{"id":27112,"date":"2025-05-28T18:13:34","date_gmt":"2025-05-28T16:13:34","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=27112"},"modified":"2025-06-02T10:45:43","modified_gmt":"2025-06-02T08:45:43","slug":"20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/","title":{"rendered":"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0"},"content":{"rendered":"

28 maja w Parku Mu\u017cakowskim, wsp\u00f3lnie z partnerami z Polski i Niemiec, uczcili\u015bmy jubileusz wpisania parku na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. To \u015bwi\u0119to trwaj\u0105cej ju\u017c od ponad trzech dekad wsp\u00f3\u0142pracy na rzecz ochrony i rozwoju tego wyj\u0105tkowego miejsca oraz okazja do odznaczenia os\u00f3b szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017conych dla ochrony dziedzictwa. W wydarzeniu wzi\u0119li udzia\u0142 ministra kultury i dziedzictwa narodowego Hanna Wr\u00f3blewska oraz pe\u0142nomocnik rz\u0105du federalnego Niemiec ds. kultury i medi\u00f3w dr Wolfram Weimer.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Krajobraz, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy<\/strong> <\/h6>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Stworzony w XIX wieku przez ksi\u0119cia Hermanna von P\u00fccklera-Muskau <\/strong>Park Mu\u017cakowski to prawdziwe arcydzie\u0142o sztuki ogrodowej, kt\u00f3re harmonijnie \u0142\u0105czy przyrod\u0119 i architektur\u0119 w ramach malarskiej, poetyckiej wizji. Pomimo zniszcze\u0144 wojennych, dzi\u0119ki konsekwentnym dzia\u0142aniom konserwatorskim Park odzyska\u0142 dawny blask. Fundamentem tego sukcesu jest polsko-niemiecka wsp\u00f3\u0142praca, kt\u00f3ra zosta\u0142a zapocz\u0105tkowana w 1989 roku i od ponad trzech dekad przynosi efekty w jego ochronie oraz rozwoju. W 2004 roku Park Mu\u017cakowski<\/strong> zosta\u0142 uznany za wsp\u00f3lne dziedzictwo Polski i Niemiec – wpisano go na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Program jubileuszu<\/strong> <\/h6>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Obchody jubileuszu wpisu parku na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 o godz. 12:00 konferencj\u0105 prasow\u0105<\/strong> w Oran\u017cerii. Nast\u0119pnie uczestnicy spotkali si\u0119 w sali koncertowej Nowego Zamku, gdzie o godz. 15:00 odby\u0142a si\u0119 uroczysta gala<\/strong> z udzia\u0142em przedstawicieli polskich i niemieckich instytucji kultury i w\u0142adz samorz\u0105dowych. <\/p>\n\n\n\n

Go\u015bci powita\u0142a dyrektorka Narodowego Instytutu Dziedzictwa Marlena Happach<\/strong>, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na histori\u0119 Parku: <\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eLos nie zawsze by\u0142 \u0142askawy dla tego miejsca. II wojna \u015bwiatowa przynios\u0142a Parkowi Mu\u017cakowskiemu ogromne zniszczenia. Dopiero w ko\u0144cu lat 80. nawi\u0105zana zosta\u0142a wsp\u00f3\u0142praca polsko-niemiecka, dzi\u0119ki kt\u00f3rej sukcesywnie przywracana jest historyczna warto\u015b\u0107 tego niezwyk\u0142ego miejsca. Ka\u017cda \u015bcie\u017cka, element architektury, ka\u017cda odtworzona kompozycja ro\u015blinna jest efektem wsp\u00f3lnej troski o zachowanie pierwotnej wizji otaczaj\u0105cego nas krajobrazu. Narodowy Instytut Dziedzictwa od ponad trzydziestu lat z zaanga\u017cowaniem dzia\u0142a na rzecz ochrony i rewaloryzacji polskiej cz\u0119\u015bci Parku Mu\u017cakowskiego. Przywracamy historyczne widoki, restaurujemy i odbudowujemy mosty \u2013 Most Ksi\u0105\u017c\u0119cy, Most Podw\u00f3jny, Most Arkadowy i Most Angielski \u2013 kt\u00f3re na nowo \u0142\u0105cz\u0105 przestrze\u0144 parku\u201d.<\/em> <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"\"
Przem\u00f3wienie dyrektora Fundacji \u201eF\u00fcrst P\u00fcckler Park Bad Muskau\u201d Corda Panninga oraz dyrektorki Narodowego Instytutu Dziedzictwa Marleny Happach, fot. Joanna Cielecka <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W imieniu wsp\u00f3\u0142gospodarzy wydarzenia przem\u00f3wi\u0142 te\u017c dyrektor Fundacji \u201eF\u00fcrst P\u00fcckler Park Bad Muskau\u201d Cord Panning. <\/strong>G\u0142os zabra\u0142a nast\u0119pnie ministra kultury i dziedzictwa narodowego Hanna Wr\u00f3blewska.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cDwadzie\u015bcia lat temu \u2013 27 maja 2005 roku \u2013 \u00f3wczesny prezydent Rady Wykonawczej UNESCO, Hans-Heinrich Wrede, przekaza\u0142 dyplom potwierdzaj\u0105cy wpis Parku Mu\u017cakowskiego na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. Ten Park to przyk\u0142ad harmonijnego po\u0142\u0105czenia przyrody i kultury, przestrzeni i historii, emocji i intelektu. To miejsce stworzone z my\u015bl\u0105 o tym, aby nie tylko zachwyca\u0107, ale te\u017c prowadzi\u0107 dialog \u2013 z przesz\u0142o\u015bci\u0105, z krajobrazem, z drugim cz\u0142owiekiem\u201d<\/em> <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

 <\/em>\u2013 m\u00f3wi\u0142a Hanna Wr\u00f3blewska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego.<\/strong>  <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przem\u00f3wienie ministry kultury i dziedzictwa narodowego Hanny Wr\u00f3blewskiej, fot. Joanna Cielecka <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n

\u201cFundamentem dzisiejszego sukcesu jest polsko-niemiecka wsp\u00f3\u0142praca, kt\u00f3ra zosta\u0142a zapocz\u0105tkowana w 1989 roku. Niech to jubileuszowe spotkanie b\u0119dzie okazj\u0105 do \u015bwi\u0119towania, ale te\u017c impulsem do dalszych dzia\u0142a\u0144. Dziedzictwo nale\u017cy chroni\u0107, rozwija\u0107, przekazywa\u0107 i otwiera\u0107 na przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d <\/em> – doda\u0142a.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Oficjalne przem\u00f3wienia wyg\u0142osili r\u00f3wnie\u017c pe\u0142nomocnik rz\u0105du federalnego Niemiec ds. kultury i medi\u00f3w dr Wolfram Weimer<\/strong>, Barbara Klepsch <\/strong>\u2013 Sakso\u0144ska Minister Kultury i Turystyki oraz Wicemarsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Lubuskiego Grzegorz Pot\u0119ga<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Gala by\u0142a okazj\u0105 do wr\u0119czenia nagr\u00f3d osobom zas\u0142u\u017conym dla kultury i dziedzictwa, w tym zaanga\u017cowanym w ochron\u0119 Parku zar\u00f3wno po stronie polskiej, jak i niemieckiej. Odznak\u0119 honorow\u0105 <\/strong>\u201e<\/strong>Zas\u0142u\u017cony dla Kultury Polskiej” otrzymali:<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Odznaczenia wr\u0119czane na gali z okazji 20-lecia wpisu Parku Mu\u017cakowskiego na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO, fot. Joanna Cielecka <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ekkehard Brucksch – <\/strong>za wieloletnie, wyj\u0105tkowe zas\u0142ugi w ochronie i zachowaniu niemieckiej cz\u0119\u015bci Parku Mu\u017cakowskiego. Jako ogrodnik, zarz\u0105dca i nieformalny rzecznik dziedzictwa P\u00fccklera, opracowa\u0142 pionierskie metody regeneracji zieleni i zainicjowa\u0142 dzia\u0142ania konserwatorskie, w tym archiwizacj\u0119 fotograficzn\u0105, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do rozpocz\u0119cia transgranicznej renowacji parku po 1990 roku. <\/p>\n\n\n\n

Holger Daetz – <\/strong>za ponad 25 lat pracy na rzecz ochrony i zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju niemieckiej cz\u0119\u015bci Parku Mu\u017cakowskiego. Jego zas\u0142ugi obejmuj\u0105 m.in. wsp\u00f3\u0142tworzenie planu zarz\u0105dzania parkiem, koordynacj\u0119 procedur monitoruj\u0105cych dla UNESCO i ICOMOS oraz dzia\u0142ania na rzecz ochrony osi widokowych, gospodarki wodnej i ro\u015blinno\u015bci w kontek\u015bcie wyzwa\u0144 klimatycznych. <\/p>\n\n\n\n

Brian Dix – <\/strong>za wieloletnie przewodnictwo Mi\u0119dzynarodowej Radzie Doradczej Parku Mu\u017cakowskiego oraz wk\u0142ad w rozw\u00f3j wsp\u00f3\u0142pracy polsko-niemieckiej na rzecz jego ochrony. Dzi\u0119ki jego dzia\u0142alno\u015bci Park Mu\u017cakowski sta\u0142 si\u0119 przyk\u0142adem skutecznej, transgranicznej ochrony krajobrazu kulturowego. <\/p>\n\n\n\n

Barbara Iwlew – <\/strong>za ponad 25 lat pracy na rzecz ochrony i rewaloryzacji Parku Mu\u017cakowskiego, w tym nadz\u00f3r nad realizacj\u0105 programu konserwatorskiego oraz wsp\u00f3\u0142tworzenie wniosku o wpis na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. Jej zaanga\u017cowanie w transgraniczny program aktywizacji zawodowej m\u0142odzie\u017cy oraz codzienna opieka nad polsk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Parku przyczyni\u0142y si\u0119 do utrzymania jego wyj\u0105tkowej warto\u015bci kulturowej i spo\u0142ecznej. <\/p>\n\n\n\n

Ewa Johna –<\/strong> za kluczowy wk\u0142ad w proces wpisania Parku Mu\u017cakowskiego na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO oraz za wieloletni\u0105, skuteczn\u0105 koordynacj\u0119 polsko-niemieckiej wsp\u00f3\u0142pracy na rzecz jego ochrony. Jako architekt krajobrazu i t\u0142umaczka specjalistyczna stworzy\u0142a trwa\u0142e fundamenty porozumienia mi\u0119dzy instytucjami, administracj\u0105 i \u015brodowiskami kultury po obu stronach granicy. <\/p>\n\n\n\n

Piotr Kuliniak – <\/strong>za wieloletnie zaanga\u017cowanie w promocj\u0119 i rozw\u00f3j Parku Mu\u017cakowskiego. Jako burmistrz \u0141\u0119knicy, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel Europejskiego Ugrupowania Wsp\u00f3\u0142pracy Terytorialnej oraz cz\u0142onek Rady Fundacji Ksi\u0119cia P\u00fccklera, aktywnie wspiera transgraniczn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i upowszechnia znaczenie parku w kraju i za granic\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Astrid Roscher – <\/strong>za wieloletni\u0105, rzeteln\u0105 prac\u0119 na rzecz dokumentowania i ochrony dziedzictwa Parku Mu\u017cakowskiego. Jako kuratorka Fundacji \u201eF\u00fcrst-P\u00fcckler-Park Bad Muskau\u201d stworzy\u0142a unikatowe archiwum wiedzy o projektach konserwatorskich, aktywnie uczestnicz\u0105c w badaniach, publikacjach oraz opracowaniu koncepcji rozwoju parku zgodnych z jego historycznym charakterem. <\/p>\n\n\n\n

Roland Richter – <\/strong>za kluczowy wk\u0142ad w odbudow\u0119 i rewaloryzacj\u0119 Parku Mu\u017cakowskiego poprzez wsp\u00f3\u0142inicjowanie pierwszego polsko-niemieckiego projektu m\u0142odzie\u017cowego o charakterze konserwatorskim. Dzi\u0119ki jego zaanga\u017cowaniu mo\u017cliwe by\u0142o odtworzenie historycznego krajobrazu parku i zbudowanie trwa\u0142ych podstaw wsp\u00f3\u0142pracy transgranicznej. <\/p>\n\n\n\n

J\u00f3zef Tarniowy – z<\/strong>a wieloletnie zaanga\u017cowanie w realizacj\u0119 projektu \u201ePark Mu\u017cakowski \u2013 praca i nauka ponad granicami\u201d, kt\u00f3ry w latach 1998\u20132018 umo\u017cliwi\u0142 wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0119 polskiej i niemieckiej m\u0142odzie\u017cy na rzecz rewaloryzacji parku. Dzi\u0119ki temu przedsi\u0119wzi\u0119ciu setki m\u0142odych ludzi zdoby\u0142y nowe kwalifikacje zawodowe, a Park Mu\u017cakowski zyska\u0142 trwa\u0142\u0105 opiek\u0119 spo\u0142eczn\u0105 oraz silne zakorzenienie w \u015bwiadomo\u015bci lokalnych mieszka\u0144c\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Tomasz Zwiech – <\/strong>za wieloletni wk\u0142ad w ochron\u0119 i rewaloryzacj\u0119 zabytkowych za\u0142o\u017ce\u0144 ogrodowych w Polsce, w tym kluczowy udzia\u0142 w pracach nad Parkiem Mu\u017cakowskim. Jego dorobek obejmuje opracowania projektowe, inwentaryzacyjne i eksperckie oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 i mi\u0119dzynarodow\u0105, kt\u00f3re znacz\u0105co przyczyni\u0142y si\u0119 do rozwoju ochrony krajobrazu kulturowego w Polsce. <\/p>\n\n\n\n

Srebrn\u0105 odznak\u0119 \u201eZa opiek\u0119 nad zabytkami\u201d otrzymali:<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Hubert Augustyniak – <\/strong>za znacz\u0105cy wk\u0142ad w badania nad dziedzictwem archeologicznym Dolnego \u015al\u0105ska oraz dzia\u0142ania na rzecz jego popularyzacji. Jego zaanga\u017cowanie w edukacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 \u2013 m.in. poprzez organizacj\u0119 wydarze\u0144 kulturalnych i historycznych \u2013 przyczyniaj\u0105 si\u0119 do ochrony, dokumentowania i upowszechniania wiedzy o zagro\u017conych zabytkach regionu. <\/p>\n\n\n\n

Pawe\u0142 Stachowiak \u2013 <\/strong>za <\/strong>badania wielu zagro\u017conych stanowisk pradziejowych a terenie historycznych \u0141u\u017cyc i Dolnego \u015al\u0105ska. Poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 i popularyzatorsk\u0105 przyczynia si\u0119 do odkrywania nieznanych dot\u0105d zasob\u00f3w dziedzictwa archeologicznego wojew\u00f3dztwa lubuskiego, przybli\u017caj\u0105c jego warto\u015bci i pog\u0142\u0119biaj\u0105c wiedz\u0119 o historii regionu. <\/p>\n\n\n\n

Z\u0142ot\u0105 odznak\u0119 \u201e<\/strong>Za opiek\u0119 nad zabytkami” otrzymali:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

dr Maria Dankowska – z<\/strong>a wieloletnie, wszechstronne zaanga\u017cowanie w ochron\u0119 dziedzictwa kulturowego, w tym zabytk\u00f3w i krajobrazu kulturowego. Jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 obejmuje zar\u00f3wno prac\u0119 naukow\u0105, dydaktyczn\u0105, jak i eksperck\u0105, a jej zaanga\u017cowanie w ochron\u0119 dziedzictwa i rewitalizacj\u0119 przestrzeni miejskich ma istotne znaczenie dla rozwoju polityki ochrony zabytk\u00f3w w Polsce <\/p>\n\n\n\n

Krzysztof Dulski – <\/strong>za wyj\u0105tkowe zaanga\u017cowanie w ochron\u0119 i popularyzacj\u0119 dziedzictwa kulturowego regionu \u017caga\u0144skiego. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 przyczyni\u0142a si\u0119 do obj\u0119cia ochron\u0105 oraz odkrycia nowych stanowisk archeologicznych oraz aktywizacji lokalnej spo\u0142eczno\u015bci wok\u00f3\u0142 idei ochrony dziedzictwa. <\/p>\n\n\n\n

Barbara Bielinis-Kope\u0107<\/strong> – za liczne publikacje i dzia\u0142ania na rzecz ochrony dziedzictwa ochrony dziedzictwa. Jako Lubuski Wojew\u00f3dzki Konserwator zainicjowa\u0142a nagrod\u0119 \u201e<\/strong>Lubuskie Konserwacje” oraz cykliczne \u201e<\/strong>Lubuskie Materia\u0142y Konserwatorskie”<\/p>\n\n\n\n

Br\u0105zowy medal <\/strong>\u201e<\/strong>Zas\u0142u\u017cony Kulturze Gloria Artis\u201d otrzymali:<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

dr Tomasz Andrzejewski \u2013 <\/strong>za wieloletnie badanie historii powiatu nowosolskiego oraz rozpoznanie dotychczas niezidentyfikowanych obiekt\u00f3w zabytkowych. Jako autor licznych publikacji i organizator wystaw czasowych w Muzeum Miejskim w Nowej Soli, podnosi \u015bwiadomo\u015b\u0107 warto\u015bci dziedzictwa kulturowego wojew\u00f3dztwa lubuskiego. <\/p>\n\n\n\n

dr Arkadiusz Michalak – <\/strong>za wybitny wk\u0142ad w badania archeologiczne obiekt\u00f3w historycznych o ogromnym znaczeniu kulturowym dla pogranicza \u015al\u0105ska, Wielkopolski i Brandenburgii oraz dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukow\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 archeologii \u015bredniowiecza. Jako inicjator Lubuskich Sesji Sprawozdawczych, mi\u0119dzynarodowych kolokwi\u00f3w bronioznawczych i cyklu wyk\u0142ad\u00f3w \u201eO archeologii przy kawie\u201d, aktywnie popularyzuje dziedzictwo archeologiczne. <\/p>\n\n\n\n

dr Andrzej Przychodni – <\/strong>za wybitne zas\u0142ugi w ochronie i popularyzacji dziedzictwa archeologicznego, w tym opiek\u0119 nad prehistoryczn\u0105 kopalni\u0105 w Krzemionkach \u2013 wpisan\u0105 na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. Jako inicjator wydarze\u0144 takich jak \u201eFestiwal Kultury Prehistorycznej i Antycznej\u201d oraz autor publikacji naukowych i popularnonaukowych, od lat aktywnie przybli\u017ca histori\u0119 regionu \u015bwi\u0119tokrzyskiego i promuje archeoturystyk\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Maciej Rymkiewicz – <\/strong>a wybitny wk\u0142ad w ochron\u0119 zabytkowych ogrod\u00f3w i cmentarzy, w tym za wsp\u00f3\u0142tworzenie wniosku o wpis Parku Mu\u017cakowskiego na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. Jako koordynator programu dotycz\u0105cego cmentarzy \u017cydowskich w Polsce, przyczyni\u0142 si\u0119 do ich identyfikacji, oznakowania i upami\u0119tnienia, publikuj\u0105c kompleksowy raport o stanie ich zachowania. <\/p>\n\n\n\n

Cord Panning \u2013 <\/strong>za <\/strong>wybitny wk\u0142ad w ochron\u0119, rewitalizacj\u0119 i mi\u0119dzynarodow\u0105 promocj\u0119 Parku Mu\u017cakowskiego. Wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca wniosku o wpis parku na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO, autor strategii jego renowacji, dyrektor Fundacji \u201eF\u00fcrst P\u00fcckler Park Bad Muskau\u201d oraz inicjator presti\u017cowego cyklu konferencji Muskauer Schule<\/em>, od ponad 20 lat promuje park w europejskiej debacie o konserwacji ogrod\u00f3w historycznych. <\/strong> <\/p>\n\n\n\n

\"\"
osoby odznaczone, fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uroczysto\u015bci zako\u0144czy\u0142 koncert Drezde\u0144skiej Orkiestry Rezydencyjnej (Dresdner Residenz Orchester). W programie znalaz\u0142y si\u0119 \u201eMasterpieces of Classic\u201d \u2013 arcydzie\u0142a najwi\u0119kszych kompozytor\u00f3w, takich jak Wolfgang Amadeus Mozart czy Ludwig van Beethoven, a tak\u017ce mistrz\u00f3w w\u0142oskiej opery \u2013 Giacomo Puccini i Pietro Mascagni. Publiczno\u015b\u0107 us\u0142ysza\u0142a zar\u00f3wno utwory symfoniczne, jak i arie operowe w wykonaniu solistki \u2013 sopranistki, kt\u00f3rej g\u0142os dope\u0142ni\u0142 brzmienia orkiestry. <\/p>\n\n\n\n

Tegoroczne obchody to nie tylko \u015bwi\u0119to Parku Mu\u017cakowskiego, ale tak\u017ce wyraz uznania dla idei dziedzictwa, kt\u00f3re przekracza granice \u2013 zar\u00f3wno geograficzne, jak i pokoleniowe. To tak\u017ce dow\u00f3d na to, \u017ce dzi\u0119ki wsp\u00f3lnej wizji, zaanga\u017cowaniu i wsp\u00f3\u0142pracy mo\u017cliwa jest skuteczna ochrona tego, co cenne, pi\u0119kne i wsp\u00f3lne. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\"\"\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
fot. Joanna Cielecka<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

28 maja w Parku Mu\u017cakowskim, wsp\u00f3lnie z partnerami z Polski i Niemiec, uczcili\u015bmy jubileusz wpisania parku na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. To \u015bwi\u0119to trwaj\u0105cej ju\u017c od ponad trzech dekad wsp\u00f3\u0142pracy […]<\/p>","protected":false},"author":15,"featured_media":27166,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-27112","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\n20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0 - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0 - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"28 maja w Parku Mu\u017cakowskim, wsp\u00f3lnie z partnerami z Polski i Niemiec, uczcili\u015bmy jubileusz wpisania parku na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. To \u015bwi\u0119to trwaj\u0105cej ju\u017c od ponad trzech dekad wsp\u00f3\u0142pracy […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-28T16:13:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-02T08:45:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1857\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Monika Ciura\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Monika Ciura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/\"},\"author\":{\"name\":\"Monika Ciura\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/ab9abea4caecdccde4fb0d555271145f\"},\"headline\":\"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0\",\"datePublished\":\"2025-05-28T16:13:34+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-02T08:45:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/\"},\"wordCount\":1967,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/\",\"name\":\"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0 - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg\",\"datePublished\":\"2025-05-28T16:13:34+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-02T08:45:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg\",\"width\":1857,\"height\":1238,\"caption\":\"zdj\u0119cie grupowe odznaczonych na gali 20-lecia wpisu Parku Mu\u017cakowskiego na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/ab9abea4caecdccde4fb0d555271145f\",\"name\":\"Monika Ciura\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/bfdb15d1cc317fac4b66bdc91090ff11.jpg?ver=1777445370\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/bfdb15d1cc317fac4b66bdc91090ff11.jpg?ver=1777445370\",\"caption\":\"Monika Ciura\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/mciura\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0 - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0 - NID","og_description":"28 maja w Parku Mu\u017cakowskim, wsp\u00f3lnie z partnerami z Polski i Niemiec, uczcili\u015bmy jubileusz wpisania parku na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO. To \u015bwi\u0119to trwaj\u0105cej ju\u017c od ponad trzech dekad wsp\u00f3\u0142pracy […]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2025-05-28T16:13:34+00:00","article_modified_time":"2025-06-02T08:45:43+00:00","og_image":[{"width":1857,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Monika Ciura","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Monika Ciura","Estimated reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/"},"author":{"name":"Monika Ciura","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/ab9abea4caecdccde4fb0d555271145f"},"headline":"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0","datePublished":"2025-05-28T16:13:34+00:00","dateModified":"2025-06-02T08:45:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/"},"wordCount":1967,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/","name":"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0 - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg","datePublished":"2025-05-28T16:13:34+00:00","dateModified":"2025-06-02T08:45:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/miniatura-www-1.jpg","width":1857,"height":1238,"caption":"zdj\u0119cie grupowe odznaczonych na gali 20-lecia wpisu Parku Mu\u017cakowskiego na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2025\/05\/28\/20-lat-parku-muzakowskiego-na-liscie-swiatowego-dziedzictwa-unesco\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"20 lat Parku Mu\u017cakowskiego na Li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa UNESCO\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/ab9abea4caecdccde4fb0d555271145f","name":"Monika Ciura","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/bfdb15d1cc317fac4b66bdc91090ff11.jpg?ver=1777445370","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/bfdb15d1cc317fac4b66bdc91090ff11.jpg?ver=1777445370","caption":"Monika Ciura"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/mciura\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27112"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27112\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27166"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}