{"id":9476,"date":"2022-12-29T09:10:16","date_gmt":"2022-12-29T08:10:16","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=9476"},"modified":"2022-12-29T09:10:19","modified_gmt":"2022-12-29T08:10:19","slug":"jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/","title":{"rendered":"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>N<\/strong><\/em><strong><em>a scyn\u015bci, na zdrowi, na tyn Nowy Rok, winsujym Wom scyn\u015bcio, zdrowio caly rok. By\u015bcie byli zdrowi, weseli jako w niebie anieli. By\u015bcie mieli wsytkigo do\u015bci, jako w lesie na choince \u0142o\u015bci \u2013 <\/em>winszuj\u0105 kol\u0119dnicy z \u017bywiecczyzny na Nowy Rok. W ludowej obrz\u0119dowo\u015bci, okres od Bo\u017cego Narodzenia a\u017c do ko\u0144ca zapust\u00f3w to czas niezwyk\u0142y. Obrz\u0119dy i tradycje z tego zimowego okresu zosta\u0142y docenione wpisami na krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Okres od Bo\u017cego Narodzenia do \u015arody Popielcowej to czas, w kt\u00f3rym towarzyszy nam niezwyk\u0142e bogactwo niematerialnego dziedzictwa kulturowego. To nie tylko tradycje widoczne w naszych domach. To r\u00f3wnie\u017c wyj\u0105tkowe zwyczaje kultywowane w poszczeg\u00f3lnych regionach Polski, wpisane na krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Okres ten ma rozbudowan\u0105 obrz\u0119dowo\u015b\u0107. W wielu regionach Polski po wsiach do dzi\u015b chodz\u0105 przebiera\u0144cy. Niegdy\u015b by\u0142a to atrakcja, kt\u00f3ra zach\u0119ca\u0142a do zabawy wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w wsi, poniewa\u017c karnawa\u0142 by\u0142 okresem odpoczynku od rob\u00f3t. Dlatego te\u017c w tym czasie w podhala\u0144skich miejscowo\u015bciach mo\u017cemy zobaczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c zmagania gazd\u00f3w z ga\u017adzinami w kumoterkach.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Kol\u0119dowanie dziad\u00f3w noworocznych na \u017bywiecczy\u017anie<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Na granicy Starego i Nowego Roku w \u017bywcu oraz pobliskich wsiach mo\u017cemy spotka\u0107 grupy przebiera\u0144c\u00f3w nazywane ,,Dziadami\u2019\u2019. Ubrani w kolorowe stroje, robi\u0105 ha\u0142as, wrzaw\u0119 i zamieszanie, poruszaj\u0105c si\u0119 w takt dzwon\u00f3w, lub muzyki, granej na heligonkach, skrzypcach, czy wakacie zwiastuj\u0105c Nowy Rok. W\u015br\u00f3d licznych postaci, szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 konie, zawsze w parze, symbol zdrowia, \u017cycia, a przede wszystkim triumfu nad \u015bmierci\u0105. W kulminacyjnym momencie obrz\u0119du padaj\u0105 jak martwe na ziemie, by czerpi\u0105c z niej si\u0142\u0119 &#8211; o\u017cy\u0107, jak przyroda na wiosn\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1023\" height=\"682\" data-id=\"9471\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Kolendowanie-dziadow-na-Zywiecczyznie.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9471\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Kolendowanie-dziadow-na-Zywiecczyznie.jpg 1023w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Kolendowanie-dziadow-na-Zywiecczyznie-980x653.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Kolendowanie-dziadow-na-Zywiecczyznie-480x320.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1023px, 100vw\" \/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption\">Kol\u0119dowanie dziad\u00f3w na \u017bywiecczy\u017anie, fot. archiwum NID<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Przed nami ,,\u017bywieckie Gody\u2019\u2019 \u2013 czyli Przegl\u0105d Zespo\u0142\u00f3w Kol\u0119dniczych i Obrz\u0119dowych, w trakcie kt\u00f3rego mo\u017cemy zobaczy\u0107 pozosta\u0142e postacie, jak: Macidula, Komendant, Nied\u017awied\u017a, czy Diab\u0142y. Zapraszamy w styczniu do \u017bywca, Mil\u00f3wki oraz na zako\u0144czenie do Bielska-Bia\u0142ej, na koncert laureat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kol\u0119dowanie dziad\u00f3w noworocznych na \u017bywiecczy\u017anie w 2016 roku wpisano na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Wypiek by\u015bk\u00f3w i nowych latek Kurpi\u00f3w Puszczy Zielonej<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Bo\u017ce Narodzenie na Kurpiach Puszczy Zielonej to przede wszystkim charakterystyczne ozdoby z op\u0142atka, a zw\u0142aszcza najtrudniejszy do wykonania \u201e\u015bwiat\u201d o kulistym kszta\u0142cie. W tradycyjnej kurpiowskiej chacie nie powinno te\u017c zabrakn\u0105\u0107 \u201ekierca&#8221; wykonanego z grochu lub fasoli i udekorowanego kwiatami z bibu\u0142y na dw\u00f3ch metalowych obr\u0119czach (w wersji dla bardziej zaawansowanych struktura ca\u0142ej konstrukcji powinna by\u0107 ze s\u0142omy). Kierec zawiesza si\u0119 w najwa\u017cniejszym miejscu w domu &#8211; \u015bwi\u0119tym k\u0105cie. Czas tu\u017c przed \u015awi\u0119tami przeznaczony jest na wypiek pieczywa obrz\u0119dowego: by\u015bkow i nowych latek pomocnych w zaklinaniu obfito\u015bci i urodzaju. Nie s\u0142u\u017c\u0105 one do jedzenia. Obdarowani by\u015bkami zachowuj\u0105 je do nast\u0119pnego roku, a przez ten czas stoj\u0105 one w widocznym miejscu w domu, przynosz\u0105c domownikom szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"900\" height=\"677\" data-id=\"9473\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9473\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-1.jpg 900w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-1-480x361.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 900px, 100vw\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"898\" height=\"598\" data-id=\"9474\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9474\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-2.jpg 898w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-2-480x320.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 898px, 100vw\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"757\" height=\"898\" data-id=\"9475\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9475\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-3.jpg 757w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Byski-3-480x569.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 757px, 100vw\" \/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption\">By\u015bki, fot. Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostro\u0142\u0119ce<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wypiek by\u015bk\u00f3w i nowych latek Kurpi\u00f3w Puszczy Zielonej w 2020 roku wpisano na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Kaszubska Gwi\u00f4zdka<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Jednym ze \u015bwi\u0105tecznych obyczaj\u00f3w na Kaszubach jest Gwi\u00f4zdka, czyli odwiedzanie dom\u00f3w przez grupy kol\u0119dnicze w dzie\u0144 Wigilii Bo\u017cego Narodzenia. Wniosek dotyczy grup dzia\u0142aj\u0105cych w gminie Sierakowice. Zespo\u0142y gwi\u00f4zdek licz\u0105 zazwyczaj od 10 do 15 kawaler\u00f3w w wieku od 15 do 30 lat. Kol\u0119dowanie zaczyna si\u0119 w wigilijne popo\u0142udnie i trwa niemal do Pasterki. W tym czasie odwiedzanych jest kilkadziesi\u0105t gospodarstw z w\u0142asnej i s\u0105siednich wsi. Przez wszystkie lata chodzenia z gwi\u00f4zdk\u0105 jej cz\u0142onkowie nie uczestnicz\u0105 w wieczerzach wigilijnych przygotowywanych w rodzinnych domach. Przynale\u017cno\u015b\u0107 do grypy jest wyr\u00f3\u017cnieniem i na ka\u017cde zwalniaj\u0105ce si\u0119 miejsce czeka ju\u017c kilku ch\u0119tnych kawaler\u00f3w. Cz\u0119sto wa\u017cnym powodem przyst\u0105pienia do grupy jest rodzina tradycja.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1023\" height=\"753\" data-id=\"9466\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Kaszubska-Gwiozdka-fot.-nid.pl_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9466\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Kaszubska-Gwiozdka-fot.-nid.pl_.jpg 1023w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Kaszubska-Gwiozdka-fot.-nid.pl_-980x721.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Kaszubska-Gwiozdka-fot.-nid.pl_-480x353.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1023px, 100vw\" \/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption\">Kaszubska Gwi\u00f4zdka, fot. archiwum NID<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaszubsk\u0105 Gwi\u00f4zdka w 2019 roku wpisano na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Tradycje kulturowe Biskupizny<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Mimo coraz wi\u0119kszej konkurencji postaci \u015bw. Miko\u0142aja, w Wielkopolsce do dzisiaj zachowa\u0142a si\u0119 tradycja chodzenia Gwiazdor\u00f3w. Przebiera\u0144c\u00f3w o umorusanej lub zamaskowanej twarzy, w ko\u017cuchu wywr\u00f3conym futrem na wierzch, charakteryzuj\u0105 dwa podstawowe atrybuty: r\u00f3zga i worek z prezentami. Odwiedzaj\u0105c poszczeg\u00f3lne domy, zwracaj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na dzieci, podpytuj\u0105c je o to, jak si\u0119 spisywa\u0142y w ostatnim roku. Od odpowiedzi zale\u017cy nagroda (tajemniczy upominek) lub kara (symboliczne uderzenie r\u00f3zg\u0105). Ze wsp\u00f3\u0142czesnej praktyki jednak wynika, \u017ce r\u00f3zga nigdy nie znajduje zastosowania stanowi\u0105c jedynie wspomnienie po dawnych zwyczajach. Gwiazdor jest zw\u0142aszcza cz\u0119stym go\u015bciem na terenie Biskupizny, kt\u00f3rej charakterystyczne tradycje kulturowe (str\u00f3j, muzyka, obrz\u0119dowo\u015b\u0107) zosta\u0142y wpisane na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tradycje kulturowe Biskupizny w 2016 roku wpisano na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Wy\u015bcigi kumoterek<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>W okresie karnawa\u0142u w siedmiu podhala\u0144skich miejscowo\u015bciach mo\u017cemy zobaczy\u0107 zmagania gazd\u00f3w z ga\u017adzinami w kumoterkach. C\u00f3\u017c to takiego? Kumoterki to niewielkie, dwuosobowe sanie, zaprz\u0119gni\u0119te w pojedynk\u0119, kt\u00f3re swoj\u0105 nazw\u0119 wzi\u0119\u0142y od kumotr\u00f3w, czyli rodzic\u00f3w chrzestnych, kt\u00f3rzy wie\u017ali nimi niegdy\u015b dziecko na chrzest do ko\u015bcio\u0142a. W momencie utraty pierwotnych funkcji, by zachowa\u0107 te nieraz bogato zdobione, arcydzie\u0142a lokalnych snycerzy znaleziono dla nich now\u0105 funkcj\u0119.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1881\" height=\"1419\" data-id=\"9469\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szaflary-1999.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9469\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szaflary-1999.jpg 1881w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szaflary-1999-1280x966.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szaflary-1999-980x739.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szaflary-1999-480x362.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1881px, 100vw\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"902\" height=\"606\" data-id=\"9470\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zakopane-1930.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9470\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zakopane-1930.jpg 902w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Zakopane-1930-480x322.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 902px, 100vw\" \/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption\">Wy\u015bcigi kumoterek, fot. archiwum NID<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Mimo, \u017ce nie ka\u017cdy o nich s\u0142ysza\u0142, to zmagania na \u015bnie\u017cnym torze mo\u017cna by\u0142o ogl\u0105da\u0107 ju\u017c w okresie mi\u0119dzywojennym. W zawodach uczestnicz\u0105 pary, czyli powo\u017c\u0105cy \u2013 kumoter, oraz kumoska, kt\u00f3ra tak balansuje cia\u0142em, by uchroni\u0107 sanie przed wypadni\u0119ciem z toru. Warto wiedzie\u0107, \u017ce s\u0105 one cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszego widowiska, to przecie\u017c karnawa\u0142 nie mo\u017ce wi\u0119c zabrakn\u0105\u0107 uroczystej parady, oraz zawod\u00f3w ski-skiringu (jazdy na nartach za koniem).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wy\u015bcigi kumoterek w 2017 roku wpisano na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Tkanie r\u0119kawic furma\u0144skich przez Czarnych G\u00f3rali<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>W okresie zimowym, niezale\u017cnie czy to przy pracy, czy w zabawie, niezb\u0119dne jest ciep\u0142e ubranie. Do wyboru, do koloru, w gminie Piwniczna do dzisiaj \u017cywe pozostaj\u0105 tradycje tkania na przestrzennej formie zwanej ,,desk\u0105\u2019\u2019, kt\u00f3re kultywuj\u0105 G\u00f3rale Czarni. Ta grupa etnograficzna nazywana jest tak od czarnych owiec, niegdy\u015b powszechnie hodowanych w Beskidzie S\u0105deckim. Dobrze zbite r\u0119kawice, stanowi\u0142y w okresie zimy wa\u017cny element garderoby, w trakcie prac gospodarczych. To w\u0142a\u015bnie od furman\u00f3w, czyli g\u00f3rali pracuj\u0105cych w lesie przy zw\u00f3zce drewna, wzi\u0119\u0142y one swoj\u0105 nazw\u0119. Co ciekawe, nie tylko r\u0119kawice, z tej samej we\u0142ny szyte by\u0142y na przyk\u0142ad habity dla Si\u00f3str Klarysek z pobliskiego Starego S\u0105cza. Dawniej robili je tylko m\u0119\u017cczy\u017ani dla m\u0119\u017cczyzn, dlatego by\u0142y raczej w naturalnych kolorach, bo nie mia\u0142y by\u0107 \u0142adne tylko funkcjonalne. Teraz w wi\u0119kszo\u015bci tkaj\u0105 dziewczyny, wi\u0119c i r\u0119kawice s\u0105 bardziej kolorowe.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-5 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1705\" data-id=\"9462\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9462\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg 2560w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-1280x853.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-980x653.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-480x320.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 2560px, 100vw\" \/><\/figure>\n<figcaption class=\"blocks-gallery-caption\">R\u0119kawice furma\u0144skie, fot. archiwum NID<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Piwnicznej opracowa\u0142o szlak tkacki r\u0119kawic furma\u0144skich, rekomenduj\u0105c pos\u0142u\u017cymy si\u0119 cytatem: <em>Grube, we\u0142niane r\u0119kawice nie przemaka\u0142y i mog\u0142y ogrza\u0107 r\u0119ce nawet przy 30 stopniowym mrozie.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-6 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1217\" height=\"936\" data-id=\"9472\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szlak-rekawic-furmanskich-mapka.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9472\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szlak-rekawic-furmanskich-mapka.jpg 1217w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szlak-rekawic-furmanskich-mapka-980x754.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Szlak-rekawic-furmanskich-mapka-480x369.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1217px, 100vw\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Tkanie r\u0119kawic furma\u0144skich przez Czarnych G\u00f3rali w 2022 roku wpisano na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na scyn\u015bci, na zdrowi, na tyn Nowy Rok, winsujym Wom scyn\u015bcio, zdrowio caly rok. By\u015bcie byli zdrowi, weseli jako w niebie anieli. By\u015bcie mieli wsytkigo do\u015bci, jako w lesie na [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":9462,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9476","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Na scyn\u015bci, na zdrowi, na tyn Nowy Rok, winsujym Wom scyn\u015bcio, zdrowio caly rok. By\u015bcie byli zdrowi, weseli jako w niebie anieli. By\u015bcie mieli wsytkigo do\u015bci, jako w lesie na [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-12-29T08:10:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-12-29T08:10:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1705\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon\",\"datePublished\":\"2022-12-29T08:10:16+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-29T08:10:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/\"},\"wordCount\":1281,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/\",\"name\":\"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2022-12-29T08:10:16+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-29T08:10:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1705,\"caption\":\"Rekawice niematerialne aktual scaled\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon - NID","og_description":"Na scyn\u015bci, na zdrowi, na tyn Nowy Rok, winsujym Wom scyn\u015bcio, zdrowio caly rok. By\u015bcie byli zdrowi, weseli jako w niebie anieli. By\u015bcie mieli wsytkigo do\u015bci, jako w lesie na [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2022-12-29T08:10:16+00:00","article_modified_time":"2022-12-29T08:10:19+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1705,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon","datePublished":"2022-12-29T08:10:16+00:00","dateModified":"2022-12-29T08:10:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/"},"wordCount":1281,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/","name":"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg","datePublished":"2022-12-29T08:10:16+00:00","dateModified":"2022-12-29T08:10:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Rekawice_niematerialne_aktual-scaled.jpg","width":2560,"height":1705,"caption":"Rekawice niematerialne aktual scaled"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2022\/12\/29\/jakby-dziady-nie-przysly-to-tak-jakby-sie-rok-nie-zacon\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Jakby Dziady nie przys\u0142y, to tak jakby si\u0119 rok nie zacon"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9476","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9476"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9476\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}