DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          TWÓRCY / WYTWÓRCY / PRZETWÓRCY. Wokół problematyki wzornictwa regionalnego.
          2018.06.13

          TWÓRCY / WYTWÓRCY / PRZETWÓRCY. Wokół problematyki wzornictwa regionalnego.

          W dniach 8-9 czerwca 2018 roku w Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej w Kaliszu odbyła się ogólnopolska konferencja poświęcona problematyce wzornictwa regionalnego pt. „Twórcy/Wytwórcy/Przetwórcy. Wokół problematyki wzornictwa regionalnego” Współorganizatorem był Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W trakcie dwudniowych obrad starano się przedstawić problemy związane z działalnością twórców ludowych oraz innych animatorów (wytwórców czy przetwórców), którzy wykorzystują bogactwo dziedzictwa kulturowego oraz wzorów i technik znanych na polskiej wsi a związanych z tradycyjnym sposobem ich wytwarzania. Problematyka konferencji wpisuje się w zakres ochrony dziedzictwa niematerialnego zgodnie z Konwencją UNESCO.

          Wprowadzeniem był referat Alicji Mironiuk-Nikolskiej z Muzeum Etnograficznego w Warszawie na temat (post)dziedzictwa Cepelii, spółdzielni rękodzieła ludowego powstałej w 1949 roku, która skupiła w swych oddziałach większość twórców, nazywanych wówczas rękodzielnikami czy chałupnikami. Jej działalność wpłynęła na zachowanie tradycyjnych wiejskich technik rzemieślniczych, zapamiętanie form i barw. Spółdzielnie przestały funkcjonować w latach 90. XX wieku. O ile nie powinno się umniejszać roli spółdzielni cepeliowskich, to należy podkreślić niewątpliwe zasługi i rolę Stowarzyszenia Twórców Ludowych działającego od 1968 roku, które skupiło większość artystów ludowych, twórców czujących się spadkobiercami tradycji ludowej. Od samego początku wybitni etnografowie doradzali merytorycznie, pomagali i „pilnowali” zgodności z tradycją. W trakcie konferencji pojawiła się próba określenia współcześnie działającego „twórcy ludowego”, który świadomie wybiera konwencję swojej twórczości i decyduje czy staje się ona zawodem i podstawą jego działalności. W kolejnych wystąpieniach przedstawiano problemy lat minionych i współczesności z wykorzystywaniem regionalnych wzorów w przemyśle. Jak chociażby przenoszenie i przetwarzanie kujawskich ludowych wzorów oraz ornamentów na fajansowe zastawy - włocławski fajans (Justyna Słomska-Nowak, Muzeum Etnograficzne w Toruniu). Jak wygląda współczesne wzornictwo regionalne inspirowane tradycyjną sztuką ludową na Opolszczyźnie na przykładzie zdobionych jaj wielkanocnych oraz porcelany (Izabela Jasińska, Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu). O wykorzystaniu kaszubskich wzorów we współczesnym projektowaniu architektonicznym mówiła Agnieszka Krukowska z Instytutu Wzornictwa Politechniki Koszalińskiej. A Magdalena Bartosiewicz z Muzeum w Łowiczu przedstawiła problemy związane z wytwarzaniem wyrobów z haftem łowickim. Postawiono pytanie: Czy mamy dziś jego renesans czy zmierzch? Wyroby hafciarek łowickich można przecież kupić w całej Polsce i nie tylko? Ale jaki jest jego poziom, bez opieki merytorycznej takich instytucji jak Cepelia czy muzea.

          Wśród wykładów pojawiły się także wystąpienia o tym jak wzory ludowe oryginalne i przetworzone przenoszone są na ludzkie ciało - #Folktatoo (Angelika Madycka, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie), czy też na produkty spożywcze i codziennego użytku (Karolina Dziubata, IEiAK UAM w Poznaniu). Niezwykle ciekawym była prezentacja projektu wystawienniczego „Roundabout Baltic” z lat 2015-2017, którego celem było badanie i próba określenia typologii projektowych w 7 krajach nadbałtyckich. Wystawa odpowiadała na pytanie, czy w krajach oddalonych od siebie kulturowo, ekonomicznie i etnicznie, oddzielonych od siebie morzem, które dzieli a nie łączy, można odnaleźć i wskazać rodzaj bałtyckiego i projektowego DNA. (Agnieszka Jacobson-Cielecka, Schol of Form). Kilka wystąpień dotyczyło problemów, w jaki sposób można zachować tradycyjne wzornictwo w ręcznikach ludowych Bielska Podlaskiego (Aleksandra Dzik, IEiAK UAM w Poznaniu), stroju szamotulskim (Michalina Janaszak, IEiAK UAM w Poznaniu). Próbowano się zastanowić nad współczesną kondycją rzemieślniczej i rękodzielniczej twórczości ludowej. Czy sprowadza się ona do ram przemysłu pamiątkarskiego, czy nadal posiada wymiar artystyczny. Anna Weronika Brzezińska, prof. z IEiAK UAM w Poznaniu przedstawiła wyniki badań w kwestii postrzegania współczesnych twórczyń ludowych zarówno w opinii własnej jak i środowiska. Dokonane zostało porównanie badań terenowych z lat 80. XX wieku oraz w 2013 roku w trzech ośrodkach wytwórczości tradycyjnego rękodzieła – na płd. Podlasiu i Lubelszczyźnie (perebory), w Małopolsce (koronka klockowa) i w Wielkopolsce (snutka golińska).

          Osobnym blokiem tematycznym było przedstawienie inspiracji tradycyjnym rzemiosłem i sztuką ludową we współczesnych realizacjach. Lubomira Trojan z Zamku w Cieszynie przedstawiła relacje jakie zachodzą na styku tradycji i dizajnu oraz jakie towarzyszą tym zjawiskom emocje. Wykorzystanie dizajnu jako narzędzia do twórczego przetwarzania tradycji stało się specyfiką działania Zamku Cieszyn. Z kolei Anna Wiszniewska, Instytut Sztuki PAN opowiedziała, jak bawiła się wzorami regionalnymi w swych modowych realizacjach Xymena Zaniewska i co może wnieść do Europy moda polska. Muzealne projekty związane z realizacją dizajnerskich efektów prowadzone przez Muzeum Etnograficzne w Warszawie omówiła Małgorzata Jaszczołt. Z kolei o trudnej identyfikacji kulturowej w stroju „górnośląskim” mówiła Magdalena Brandt (Uniwersytet Opolski) oraz jego współczesnych stylizacjach. Maria Tymochowicz (UMCS w Lublinie) przedstawiła ewolucje stroju krzczonowskiego powszechnie noszonego w okresie międzywojennym i jego współczesnej formie jako kostiumie estradowym. Z kolei Joanna Minksztyn z Muzeum Etnograficznego w Poznaniu na przykładzie stroju bamberskiego przedstawiła jego współczesne formy oraz jego rolę jako symbolu kulturowego i marki związanej z Poznaniem. Planowane jest pokonferencyjne wydawnictwo.

          Dopełnieniem sesji była prezentacja projektów stypendialnych w ramach programu MKiDN – Kultura ludowa i tradycyjna. Można było porozmawiać z mistrzynią układania czepców z Goliny (wsch. Wielkopolska) – Stanisławą Kowalską - laureatką tegorocznej nagrody im. Oskara Kolberga oraz Beatą Kabałą z Krobi (płd. Wielkopolska) – mistrzynią układania kopek.

          tekst i fotografie, Teresa Palacz, OT NID w Poznaniu