DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Frombork - zespół katedralny
          2013.04.02

          Frombork - zespół katedralny

          "Frombork - zespół katedralny" został uznany za Pomnik Historii zarządzeniem Prezydenta RP z 8 września 1994 roku (Monitor Polski nr 50, poz. 414).

          Do pobrania: zarządzenie.pdf

          Ufortyfikowany zespół katedralny znajduje się na wzgórzu w południowej części Fromborka nad Zalewem Wiślanym. Układ zespołu w zasadniczej części został ukształtowany do końca XIV w. Katedrę przeniesiono z Braniewa na wzgórze, zwane później Castrum Dominae Nostrae w 1274 r. Ukształtowanie terenu sprzyjało zachowaniu bezpieczeństwa najważniejszej świątyni w dawnej diecezji warmińskiej (erygorwanej w 1243 r.), zlokalizowanej jednocześnie na terytorium władztwa (dominium) warmińskiego.

          Prawdopodobnie wzmiankowany w 1288 r. pierwszy kościół na wzgórzu był drewniany. Istniejąca katedra fromborska (obecnie Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja Apostoła) została zbudowana w dwóch etapach. Prezbiterium powstało w latach ok. 1330-1342. Trójnawowy korpus zbudowano między ok. 1350 a 1388 r., co potwierdza glazurowana inskrypcja, znajdująca się w zachodniej kruchcie. Wyjątkowy charakter bryle fromborskiej katedry nadają ośmioboczne, narożne klatki schodowe przechodzące w wieżyczki flankujące szczyty. Ich istnienie łączone jest przez niektórych badaczy z funkcją obronną świątyni. W okresie nowożytnym bryła kościoła została wzbogacona jedynie o kaplice boczne, spośród których zachowała się jedynie przylegająca od południa centralna kaplica Zbawiciela, św. Teodora z Amazji i innych świętych (1732-35). Obecny wygląd świątyni zawdzięczamy jej renowacji na przełomie XIX i XX w.

          We wnętrzu katedry znajduje się wiele niezwykle cennych dzieł sztuki, będących w większości nowożytnymi fundacjami kościelnymi. Wśród niech przypisywany Franciszkowi Placidiemu ołtarz główny wykonany z dębnickiego kamienia z obrazami Stefana Torellego z Drezna. Warte uwagi są także inkrustowane srebrną blachą stalle kanonickie, intarsjowane stalle psałterzystów i siedziska przed ołtarzami bocznymi, balustrada nieistniejącego ołtarza pierwszej mszy autorstwa Kacpra Bażanki, jak również bogato dekorowany prospekt organowy. Dawny – nadal znajdujący się w świątyni – ołtarz główny powstał około 1504 r. i był fundacją biskupów Mikołaju z Tüngen i Łukasza Watzenrodego. Wnętrze katedry wzbogacają liczne płyty nagrobne i epitafia.

          Kurtynowe mury obronne umocniono wieżami, basztami i budynkiem bramnym. Powstawały stopniowo od ok. połowy XIV w. aż do XVI w.: od zachodu znajdowały się tzw. Porta minora, w północno-wschodnim narożniku umieszczono wieżę z kapitularzem, zaś w 1536 r. od wschodu zbudowano cylindryczną basteję. Magna turris ukończona została w 1488 r. Jest to ośmioboczna wieża nazywana Atyleryjską, której grubość murów sięga siedmiu metrów. Południową kurtynę chroniła Baszta Prochowa oraz zespół bramny – dwucylindryczna brama z barbakanem (rozebranym w XIX w.).

          W obrębie zabudowań wzgórza znajdują się przylegające do murów budynki, które pełniły różne funkcje: dom kapituły, pałac biskupi, kurie kanoników, dom dla wikarych, pomieszczenia dla służby, szkoła katedralna. Zabudowania wzgórza katedralnego rozwijały się niezależnie od miasta, które posiadało m.in. własny kościół parafialny. Wzgórze pełniło także funkcje sepulkralne, w bezpośrednim sąsiedztwie katedry znajdował się cmentarz.

          Wartości przestrzenne i architektoniczne widoczne są w unikatowości w skali kraju tego XIV-wiecznego ufortyfikowanego zespołu katedralnego. Łączy on w sobie funkcje religijne i obronne, ale także reprezentacyjne, mieszkalne i gospodarcze. Mimo upływu czasu i licznych zniszczeń zespół zachował pierwotny średniowieczny układ przestrzenny. Większość zabudowań wzgórza mimo późniejszych przekształceń nadal posiada gotyckie elementy konstrukcyjne, detal i rozplanowanie.

          Znaczenie historyczne zespołu katedralnego jest bardzo duże, zarówno jako siedziby kapituły warmińskiej, jak i jednej z siedzib biskupich. Istniejące przez ponad 500 lat dominium cieszyło się przychylnością królów polski i bardzo dużą niezależnością w obrębie Królestwa Polskiego i krajowych struktur kościelnych. Wzgórze katedralne we Fromborku jest także jednym z miejsc pamięci o wybitnym astronomie Mikołaju Koperniku, który jako kanonik warmiński tam rezydował i pracował na rzecz dominium.