest budowlą trójnawową w układzie bazylikowym, z trzema zewnętrznymi kruchtami od frontu. Prowadzą do niego drewniane drzwi z bogatą dekoracją kowalską.
          Nawy boczne otwarte są do nawy głównej arkadami o falistych wykrojach wspartymi na przekątnie ustawionych kolumnach. Prezbiterium świątyni nakryte jest pozornym sklepieniem kolebkowym, zaś nawy stropami płaskimi. Na sklepieniu w sześciu monumentalnych i bogato dekorowanych oprawach architektonicznych ukazane są przedstawienia alegoryczne, m.in. Golgota, Adoracja Najświętszego Sakramentu, Tablice Dekalogu, Arka Noego. Monumentalną oprawę posiada malarsko-rzeźbiarska kompozycja ściany i belki tęczowej, wyciętej analogicznie jak arkady naw: na malowanym iluzjonistycznym tle znajduje się rzeźbiona grupa Ukrzyżowania. Ściany nawy głównej pokryte są kołtrynami z motywem pionowych pasów ornamentalnych. Pod oknami znajdują się malowane kartusze z akantu i rocaille z polskimi sentencjami (np. kto nie słucha słowa Bożego, przeklęty niech będzie), a na stropie dekoracja malarska w postaci owalnej plakiety z form rocaille oplecionych wicią oraz bordiury poprowadzonej wzdłuż ścian. Na stropach w nawach bocznych, w przęsłach od strony prezbiterium, znajdują się bogato zdobione malowane iluzjonistyczne sklepienia żagielkowe. Stropy w pozostałych przęsłach dekorowane są m.in. rozetami z motywem liści dębu.
          Wszystkie drewniane detale architektoniczne są polichromowane oraz uzupełnione elementami rzeźbiarskimi, zaś kolumny, cokoły i gzymsy w większości są marmoryzowane. Szczególnie godne uwagi są dwa portale kolumnowe w prezbiterium zwieńczone przerywanymi naczółkami flankowanymi przez figurki aniołów. Na łukach arkad międzynawowych ustawione są polichromowane rzeźby apostołów, wielobarwne rzeźbione wazony z kwiatami oraz kartusze podtrzymywane przez putta. Do najcenniejszych ruchomych elementów wyposażenia kościoła należą drewniane kolumnowe ołtarze późnobarokowe z bogatą dekoracją rokokową z ok. połowy XVIII w.: ołtarz główny i sześć ołtarzy bocznych. W trójosiowym ołtarzu głównym znajdują się XVIII-wieczne obrazy św. Trójcy i św. Michała Archanioła. Bogactwem detalu architektonicznego, ornamentów i elementów rzeźbiarskich wyróżniają się dwa ołtarze boczne, jeden z obrazami św. Jana Kantego z XVII w. i św. Anny Samotrzeć z XVI w., drugi z obrazami św. Mikołaja z XVI w. oraz św. Barbary i św. Stanisława bpa z XVIII w. Ważnymi elementami wyposażenia są ponadto: barokowo-rokokowa chrzcielnica z czarnego marmuru, rokokowa ambona o bogatej figuralnej i ornamentalnej dekoracji snycerskiej i rzeźbiarskiej (połączona schodami z lożą kolatorską), oryginalne konfesjonały, stalle i ławy.
          Na szczególną uwagę zasługuje rokokowy relikwiarz św. Barbary w formie monstrancji z drugiej połowy XVIII w., a także dwie żelazne kłódki z 1659 i 1766 r. przy drzwiach wejściowych do kościoła.