{"id":22840,"date":"2024-10-10T15:48:35","date_gmt":"2024-10-10T13:48:35","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=22840"},"modified":"2024-10-10T16:26:59","modified_gmt":"2024-10-10T14:26:59","slug":"pierwszy-dndk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/10\/10\/pierwszy-dndk\/","title":{"rendered":"Pierwszy Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego ju\u017c za tydzie\u0144"},"content":{"rendered":"

Ju\u017c 17 pa\u017adziernika 2024 roku po raz pierwszy b\u0119dziemy obchodzi\u0107 Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. \u015awi\u0119to to, ustanowione na 217. sesji Rady Wykonawczej UNESCO w 2023 roku z inicjatywy Polski i koalicji mi\u0119dzyregionalnej, ma na celu podkre\u015blenie znaczenia niematerialnego dziedzictwa, kt\u00f3re wzbogaca nasz\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i wsp\u00f3lnotowe wi\u0119zi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Dziedzictwa Niematerialnego zosta\u0142 ustanowiony, aby promowa\u0107 tradycje, zwyczaje i umiej\u0119tno\u015bci rzemie\u015blnicze, kt\u00f3re s\u0105 przekazywane z pokolenia na pokolenie. Jego zadaniem jest zwi\u0119kszanie \u015bwiadomo\u015bci i zrozumienia r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kulturowej oraz inspirowanie dzia\u0142a\u0144 na rzecz ochrony dziedzictwa niematerialnego przed takimi zagro\u017ceniami, jak globalizacja czy zmiany spo\u0142eczne.<\/p>\n\n\n\n

Leluja \u2013 symbol polskiej edycji Mi\u0119dzynarodowego Dnia Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polsk\u0105 edycj\u0119 Mi\u0119dzynarodowego Dnia Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego reprezentuje leluja <\/strong>\u2013 tradycyjna wycinanka kurpiowska z Puszczy Zielonej, kt\u00f3ra jest nie tylko wyj\u0105tkowym przyk\u0142adem ludowej sztuki, ale tak\u017ce symbolem g\u0142\u0119bokiego zwi\u0105zku z przesz\u0142o\u015bci\u0105 i tradycj\u0105. Wycinankarstwo kurpiowskie z Puszczy Zielonej zosta\u0142o wpisane na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego 4 marca 2020 r.<\/strong> Obecnie na li\u015bcie znajduj\u0105 si\u0119 103 wpisy. List\u0119 prowadzi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego we wsp\u00f3\u0142pracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze leluje, znane jako \u201eleluje w wazonie\u201d, tworzy\u0142y trzy oddzielne cz\u0119\u015bci wychodz\u0105ce z wazonu, cz\u0119sto ozdobionego naklejanymi kawa\u0142kami papieru. Ga\u0142\u0105zki zazwyczaj r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 kolorem, a ornamentacja by\u0142a jednolita w ka\u017cdym z trzech element\u00f3w. Z biegiem czasu pojawi\u0142y si\u0119 nowe rodzaje lelui, kt\u00f3re przybiera\u0142y r\u00f3\u017cnorodne formy – od prostych kompozycji nawi\u0105zuj\u0105cych do ro\u015blin doniczkowych po bardziej skomplikowane, z elementami abstrakcyjnymi i naturalistycznymi.<\/p>\n\n\n\n

Leluje charakteryzuj\u0105 si\u0119 pionow\u0105, symetryczn\u0105 budow\u0105, przypominaj\u0105c\u0105 drzewo \u2013 symbol \u017cycia i ci\u0105g\u0142o\u015bci. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch g\u0142\u00f3wnych cz\u0119\u015bci: dolnej, mniejszej, kt\u00f3ra stanowi podstaw\u0119, oraz g\u00f3rnej, rozbudowanej ornamentalnie korony. Ta cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 zamkni\u0119ta lub otwarta, a jej kszta\u0142t najcz\u0119\u015bciej wpisany jest w owal lub prostok\u0105t. Cz\u0119sto leluja zwie\u0144czona jest elementem akcentuj\u0105cym o\u015b symetrii, takim jak krzy\u017c. Ka\u017cda leluja jest niepowtarzalna, poniewa\u017c tw\u00f3rczynie r\u0119cznie komponuj\u0105 wzory, cz\u0119sto inspiruj\u0105c si\u0119 motywami ro\u015blinnymi, religijnymi czy zoomorficznymi.<\/p>\n\n\n\n

Leluje dziel\u0105 si\u0119 na:<\/p>\n\n\n\n