Powrót
Dane Cyfrowe

Narodowy Instytut Dziedzictwa pozyskuje i gromadzi dane cyfrowe dotyczące rejestru i krajowej ewidencji zabytków.

W przypadku rejestru jest to wynik realizacji przez NID zadania publicznego wykonywanego w imieniu Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, polegającego na budowie w NID węzła infrastruktury informacji przestrzennej dotyczącego obszarów chronionych.

Dyrektywa 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r., zwana dyrektywą INSPIRE, ma na celu konkretną realizację idei INSPIRE, ustalając podstawowe rozwiązania prawne, zakres tematyczny, zasady funkcjonowania oraz program tworzenia ustanawianej przez tę dyrektywę infrastruktury. Infrastruktura ta powstaje dzięki działaniom Komisji Europejskiej (KE) oraz rządów Państw Członkowskich. Każde z nich zobowiązane jest do zbudowania swojej krajowej infrastruktury informacji przestrzennej, stanowiącej część infrastruktury europejskiej, czyli INSPIRE.

Każde z państw członkowskich zostało zobowiązane do transpozycji dyrektywy INSPIRE do swojego porządku prawnego. W Polsce zobowiązanie to zostało wypełnione przez wejście w życie w dniu 7 czerwca 2010 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej.

W wyniku prac w NID został zdigitalizowany i udostępniony cały rejestr zabytków nieruchomych, ruchomych i archeologicznych. Efekty prac Instytutu w zakresie zabytków nieruchomych i archeologicznych można odnaleźć na portalu mapowym NID (tzw. geoportalu), dostępnym pod adresem mapy.zabytek.gov.pl , który działa od 2015 roku. Każdy zabytek wpisany do rejestru ma tu swoją reprezentację geometryczną oraz jest opisany zestawem atrybutów, wraz z powiązaniem każdego zabytku z odpowiadającą mu dokumentacją wydaną przez Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków. Zasób jest pozyskiwany i gromadzony na bieżąco w miarę przesyłania przez konserwatorów kolejnych decyzji wpisujących zabytek do rejestru, a aktualizacja danych na geoportalu odbywa się w cyklu półrocznym. Portal posiada wiele ciekawych rozwiązań, m.in. macierz kartograficzną i dynamiczną legendę, można tu odnaleźć granice wpisów do rejestru zabytków, użytkownicy mogą tworzyć własne kompozycje mapowe (np. wyświetlanie zabytków na tle ortofotomapy, mapy topograficznej, numerycznego modelu terenu itp.), geoportal posiada także własną wyszukiwarkę zabytków.

Efekty prac związanych z digitalizacją rejestru zabytków można także odnaleźć na innym portalu przygotowanym i zarządzanym przez NID, czyli portalu Zabytek.pl, dostępnym pod adresem zabytek.pl. Portal ten jest portalem popularyzującym polskie zabytki wpisane do rejestru zabytków oraz obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO i obiekty z listy Pomników Historii. Serwis ZABYTEK.PL w nowoczesny sposób udostępnia informacje o polskich zabytkach wraz z ich opisami, dokumentacją, towarzyszącymi zdjęciami, atrakcyjnymi zasobami cyfrowymi (np. modelami 3D obiektów, chmurami punktów, panoramami, filmami) oraz lokalizacją obiektów. Portal zabytek.pl zintegrowany jest z portalem mapowym NID. Każda informacja o lokalizacji obiektu oraz podstawowych cechach zabytku została umieszczona na podstawie szczegółowych informacji zawartych w bazie danych przestrzennych Instytutu.

Kolejnym ze sposobów gromadzenia informacji o zabytkach rejestrowych przez NID jest działalność Centrum Kompetencji ds. Digitalizacji Zabytków. W wyniku prac powstało cyfrowe repozytorium danych z wykonanych inwentaryzacji metodami cyfrowymi: w postaci chmur punktów ze skaningu laserowego, ortofotoplanów, rysunków, modeli MESH, oraz pełnej dokumentacji urzędowej obiektu. Efekty tych prac są do znalezienia na portalu Zabytek.pl.

Narodowy Instytut Dziedzictwa od 2017 r. rozpoczął też prace zmierzające do digitalizacji zasobu Krajowej Ewidencji Zabytków. Została rozbudowana baza danych o moduł obejmujący ewidencję oraz zostało odpowiednio rozbudowane cyfrowe repozytorium dokumentacji. NID pozyskał środki na ten cel z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa i od listopada 2019 r. prowadzony jest w Instytucie projekt digitalizacji ewidencji zabytków nieruchomych i archeologicznych oraz zasób ewidencji grobów i cmentarzy wojennych. Projekt ten będzie zakończony w 2022 roku.

 

Subskrybuj newsletter NID

Zapisz się do naszego newslettera i otrzymuj najświeższe informację ze świata kultury.

Księgarnia NID

Sprawdź nasze produkty w księgarni. Zamawiaj bez wychodzenia z domu już teraz!

Platforma szkoleniowa

Zapisz się na naszą platformę e-szkoleniową i dowiedz się jak zarządzać dziedzictwem i wykorzystać jego potencjał.

Skip to content