DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego
          2019.07.24

          Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego

          Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego

          Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego (w skrócie: Krzemionki) znajduje się na północno-wschodnim skraju Gór Świętokrzyskich w centralnej Polsce po obu stronach rzeki Kamiennej. Jest to dobro seryjne składające się z czterech części składowych: głównego pola górniczego Krzemionki Opatowskie, dwóch mniejszych pól górniczych o nazwie Borownia i Korycizna, leżących na tej samej strukturze geologicznej, oraz prehistorycznej stałej osady górniczej o nazwie Gawroniec; w tym miejscu odbywała się końcowa obróbka pochodzących z kopalni, wstępnie przygotowanych krzemieni, które następnie trafiały do dystrybucji. Dobro datowane jest na okres od roku 3900 do roku 1600 p.n.e. (od neolitu do wczesnej epoki brązu) i jest jednym z największych znanych kompleksów tego typu. Stanowi ono również jedyny znany obecnie najbardziej kompletny i całkowicie czytelny społeczno-techniczny przykład prehistorycznego wydobycia i obróbki krzemienia, zarazem prezentując niezwykle szeroką gamę pradawnych technik eksploatacji krzemienia w obrębie jednego obszaru wydobywczego. Znajdują się tam również wielkie komory kopalniane o powierzchni ponad 500 m2, które nie występują w żadnym innym miejscu tego typu na świecie. Co więcej, wydobywano tutaj jedyny w swoim rodzaju minerał – krzemień pasiasty o wyglądzie przypominającym ubarwienie zebry z pasami o odcieniach szarości ułożonymi naprzemiennie – który po wydobyciu i przetworzeniu w siekierki rozprowadzano w promieniu blisko 650 km od kompleksu, co zostało potwierdzone znaleziskami na terenie dzisiejszych Niemiec, Czech, Moraw, Słowacji, zachodniej Ukrainy, Białorusi i Litwy.

          Na terenie występują różnorodne rodzaje kopalni wraz z zadziwiająco dobrze zachowaną powierzchnią antropogeniczną, która ukazuje niezwykły prehistoryczny krajobraz przemysłowy złożony z poszybowych obniżeń terenu i wzniesień powstałych z odpadów kopalnianych; widoczne są także pozostałości warsztatów obróbki krzemienia, osad robotniczych i szlaków komunikacyjnych. Osada Gawroniec, niezbędna dla funkcjonalnej integralności systemu zarządzania złożami, jest wyraźnym świadectwem organizacji prehistorycznej społeczności opierającej się na górnictwie.

          Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego stanowi, jako całość, najlepiej zachowany, najbardziej zróżnicowany technicznie i kompletny prehistoryczny kompleks wydobywczy. Wszystkie elementy niezbędne do potwierdzenia wyjątkowej uniwersalnej wartości dobra zawarte są w jego elementach składowych, które stanowią przykład jedynego złoża krzemienia pasiastego eksploatowanego w czasach prehistorycznych. Zasadnicze elementy i atrybuty dobra zostały indywidualnie potwierdzone w różnorodnych badaniach historycznych i najnowszych badaniach archeologicznych, w tym z wykorzystaniem technologii lotniczego skaningu laserowego, która pozwoliła na uzyskanie obrazu 3D rejonu pomimo występującego zadrzewienia. Miejsce osady górniczej, dobrze zarysowane na wyniosłości terenu wśród pól uprawnych, zostało zbadane archeologicznie pod koniec lat 40. i 50. XX wieku, a jej granice wykraczają poza obręb stanowiska archeologicznego, na terenie którego znaleziono dowody prehistorycznego osadnictwa.

          Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego charakteryzuje się wyjątkowym poziomem autentyzmu przejawiającego się, we wszystkich jego atrybutach, w elementach, takich jak: dobrze zachowana forma i struktura podziemi, np. szybów, komór, galerii komunikacyjnych, korytarzy transportowych, filarów podtrzymujących strop lub hałd podziemnych, a także krajobraz przemysłowy na powierzchni, na który składają się poszybowe obniżenia terenu i hałdy, pozostałości pracowni krzemieniarskich, obozowisk górniczych i szlaków komunikacyjnych. Większość obszaru pól górniczych nie została zbadana archeologicznie. Na terenie pola górniczego Krzemionki Opatowskie zbadano jedynie niewielki fragment pola, gdzie, po przeprowadzeniu prac konserwatorskich, umożliwiono dostęp do wyrobisk o niezwykłej różnorodności i zestawie cech, które pozostały niemal niezmienione od ponad 5000 lat. Atrybuty osady Gawroniec są dobrze widoczne zarówno pod względem lokalizacji, formy, a także archeologicznych dowodów, które są namacalnym świadectwem organizacji i procesów bezpośrednio powiązanych z polami górniczymi. Podczas wykopalisk archeologicznych, które przeprowadzono w latach 1947–1961, oprócz dużych ilości odpadów z przetwarzania krzemienia, znaleziono również dowody o możliwym do ustalenia wieku, takie jak wyroby garncarskie (duże naczynia do przechowywania pożywienia, lejkowate flasze i wazy, ceramiczne fajki oraz gliniane obciążniki wrzecion tkackich – tzw. przęśliki), a także pozostałości organiczne, których wiek określono metodą datowania radiowęglowego na między 3500 a 3200 lat p.n.e.