{"id":31162,"date":"2025-12-23T11:20:22","date_gmt":"2025-12-23T10:20:22","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=31162"},"modified":"2025-12-23T11:33:05","modified_gmt":"2025-12-23T10:33:05","slug":"bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/","title":{"rendered":"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego"},"content":{"rendered":"

\u015awi\u0105teczne zwyczaje stanowi\u0105 jeden z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych element\u00f3w polskiej kultury niematerialnej. Wiele z nich, od rodzinnych zwyczaj\u00f3w wigilijnych po widowiskowe kol\u0119dowanie Dziad\u00f3w Noworocznych, zosta\u0142o wpisanych na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego, podkre\u015blaj\u0105c ich wag\u0119 dla to\u017csamo\u015bci lokalnych wsp\u00f3lnot oraz wielowiekow\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 przekazu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego, prowadzona przez Narodowy Instytut Dziedzictwa od 2013 roku, dokumentuje i chroni tradycje, obrz\u0119dy, wierzenia oraz umiej\u0119tno\u015bci przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wpis na list\u0119, dokonywany na podstawie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, to r\u00f3wnie\u017c forma uznania dla depozytariuszy, kt\u00f3rzy z zaanga\u017cowaniem dbaj\u0105 o zachowanie naszej tradycji.<\/p>\n\n\n\n

Na li\u015bcie znajduje si\u0119 obecnie 118 wpis\u00f3w, w tym 9 element\u00f3w zwi\u0105zanych z okresem Bo\u017cego Narodzenia i Nowego Roku. To czas, w kt\u00f3rym \u017cywe dziedzictwo kulturowe uwidacznia si\u0119 szczeg\u00f3lnie wyra\u017anie w rodzinnych domach, na ulicach wsi i miasteczek, w kol\u0119dach, obrz\u0119dach i wsp\u00f3lnotowych rytua\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Tradycje bo\u017conarodzeniowe<\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Tradycje Wigilii Bo\u017cego Narodzenia w Polsce<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Wigilia to jedno z najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t w polskim kalendarzu obrz\u0119dowym. Cho\u0107 jest obchodzona tak\u017ce w innych krajach chrze\u015bcija\u0144skich, jej polska forma wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 bogactwem zwyczaj\u00f3w praktykowanych zar\u00f3wno w du\u017cych miastach, jak i ma\u0142ych wsiach.<\/p>\n\n\n\n

Jej centralnym punktem jest wieczerza wigilijna, rozpoczynaj\u0105ca si\u0119 z pojawieniem pierwszej gwiazdki. St\u00f3\u0142 przykrywa bia\u0142y obrus, pod kt\u00f3ry wk\u0142ada si\u0119 siano \u2013 symbol betlejemskiej stajenki i pokory. Obecno\u015b\u0107 12 potraw i dodatkowego nakrycia dla niezapowiedzianego go\u015bcia to zwyczaje g\u0142\u0119boko zakorzenione w tradycji, \u0142\u0105cz\u0105ce chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 symbolik\u0119 z archaicznymi wierzeniami dotycz\u0105cymi go\u015bcinno\u015bci i kultu przodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dzielenie si\u0119 op\u0142atkiem, wsp\u00f3lna modlitwa i kol\u0119dowanie nadaj\u0105 temu wieczorowi podnios\u0142y, ale zarazem rodzinny charakter. Po kolacji, wierni wyruszaj\u0105 na Pasterk\u0119, kt\u00f3ra rozpoczyna si\u0119 o p\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n\n\n\n

Wpis odnosi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do r\u00f3\u017cnorodno\u015bci tradycji wigilijnych obecnych w innych wyznaniach chrze\u015bcija\u0144skich: prawos\u0142awnych, greckokatolickich czy ewangelickich, kt\u00f3re \u2013 cho\u0107 odmienne w praktykach \u2013 podkre\u015blaj\u0105 wsp\u00f3lne warto\u015bci: mi\u0142o\u015b\u0107, jedno\u015b\u0107 i rodzinne trwanie.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Tradycje Wigilii Bo\u017cego Narodzenia w Polsce, fot. Karolina Witt<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Tradycja wykonywania ozd\u00f3b \u015bwi\u0105tecznych z op\u0142atka w Dolinie Liwca<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Tradycja wykonywania ozd\u00f3b \u015bwi\u0105tecznych z op\u0142atka w Dolinie Liwca, fot. Kamil D\u0105browski<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Tworzenie ozd\u00f3b z op\u0142atka, delikatnych, na przyk\u0142ad przestrzennych form zwanych \u201e\u015bwiatami\u201d, to jedna z polskich tradycji r\u0119kodzielniczych. Jej korzenie si\u0119gaj\u0105 XVIII wieku, kiedy wycinane z op\u0142atka gwiazdy, rozety i kule umieszczano na pod\u0142a\u017anikach lub belkach stropowych jako symbol domowego szcz\u0119\u015bcia i ochrony przed nieszcz\u0119\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

W Dolinie Liwca tradycj\u0119 t\u0119 kontynuuje Ma\u0142gorzata Pep\u0142owska, depozytariuszka, kt\u00f3ra zdoby\u0142a umiej\u0119tno\u015bci dzi\u0119ki przekazowi rodzinnemu. Jej praktyka obejmuje zar\u00f3wno klasyczne formy, jak i wsp\u00f3\u0142czesne interpretacje, w tym miniaturowe szopki i kartki \u015bwi\u0105teczne wykonane z op\u0142atka.<\/p>\n\n\n\n

Technika wytwarzania ozd\u00f3b pozosta\u0142a niezmienna od pokole\u0144: elementy wyci\u0119te z op\u0142atka \u0142\u0105czy si\u0119 \u201ena \u015blin\u0119\u201d, co wymaga niezwyk\u0142ej staranno\u015bci i do\u015bwiadczenia.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kaszubska Gwi\u00f4zdka<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Gwi\u00f4zdka jest jedn\u0105 z najbardziej charakterystycznych kaszubskich tradycji bo\u017conarodzeniowych. Polega na kol\u0119dowaniu w Wigili\u0119 przez grupy kawaler\u00f3w, kt\u00f3rzy odwiedzaj\u0105 domy, nios\u0105c \u015bpiew i \u017cyczenia. Zwyczaj praktykowany w gminie Sierakowice ma silny wymiar wsp\u00f3lnotowy i pokoleniowy.<\/p>\n\n\n\n

Kol\u0119dnicy, zwykle nastoletni i m\u0142odzi doro\u015bli m\u0119\u017cczy\u017ani, tworz\u0105 sta\u0142e grupy, a do\u0142\u0105czenie do gwi\u00f4zdki jest zaszczytem, wolne miejsca szybko znajduj\u0105 nast\u0119pc\u00f3w. Przestrzegane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zasady: cz\u0142onkowie grup nie uczestnicz\u0105 w rodzinnej Wigilii, a ich rola tego dnia jest uznawana za misj\u0119 na rzecz spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Gwi\u00f4zdka przenosi w \u015bwiat dawnej obrz\u0119dowo\u015bci, gdzie \u017cyczenia \u015bpiewane w Wigili\u0119 mia\u0142y znaczenie magiczne, a odwiedziny kol\u0119dnik\u00f3w zapewnia\u0142y pomy\u015blno\u015b\u0107 rodzinie.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Kaszubska Gwi\u00f4zdka, fot. archiwum NID<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Zwyczaj dunajowania w \u0141ukowej i okolicach<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Zwyczaj dunajowania w \u0141ukowej i okolicach, fot. z archiwum GOK w \u0141ukowej, 1982 r<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Dunajowanie to wyj\u0105tkowa forma kol\u0119dowania \u017cycz\u0105cego, praktykowana w drugim dniu Bo\u017cego Narodzenia w okolicach \u0141ukowej Uczestnicz\u0105 w nim nie\u017conaci m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy odwiedzaj\u0105 domy dziewcz\u0105t na wydaniu, \u015bpiewaj\u0105c kol\u0119dy \u017cycz\u0105ce powodzenia, szcz\u0119\u015bcia i rych\u0142ego zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n

Zwyczaj ma bardzo stary rodow\u00f3d, a jego tre\u015bci nawi\u0105zuj\u0105 do ludowych wyobra\u017ce\u0144 o potrzebie zapewnienia p\u0142odno\u015bci i pomy\u015blno\u015bci w nowym roku. Kol\u0119dy r\u00f3\u017cnicowane s\u0105 wed\u0142ug wieku adresatki. Inne \u015bpiewa si\u0119 ma\u0142ym dziewczynkom, inne pannom, a jeszcze inne m\u0142odym m\u0119\u017catkom.<\/p>\n\n\n\n

W zamian za \u015bpiew m\u0142odzi kol\u0119dnicy otrzymuj\u0105 \u201ezap\u0142atejk\u0119\u201d, czyli dary, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3lnie spo\u017cywaj\u0105, a cz\u0119\u015b\u0107 przeznaczaj\u0105 na cele charytatywne.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Wi\u015bla\u0144skie kol\u0119dowanie pod oknami<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Kol\u0119dowanie pod oknami to jedna z tradycji Beskidu \u015al\u0105skiego. W drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia grupy kol\u0119dnicze, ubrane w tradycyjne stroje g\u00f3ralskie, odwiedzaj\u0105 domy, \u015bpiewaj\u0105c pie\u015bni \u017cycz\u0105ce i sk\u0142adaj\u0105c mieszka\u0144com osobiste \u017cyczenia.<\/p>\n\n\n\n

Kol\u0119dy wykonywane w Wi\u015ble maj\u0105 szczeg\u00f3lny, kameralny charakter, cz\u0119sto kierowane s\u0105 do poszczeg\u00f3lnych cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Ich s\u0142owa zawieraj\u0105 liczne zdrobnienia i melodyjne powt\u00f3rzenia, kt\u00f3re buduj\u0105 ciep\u0142y, serdeczny klimat. Nie brakuje te\u017c tradycyjnych motyw\u00f3w symbolicznych, takich jak pier\u015bcie\u0144, jab\u0142ko czy zielony orzech \u2013 znaki mi\u0142o\u015bci, dobrobytu i harmonii.<\/p>\n\n\n\n

Dla gospodarzy wizyta kol\u0119dnik\u00f3w jest zaszczytem, poniewa\u017c ich \u015bpiew ma przynosi\u0107 domowi b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo i szcz\u0119\u015bcie na ca\u0142y nadchodz\u0105cy rok.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Wi\u015bla\u0144skie kol\u0119dowanie pod oknami, fot. Szymon Brodacki<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Tradycje noworoczne<\/strong><\/strong><\/h3>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Brodacze ze S\u0142awatycz \u2013 zwyczaj po\u017cegnania starego roku<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Brodacze ze S\u0142awatycz \u2013 zwyczaj po\u017cegnania starego roku, fot. S. Pruniewicz<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Brodacze to jedna z form noworocznego kol\u0119dowania na Lubelszczy\u017anie. W ostatnich trzech dniach roku m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani, ubrani w charakterystyczne stroje z d\u0142ugimi brodami, pojawiaj\u0105 si\u0119 na ulicach S\u0142awatycz, \u017cartobliwie zaczepiaj\u0105 przechodni\u00f3w, odwiedzaj\u0105 domy i zbieraj\u0105 datki.<\/p>\n\n\n\n

Ich str\u00f3j, wykonywany r\u0119cznie wed\u0142ug tradycyjnego wzoru, jest wa\u017cnym elementem kulturowej kontynuacji. Do\u0142\u0105czenie do grupy wymaga osi\u0105gni\u0119cia odpowiedniego wieku, a starsi brodacze ucz\u0105 m\u0142odszych przygotowywania kostiumu oraz zachowania podczas obrz\u0119du.<\/p>\n\n\n\n

Brodacze symbolicznie \u017cegnaj\u0105 stary rok, a ich pojawienie si\u0119 ma odp\u0119dza\u0107 pecha i przynosi\u0107 mieszka\u0144com pomy\u015blno\u015b\u0107.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Kol\u0119dowanie dziad\u00f3w noworocznych na \u017bywiecczy\u017anie<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Dziady Noworoczne to barwne, dynamiczne widowisko, kt\u00f3re w ostatni i pierwszy dzie\u0144 roku o\u017cywia wsie wok\u00f3\u0142 \u017bywca. Grupy m\u0119\u017cczyzn, przebranych w postacie symboliczne, od Konia i Nied\u017awiedzia po \u015amier\u0107, Kominiarza czy Cygana, biegaj\u0105 od domu do domu, czyni\u0105c ha\u0142as dzwonkami i muzyk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cda maska niesie okre\u015blone znaczenie: Nied\u017awied\u017a oznacza si\u0142\u0119 i p\u0142odno\u015b\u0107, Ko\u0144 \u2013 witalno\u015b\u0107 i energi\u0119, postacie obcych \u2013 go\u015bcinno\u015b\u0107 i otwarto\u015b\u0107. Wyst\u0119py dziad\u00f3w stanowi\u0105 pro\u015bb\u0119 o dobrobyt w nadchodz\u0105cym roku.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Kol\u0119dowanie dziad\u00f3w noworocznych na \u017bywiecczy\u017anie, fot. Szymon Karpi\u0144ski<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Wypiek by\u015bk\u00f3w i nowych latek Kurpi\u00f3w Puszczy Zielonej<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Wypiek by\u015bk\u00f3w i nowych latek Kurpi\u00f3w Puszczy Zielonej, fot. Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostro\u0142\u0119ce<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

By\u015bki i nowe latka to pieczywo obrz\u0119dowe wypiekane od Bo\u017cego Narodzenia do \u015bwi\u0119ta Trzech Kr\u00f3li. Dawniej przypisywano im charakter magiczny – mia\u0142y zapewnia\u0107 pomy\u015blno\u015b\u0107 ludziom i zwierz\u0119tom gospodarskim. Dzi\u015b wypiek jest przede wszystkim rodzinn\u0105 tradycj\u0105, ale odbywa si\u0119 zgodnie z dawnymi zasadami lepienia i pieczenia.. By\u015bki przedstawiaj\u0105 pojedyncze zwierz\u0119ta, przede wszystkim le\u015bne. Nowe latka natomiast przyjmuj\u0105 form\u0119 rozbudowanych kompozycji figuralnych – pastuszka otoczonego zwierz\u0119tami domowymi .<\/p>\n\n\n\n

Indywidualny styl tw\u00f3rc\u00f3w sprawia, \u017ce ich wypieki s\u0105 \u0142atwo rozpoznawalne po formie i zdobieniu.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Chodzenie po szczodrokach w Karczmiskach<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Osoby kultywuj\u0105ce t\u0119 tradycj\u0119 odwiedzaj\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w Karczmisk 5 stycznia, w wigili\u0119 Trzech Kr\u00f3li. Zwyczaj ten, trwaj\u0105cy ponad 100 lat, anga\u017cuje ca\u0142e pokolenia: dzieci, m\u0142odzie\u017c i doros\u0142ych. Kol\u0119dnicy witaj\u0105 si\u0119 okrzykiem \u201eKo\u017ccie \u015bpiwo\u0107!\u201d i wchodz\u0105 do dom\u00f3w tylko wtedy, gdy gospodarze odpowiedz\u0105 \u201e\u015apiwojta!\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W domach wykonuj\u0105 kol\u0119dy i sk\u0142adaj\u0105 \u017cyczenia, a w zamian otrzymuj\u0105 szczodroki \u2013 ma\u0142e rogaliki, s\u0142odycze, owoce i drobne datki. W przypadku odmowy \u015bpiewaj\u0105 humorystyczne przy\u015bpiewki pi\u0119tnuj\u0105ce sk\u0105pstwo, co stanowi element lokalnego folkloru.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Chodzenie po szczodrokach w Karczmiskach, fot. archiwum NID<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne zwyczaje nieprzerwanie \u0142\u0105cz\u0105 spo\u0142eczno\u015bci w prze\u017cywaniu \u015bwi\u0105tecznego czasu, buduj\u0105c poczucie wsp\u00f3lnoty oraz kontynuuj\u0105c dawne warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wpisy na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego pomagaj\u0105 je chroni\u0107, dokumentowa\u0107 i przekazywa\u0107 kolejnym pokoleniom, a tak\u017ce promowa\u0107 ich znaczenie w kulturze narodowej i lokalnej.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015awi\u0105teczne zwyczaje stanowi\u0105 jeden z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych element\u00f3w polskiej kultury niematerialnej. Wiele z nich, od rodzinnych zwyczaj\u00f3w wigilijnych po widowiskowe kol\u0119dowanie Dziad\u00f3w Noworocznych, zosta\u0142o wpisanych na Krajow\u0105 list\u0119 […]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":31156,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-31162","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\nBo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u015awi\u0105teczne zwyczaje stanowi\u0105 jeden z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych element\u00f3w polskiej kultury niematerialnej. Wiele z nich, od rodzinnych zwyczaj\u00f3w wigilijnych po widowiskowe kol\u0119dowanie Dziad\u00f3w Noworocznych, zosta\u0142o wpisanych na Krajow\u0105 list\u0119 […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-23T10:20:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-23T10:33:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski-1024x683.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"683\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marta Or\u0119ziak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marta Or\u0119ziak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marta Or\u0119ziak\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/9d848c4a54b78bc2a1461f1c5d8de615\"},\"headline\":\"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego\",\"datePublished\":\"2025-12-23T10:20:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-23T10:33:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/\"},\"wordCount\":1485,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/\",\"name\":\"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-23T10:20:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-23T10:33:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski.jpg\",\"width\":2273,\"height\":1516,\"caption\":\"Kol\u0119dowanie dziad\u00f3w noworocznych na \u017bywiecczy\u017anie, fot. Szymon Karpi\u0144ski\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/9d848c4a54b78bc2a1461f1c5d8de615\",\"name\":\"Marta Or\u0119ziak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/3cdc296a7eb01425272974c992bee3ea.jpg?ver=1779259679\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/3cdc296a7eb01425272974c992bee3ea.jpg?ver=1779259679\",\"caption\":\"Marta Or\u0119ziak\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/moreziak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","og_description":"\u015awi\u0105teczne zwyczaje stanowi\u0105 jeden z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych element\u00f3w polskiej kultury niematerialnej. Wiele z nich, od rodzinnych zwyczaj\u00f3w wigilijnych po widowiskowe kol\u0119dowanie Dziad\u00f3w Noworocznych, zosta\u0142o wpisanych na Krajow\u0105 list\u0119 […]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2025-12-23T10:20:22+00:00","article_modified_time":"2025-12-23T10:33:05+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":683,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski-1024x683.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marta Or\u0119ziak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Marta Or\u0119ziak","Estimated reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/"},"author":{"name":"Marta Or\u0119ziak","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/9d848c4a54b78bc2a1461f1c5d8de615"},"headline":"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego","datePublished":"2025-12-23T10:20:22+00:00","dateModified":"2025-12-23T10:33:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/"},"wordCount":1485,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/","name":"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski.jpg","datePublished":"2025-12-23T10:20:22+00:00","dateModified":"2025-12-23T10:33:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/tradycje-koledowanie-dziadow-noworocznych-na-zywiecczyzniefot.Szymon-Karpinski.jpg","width":2273,"height":1516,"caption":"Kol\u0119dowanie dziad\u00f3w noworocznych na \u017bywiecczy\u017anie, fot. Szymon Karpi\u0144ski"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/12\/23\/bozonarodzeniowe-i-noworoczne-tradycje\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bo\u017conarodzeniowe i noworoczne tradycje na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/9d848c4a54b78bc2a1461f1c5d8de615","name":"Marta Or\u0119ziak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/3cdc296a7eb01425272974c992bee3ea.jpg?ver=1779259679","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/3cdc296a7eb01425272974c992bee3ea.jpg?ver=1779259679","caption":"Marta Or\u0119ziak"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/moreziak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31162"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31187,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31162\/revisions\/31187"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}