{"id":20479,"date":"2024-07-02T12:45:22","date_gmt":"2024-07-02T10:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=20479"},"modified":"2024-07-02T14:12:27","modified_gmt":"2024-07-02T12:12:27","slug":"cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/","title":{"rendered":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego"},"content":{"rendered":"<p><strong>Poch\u00f3d Gwarkowski w Tarnowskich G\u00f3rach, obchody Dnia Hutnika i tradycje hutnicze, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego oraz wycinanka \u015bwi\u0119tokrzyska, decyzj\u0105 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, trafi\u0142y na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Mamy ju\u017c 97 wpis\u00f3w, dokumentuj\u0105cych \u017cywe tradycje, zwyczaje i umiej\u0119tno\u015bci przekazywane z pokolenia na pokolenie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ratyfikowana przez Polsk\u0119 Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego nak\u0142ada na Pa\u0144stwa-Strony obowi\u0105zek inwentaryzacji przejaw\u00f3w tego dziedzictwa, znajduj\u0105cych si\u0119 na ich terytoriach zgodnie z zaleceniami i standardami Konwencji. Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjny i stanowi realizacj\u0119 tego wymogu poprzez dokumentacj\u0119 \u017cywego niematerialnego dziedzictwa naszego kraju.<\/p>\n\n\n\n<p>List\u0119 prowadzi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego we wsp\u00f3\u0142pracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa. Wszystkie \u015brodowiska zwi\u0105zane z praktykowaniem tradycji, zwyczaj\u00f3w, wykonywaniem tradycyjnego rzemios\u0142a i r\u0119kodzie\u0142a, przechowuj\u0105ce wiedz\u0119 tradycyjn\u0105 i wierzenia, kultywuj\u0105ce pami\u0119\u0107 historyczn\u0105, zajmuj\u0105ce si\u0119 tradycjami muzycznymi, widowiskowymi, j\u0119zykowymi i innymi przejawami dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka mog\u0105 zg\u0142asza\u0107 te zjawiska do wpisu na Krajowa list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mamy ju\u017c 97 wpis\u00f3w na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W dniu 10 maja 2024 roku, decyzj\u0105 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafi\u0142y nowe elementy.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Poch\u00f3d Gwarkowski w Tarnowskich G\u00f3rach<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Poch\u00f3d Gwarkowski to barwny korow\u00f3d przemierzaj\u0105cy ulice Tarnowskich G\u00f3r w ramach \u201eGwark\u00f3w\u201d \u2013 corocznego \u015bwi\u0119ta miasta organizowanego na pocz\u0105tku wrze\u015bnia (zwykle pierwszy lub drugi weekend wrze\u015bnia). Pierwsza edycja Pochodu, zainicjowana podczas \u201eDni Tarnog\u00f3rskich Gwark\u00f3w\u201d w 1957 roku, odby\u0142a si\u0119 z inspiracji Antoniego G\u0142adysza, mi\u0142o\u015bnika historii lokalnej. Wydarzenie by\u0142o ho\u0142dem dla tradycji festyn\u00f3w i parad g\u00f3rniczych z pocz\u0105tku XX wieku. Mieszka\u0144cy miasta, dbaj\u0105c o autentyczno\u015b\u0107 stroj\u00f3w, wcielali si\u0119 w historyczne postaci, przekazuj\u0105c t\u0119 praktyk\u0119 z pokolenia na pokolenie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"666\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-1024x666.jpg\" alt=\"Poch\u00f3d Gwarkowski w tysi\u0105c dziewi\u0119\u0107set pi\u0119\u0107dziesi\u0105tym si\u00f3dmym roku\" class=\"wp-image-20481\" style=\"width:659px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-1024x666.jpg 1024w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-300x195.jpg 300w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-768x499.jpg 768w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-1536x999.jpg 1536w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-18x12.jpg 18w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-1080x702.jpg 1080w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-1280x832.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-980x637.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki-480x312.jpg 480w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1957-\u2013-Mieszczanie-i-mieszczki.jpg 1661w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Poch\u00f3d Gwarkowski 1957 \u2013 Mieszczanie i mieszczki<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie mieszka\u0144cy miasta przybieraj\u0105 stroje zwi\u0105zane z histori\u0105 regionu, prezentuj\u0105c za\u0142o\u017cycieli, zas\u0142u\u017conych mieszka\u0144c\u00f3w oraz wydarzenia z przesz\u0142o\u015bci. W pochodzie uwzgl\u0119dnia si\u0119 tak\u017ce wielokulturowo\u015b\u0107 miasta, reprezentuj\u0105c trzy g\u0142\u00f3wne wyznania religijne (katolik\u00f3w, ewangelik\u00f3w i \u017cyd\u00f3w). Scenariusz, obejmuj\u0105cy ponad 100 postaci, zaprezentowanych chronologicznie od czas\u00f3w \u015bredniowiecznych do lat 30. XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 historyczna Pochodu poprzedza kolumn\u0119 honorow\u0105 z w\u0142adzami miasta i go\u015b\u0107mi. Nast\u0119pnie prezentowane s\u0105: cz\u0119\u015b\u0107 regionalna z zespo\u0142ami ludowymi i orkiestrami, m\u0142odzie\u017c reprezentuj\u0105ca szko\u0142y, inne organizacje oraz pojazdy zabytkowe, wojskowe i s\u0142u\u017cb publicznych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"647\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-1024x647.jpg\" alt=\"poczt\u00f3wka z Pochodu Gwarkowskiego\" class=\"wp-image-20488\" style=\"width:645px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-1024x647.jpg 1024w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-300x190.jpg 300w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-768x485.jpg 768w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-1536x971.jpg 1536w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-18x12.jpg 18w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-1080x683.jpg 1080w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-1280x809.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-980x619.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2-480x303.jpg 480w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-1959-\u2013-Pocztowka-2.jpg 1658w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Poch\u00f3d Gwarkowski 1959 \u2013 Poczt\u00f3wka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Przygotowania do pochodu trwaj\u0105 przez ca\u0142y rok. Udoskonalany jest scenariusz, przegl\u0105dane i szyte stroje, a tak\u017ce umawiane s\u0105 grupy rekonstrukcyjne oraz rekrutowane osoby odtwarzaj\u0105ce postaci&nbsp;historyczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Wydarzenie organizowane jest dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu przedstawicieli lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, stowarzysze\u0144, samorz\u0105du oraz instytucji kulturalnych. Od pocz\u0105tku by\u0142 inicjatyw\u0105 spo\u0142eczn\u0105, rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 z troski o g\u00f3rnicze dziedzictwo miasta.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-2023-Damy-dworu-Ksiazat-Zalozycieli-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20486\" style=\"width:646px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-2023-Damy-dworu-Ksiazat-Zalozycieli-1-980x653.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Pochod-Gwarkowski-2023-Damy-dworu-Ksiazat-Zalozycieli-1-480x320.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Poch\u00f3d Gwarkowski 2023 &#8211; Damy dworu Ksi\u0105\u017c\u0105t Za\u0142o\u017cycieli<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Obchody Dnia Hutnika i tradycje hutnicze<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dzie\u0144 Hutnika &#8211; przypadaj\u0105cy 4. maja &#8211; obchodzony jest przez obecnych i by\u0142ych pracownik\u00f3w hut \u017celaza i metali nie\u017celaznych oraz \u015brodowisko akademickie zwi\u0105zane z metalurgi\u0105. Tradycja ta si\u0119ga XIX wieku. Pierwotnie zwi\u0105zana by\u0142a z g\u00f3rnicz\u0105 Barb\u00f3rk\u0105, a p\u00f3\u017aniej z dniem \u015bw. Floriana, patrona chroni\u0105cego przed po\u017carem.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"809\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Dzien-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-maj-2023-1-1024x809.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20490\" style=\"width:663px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Dzien-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-maj-2023-1-980x774.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Dzien-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-maj-2023-1-480x379.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dzie\u0144 Hutnika i tradycje hutnicze, maj 2023 r.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Obchody Dnia Hutnika to nie tylko okazja do uczczenia tych, kt\u00f3rzy przez lata tworzyli dziedzictwo metalurgiczne. To tak\u017ce wyraz uznania dla wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra od wiek\u00f3w kszta\u0142tuje t\u0119 wa\u017cn\u0105 ga\u0142\u0105\u017a przemys\u0142u. Uroczysto\u015bci odbywaj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno w zak\u0142adach pracy, jak i w lokalnych ko\u015bcio\u0142ach, zgodnie z bogat\u0105 tradycj\u0105 i rytua\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p>W wielu spo\u0142eczno\u015bciach hutniczych figura \u015bw. Floriana, patrona hutnik\u00f3w, jest centralnym punktem spotka\u0144. Pracownicy, rodziny i lokalne spo\u0142eczno\u015bci gromadz\u0105 si\u0119 przy niej. &nbsp;Po z\u0142o\u017ceniu kwiat\u00f3w pod pomnikiem, dyrekcja, przedstawiciele samorz\u0105d\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych wyg\u0142aszaj\u0105 kr\u00f3tkie przemowy. Niekt\u00f3re grupy hutnik\u00f3w gromadz\u0105 si\u0119 tak\u017ce przy bramie zak\u0142ad\u00f3w albo w innych wyznaczonych miejscach, gdzie formuj\u0105 si\u0119 kolumny marszowe, na kt\u00f3rych czele znajduje si\u0119 orkiestra &#8211; cz\u0119sto zak\u0142adowa &#8211; oraz poczty sztandarowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Obchody Dnia Hutnika s\u0105 tak\u017ce istotnym wydarzeniem dla nauczycieli akademickich oraz student\u00f3w kierunk\u00f3w i specjalno\u015bci metalurgicznych w Akademii G\u00f3rniczo-Hutniczej w&nbsp;Krakowie, Politechnice \u015al\u0105skiej i Politechnice Cz\u0119stochowskiej. Z tej okazji akademicy organizuj\u0105 sesje naukowe oraz uroczyste posiedzenia Senatu uczelni. W Krakowie obchody rozpoczynaj\u0105 si\u0119 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 w intencji pracownik\u00f3w i student\u00f3w Wydzia\u0142u In\u017cynierii Metali i Informatyki.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym elementem Dnia Hutnika s\u0105 uroczysto\u015bci o charakterze ludycznym \u2013 festyny, karczmy piwne czy babskie combry. Odbywaj\u0105 si\u0119 one mi\u0119dzy innymi w Chorzowie, Rudzie \u015al\u0105skiej, Katowicach, Ozimku, D\u0105browie G\u00f3rniczej, Sosnowcu czy G\u0142ogowie i Legnicy. Festyny s\u0105, obok uroczysto\u015bci religijnych, najtrwalszym elementem hutniczego dziedzictwa, poniewa\u017c organizowano je ju\u017c na pocz\u0105tku XX w. dla za\u0142\u00f3g hutniczych i ich rodzin.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Dzien-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-maj-2023-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20491\" style=\"width:659px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Dzien-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-maj-2023-980x552.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Dzien-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-maj-2023-480x270.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dzie\u0144 Hutnika i tradycje hutnicze, maj 2023 r.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W \u015brodowisku hutniczym rozwin\u0119\u0142a si\u0119 kultura hutnicza. Funkcjonowanie w jej obr\u0119bie wynika bezpo\u015brednio z wykonywania zawodu hutnika. Dla przyk\u0142adu, w ramach formalnej edukacji, uczniowie i studenci poznaj\u0105 nie tylko wiedz\u0119 techniczn\u0105, lecz tak\u017ce obyczaje i j\u0119zyk hutniczy. Ponadto zar\u00f3wno w zak\u0142adach, jak i na uczelniach praktykowane s\u0105 wprowadzaj\u0105ce do tego stanu ceremonie \u015blubowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015brodowiska hutniczego s\u0105 tradycje muzyczne. Wa\u017cnym elementem hutniczej kultury s\u0105 zak\u0142adowe orkiestry. Funkcjonuje tak\u017ce tradycja \u015bpiewacza. Obecnie hutniczy folklor muzyczny jest propagowany mi\u0119dzy innymi w czasie karczm piwnych, biesiad i festyn\u00f3w. Z tej okazji wydawane s\u0105 okazjonalne \u015bpiewniki.<\/p>\n\n\n\n<p>Elementem kultury hutniczej s\u0105 tak\u017ce pielgrzymki bran\u017cowe organizowane od pocz\u0105tku lat 90. XX wieku. Pierwsze organizowa\u0142 NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d Huty Metali Nie\u017celaznych w&nbsp;Katowicach-Szopienicach do Austrii \u201e\u015aladami \u015bw. Floriana\u201d. Od 27 lat Krajowa Sekcja Hutnictwa NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d organizuje pielgrzymki hutnik\u00f3w do sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej Kr\u00f3lowej Polski w Ka\u0142kowie-Godowie (wojew\u00f3dztwo \u015bwi\u0119tokrzyskie).Do kultury hutnik\u00f3w zalicza si\u0119 tak\u017ce umieszczanie wizerunk\u00f3w \u015bw. Floriana na terenie zak\u0142ad\u00f3w pracy lub w ich bezpo\u015brednim pobli\u017cu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"678\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Obchody-Dnia-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-wlasnosc-SDMP-Skok-przez-skore-1024x678.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20492\" style=\"width:661px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Obchody-Dnia-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-wlasnosc-SDMP-Skok-przez-skore-980x649.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Obchody-Dnia-Hutnika-i-tradycje-hutnicze-wlasnosc-SDMP-Skok-przez-skore-480x318.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Skok przez sk\u00f3r\u0119, obchody Dnia Hutnika i tradycje hutnicze, fot. archiwum SDMP <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Hutnicza kultura to tak\u017ce charakterystyczna ikonosfera obejmuj\u0105ca galowy mundur, pomara\u0144czowo-czarn\u0105 flag\u0119 i god\u0142o hutnicze sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 ze skrzy\u017cowanego m\u0142otka i kleszczy umieszczonych w kole z\u0119batym.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wp\u0142yw na kultur\u0119 ludow\u0105 regionu opoczy\u0144skiego kszta\u0142towa\u0142y lokalne osadnictwo, nap\u0142yw ludno\u015bci zwi\u0105zany z przemys\u0142em oraz XIX-wieczny podzia\u0142 d\u00f3br dworskich. Na po\u0142udniu, gdzie rozwija\u0142 si\u0119 przemys\u0142 i g\u00f3rnictwo, zanik\u0142y tradycje ludowe Zupe\u0142nie inaczej przedstawia si\u0119 p\u00f3\u0142nocno-zachodnia cz\u0119\u015b\u0107, a wi\u0119c te obszary, gdzie koncentruj\u0105 si\u0119 dawne wsie kr\u00f3lewskie i biskupie. Na terenach tych wyst\u0119puje wyj\u0105tkowa aktywno\u015b\u0107 artystyczna, znajduj\u0105ca swoje odbicie w rzemio\u015ble zdobniczym i sztuce stosowanej. Tutaj te\u017c zachowa\u0142y si\u0119 nie tylko stroje kobiece, ale r\u00f3wnie\u017c ciekawe zwyczaje, wierzenia, pie\u015bni, obrz\u0119dy, a nawet niekt\u00f3re ta\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gwara opoczy\u0144ska<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na terenie ziemi opoczy\u0144skiej gwara jest nadal \u017cywa. Charakteryzuje si\u0119 tzw. mazurzeniem. Drug\u0105 cech\u0105 gwary opoczy\u0144skiej jest ud\u017awi\u0119czniaj\u0105ca fonetyka mi\u0119dzywyrazowa. Polega na tym, \u017ce ko\u0144cowa sp\u00f3\u0142g\u0142oska wyrazu wyst\u0119puj\u0105cego przed wyrazem rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 od samog\u0142oski lub sp\u00f3\u0142g\u0142oski p\u00f3\u0142otwartej jest wymawiana zawsze d\u017awi\u0119cznie, np. piez i kot (tzn. pies i kot). Ponadto tzw. \u015bcie\u015bnione wymawiane jest jak \u201ei\u201d po sp\u00f3\u0142g\u0142oskach mi\u0119kkich oraz \u201ey\u201d po sp\u00f3\u0142g\u0142oskach twardych, np. wim, \u015bnik, syr, g\u017cych, tzn. wiem, \u015bnieg, ser, grzech. Ponadto samog\u0142osk\u0119 \u201eo\u201d wymawia si\u0119 na miejscu staropolskiego \u201ea\u201d, np. \u201eswojok\u201d, \u201ebli\u017aniok\u201d, \u201ebidok\u201d itd., tzn. \u201eswojak\u201d, \u201ebli\u017aniak\u201d, \u201ebiedak\u201d. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tradycje muzyczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Muzykowanie w Opoczy\u0144skim by\u0142o niegdy\u015b bardzo popularne, niemal w ka\u017cdej wiosce zamieszkiwali ludzie posiadaj\u0105cy umiej\u0119tno\u015bci gry na instrumentach. W tradycyjnej kulturze ludowej nic si\u0119 nie odbywa\u0142o i odbywa bez muzyki i \u015bpiewu.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym elementem pograjek weselnych i zabaw tanecznych, by\u0142 dobrze dobrany repertuar kapel, zazwyczaj zaczynano od chodzonego, na wz\u00f3r dworskich bali. Do ta\u0144ca grano natomiast siarczyste oberki i skoczne polki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Doroczne zwyczaje, obrz\u0119dy i \u015bwi\u0119ta<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Doroczne zwyczaje, obrz\u0119dy i \u015bwi\u0119ta s\u0105 istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 opoczy\u0144skiej kultury. Maj\u0105 one charakter tradycyjny i s\u0105 wa\u017cne dla wsp\u00f3lnoty, integruj\u0105c j\u0105 i dostarczaj\u0105c rozrywki. W regionie opoczy\u0144skim wiele \u015bwi\u0105t i obrz\u0119d\u00f3w jest wci\u0105\u017c praktykowanych, odzwierciedlaj\u0105c r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 obrz\u0119dowo\u015bci ludowej. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 m.in. obchody ostatk\u00f3w, Niedziela Palmowa, Lany Poniedzia\u0142ek, Zielone \u015awi\u0105tki oraz Bo\u017ce Cia\u0142o, kt\u00f3re s\u0105 okazj\u0105 do wsp\u00f3lnego uczestnictwa w tradycyjnych praktykach ludowych i obrz\u0119dach religijnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rzemios\u0142o i r\u0119kodzie\u0142o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na ziemi opoczy\u0144skiej jest wielu tw\u00f3rc\u00f3w ludowych specjalizuj\u0105cych si\u0119 w r\u00f3\u017cnych dziedzinach, takich jak: tkactwo, hafciarstwo, wycinankarstwo, bibu\u0142karstwo i plastyka obrz\u0119dowa. Tradycje zwi\u0105zane z umiej\u0119tno\u015bciami r\u0119kodzielniczymi przekazywane s\u0105 przewa\u017cnie w rodzinach z pokolenia na pokolenie. Najwi\u0119kszym skupiskiem tw\u00f3rc\u00f3w ludowych jest wie\u015b Bielowice, gdzie ca\u0142e rodziny zajmuj\u0105 si\u0119 sztuk\u0105 regionaln\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Niegdy\u015b istotn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu spo\u0142eczno\u015bci wiejskich odgrywa\u0142 str\u00f3j ludowy, b\u0119d\u0105cy nie tylko wyrazem estetyki, ale tak\u017ce przynale\u017cno\u015bci etnicznej. Tradycyjny str\u00f3j ludowy wykonany z w\u0142asnor\u0119cznie utkanego p\u0142\u00f3tna i materia\u0142\u00f3w we\u0142nianych by\u0142 bardzo trwa\u0142y i przystosowany do warunk\u00f3w \u017cycia na wsi.<\/p>\n\n\n\n<p>Na rozw\u00f3j opoczy\u0144skiego tkactwa ludowego, a w szczeg\u00f3lno\u015bci na rozszerzenie skali kolorystycznej w tkaninach wp\u0142yn\u0119\u0142y farbiarnie we\u0142ny i drukarnie p\u0142\u00f3cien, kt\u00f3re po powstaniu listopadowym otwarto w Drzewicy, a p\u00f3\u017aniej w Opocznie. Tkactwo opoczy\u0144skie pos\u0142ugiwa\u0142o si\u0119 w zasadzie surowcem wyprodukowanym na miejscu, we w\u0142asnym gospodarstwie, tj. we\u0142n\u0105, lnem i w niewielkiej ilo\u015bci konopiami. Pocz\u0105tkowo prz\u0119dziono na wrzecionie, co zabiera\u0142o wiele czasu. Dopiero od XX w. pojawi\u0142y si\u0119 u\u0142atwiaj\u0105ce prac\u0119 ko\u0142owrotki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Przyklad-haftu-opoczynskiego-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-1024x681.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20493\" style=\"width:661px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Przyklad-haftu-opoczynskiego-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-980x652.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Przyklad-haftu-opoczynskiego-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-480x319.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Przyk\u0142ad haftu opoczy\u0144skiego, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>W regionie wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y farbiarnie. Uzyskiwano r\u00f3\u017cne barwy, kt\u00f3re mia\u0142y ciekawe nazwy, np. w\u015bciek\u0142y, lekstrycny, lachmusowy, cielistopunsowy, gunsiontkowy czy cia\u0142owy. Nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce opr\u00f3cz tkactwa odzie\u017cowego popularne by\u0142o i jest tkactwo dekoracyjne.<\/p>\n\n\n\n<p>Nieod\u0142\u0105cznym elementem tradycji kulturowych regionu opoczy\u0144skiego do dzi\u015b jest haft, kt\u00f3rym zdobiono damskie i m\u0119skie koszule. Haftem wzbogacono tak\u017ce poszewki, obrusy czy chusteczki, zaspakajaj\u0105c wewn\u0119trzn\u0105 potrzeb\u0119 upi\u0119kszania przedmiot\u00f3w u\u017cytkowych. &nbsp;Najbardziej powszechnym i uznawanym za charakterystyczny dla regionu opoczy\u0144skiego, jest haft krzy\u017cykowy. Wykonuje si\u0119 go na kanwie lub p\u0142\u00f3tnie bawe\u0142nianym, wykorzystuj\u0105c do tego kolorow\u0105 mulin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Weronika-Gruszecka-ze-swoimi-pracami-z-papieroplastyki-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20494\" style=\"width:661px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Weronika-Gruszecka-ze-swoimi-pracami-z-papieroplastyki-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg 1024w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Weronika-Gruszecka-ze-swoimi-pracami-z-papieroplastyki-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-980x735.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Weronika-Gruszecka-ze-swoimi-pracami-z-papieroplastyki-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-480x360.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Weronika Gruszecka ze swoimi pracami z papieroplastyki, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Wycinanka, jako tradycyjna ozdoba izby, znana ju\u017c od II po\u0142owy XIX wieku, stanowi\u0142a nieod\u0142\u0105czny element wystroju wiejskich dom\u00f3w, zdobi\u0105c belki, \u015bciany wok\u00f3\u0142 obraz\u00f3w, okna i drzwi. Jej charakterystyczn\u0105 cech\u0105 jest powtarzalno\u015b\u0107 motyw\u00f3w dekoracyjnych osi\u0105gana poprzez precyzyjne ci\u0119cie papieru oraz symetryczno\u015b\u0107 kompozycji. Obecnie, mimo zmian w technikach wykonania, wycinanki (dawniej pos\u0142ugiwano si\u0119 no\u017cycami do strzy\u017cenia owiec) wci\u0105\u017c s\u0105 wykonywane przez artyst\u00f3w ludowych, stanowi\u0105c wa\u017cny element dziedzictwa kulturowego regionu opoczy\u0144skiego. Podobnie paj\u0105ki i pisanki, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 zar\u00f3wno jako ozdoba, jak i symboliczny element tradycji wielkanocnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak\u017ce rze\u017aba odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu lokalnej kultury ludowej. Pocz\u0105tkowo o tematyce sakralnej, rozszerzy\u0142a sw\u00f3j zakres na sceny rodzajowe i postacie historyczne, pozostaj\u0105c wa\u017cnym dziedzictwem tej ziemi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"993\" height=\"646\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Rzezba-opoczynska-\u2013-Antoni-Baran-rzezbiacy-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20495\" style=\"width:663px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Rzezba-opoczynska-\u2013-Antoni-Baran-rzezbiacy-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg 993w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Rzezba-opoczynska-\u2013-Antoni-Baran-rzezbiacy-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-300x195.jpg 300w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Rzezba-opoczynska-\u2013-Antoni-Baran-rzezbiacy-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-768x500.jpg 768w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Rzezba-opoczynska-\u2013-Antoni-Baran-rzezbiacy-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-18x12.jpg 18w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Rzezba-opoczynska-\u2013-Antoni-Baran-rzezbiacy-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-980x638.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Rzezba-opoczynska-\u2013-Antoni-Baran-rzezbiacy-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego-480x312.jpg 480w\" sizes=\"(max-width: 993px) 100vw, 993px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Rze\u017aba opoczy\u0144ska \u2013 Antoni Baran rze\u017abi\u0105cy, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wycinanka \u015bwi\u0119tokrzyska<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wycinanka \u015bwi\u0119tokrzyska powsta\u0142a pod wp\u0142ywem wycinanki rawsko-opoczy\u0144skiej, ale wida\u0107 w niej tak\u017ce wp\u0142ywy podlaskie. W tej odmianie dominowa\u0142y formy kwadratowe lub okr\u0105g\u0142e oparte na prostych wzorach geometrycznych, powsta\u0142ych z tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w, p\u00f3\u0142kul i kwadrat\u00f3w, wycinanych na kraw\u0119dziach oraz wzd\u0142u\u017c g\u0142\u00f3wnych osi (pionowej, poziomej i po przek\u0105tnych). Dawne wycinanki \u015bwi\u0119tokrzyskie reprezentuj\u0105 proste formy (kwadratowe lub koliste wycinanki i gwiazdy) zdobione z\u0105bkami, promieniami i strza\u0142kami. Formy takie spotykane s\u0105 na terenie ca\u0142ego kraju, ale w tym rejonie by\u0142y one bardzo rozpowszechnione. Inne motywy, jak drzewo \u017cycia, laleczki i koguty, spotykane tu by\u0142y rzadziej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"755\" height=\"762\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wycinanka-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2023-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20496\" style=\"width:579px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wycinanka-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2023-1.jpg 755w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wycinanka-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2023-1-480x484.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 755px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wycinanka \u015bwi\u0119tokrzyska, autor Lucyna Koz\u0142owska, fot. Andrzej Koz\u0142owski, 2023 r.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Nazwa zjawiska jest umowna. W literaturze przedmiotu wycinanki z tego regionu okre\u015bla si\u0119, jako kieleckie. Natomiast miejsca, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnie je tworzono to miejscowo\u015bci rozlokowane pod G\u00f3rami \u015awi\u0119tokrzyskimi, kt\u00f3rych mieszka\u0144cy identyfikuj\u0105 si\u0119 obecnie bardziej z regionem \u015bwi\u0119tokrzyskim.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"508\" height=\"740\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wycinanka-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2023.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20499\" style=\"width:332px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wycinanka-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2023.jpg 508w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wycinanka-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2023-480x699.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 508px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wycinanka \u015bwi\u0119tokrzyska, autor Lucyna Koz\u0142owska, fot. Andrzej Koz\u0142owski, 2023 r.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>We wsp\u00f3\u0142czesnych wycinankach \u015bwi\u0119tokrzyskich (od 2 po\u0142owy XX wieku) mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa g\u0142\u00f3wne style. Pierwszy to tradycyjne wzory z tego regionu. Drugi to wycinanki narracyjne, oparte na legendach \u015bwi\u0119tokrzyskich, z postaciami takimi jak baba jaga i diabe\u0142. Prekursork\u0105 tego nurtu by\u0142a Cecylia Czernikiewicz z Bodzentyna, a obecnie do perfekcji doprowadzi\u0142a go Lucyna Koz\u0142owska ze Skar\u017cyska-Kamiennej. Wycinanki te charakteryzuje jedno- lub dwuosiowa kompozycja, co wymusza lustrzane odbicie przedstawianych wzor\u00f3w oraz rytmiczno\u015b\u0107 powtarzanych wzor\u00f3w (na og\u00f3\u0142 geometrycznych) wype\u0142niaj\u0105cych pola pomi\u0119dzy przedstawieniami figuralnymi i narracyjnymi. Wzory wycinane s\u0105 z g\u0142owy, bez uprzedniego narysowania szkicu. Cz\u0119sto wykorzystywanym motywem jest jednoosiowa kompozycja wok\u00f3\u0142 drzewa \u017cycia. Wycinanki stanowi\u0105 jednak na og\u00f3\u0142 ilustracj\u0119 \u015bwi\u0119tokrzyskich legend (podania o sabatach czarownic, o \u015bw. Emeryku i jeleniu spod \u015bw. Krzy\u017ca, o Madejowym \u0141o\u017cu, o powstaniu go\u0142oborza).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wystawa-prac-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2022-1-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20498\" style=\"width:665px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wystawa-prac-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2022-1-980x551.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/wycinanka-swietokrzyska-wystawa-prac-Lucyny-Kozlowskiej-fot.-Andrzej-Kozlowski-2022-1-480x270.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) 1024px, 100vw\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Dawniej \u015bwi\u0119tokrzyskie wycinanki s\u0142u\u017cy\u0142y, jako ozdoba dom\u00f3w wiejskich. Teraz cz\u0119\u015bciej spotyka si\u0119 je w domach miejskich kolekcjoner\u00f3w sztuki ludowej. Nadal s\u0105 u\u017cywane na konkursach i zam\u00f3wieniach muzealnych, zachowuj\u0105c i promuj\u0105c tradycje ustne oraz legendy \u015bwi\u0119tokrzyskie.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej informacji na temat dziedzictwa niematerialnego oraz mo\u017cliwo\u015bci sk\u0142adania wniosk\u00f3w, mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: <a href=\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/\">niematerialne.nid.pl<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poch\u00f3d Gwarkowski w Tarnowskich G\u00f3rach, obchody Dnia Hutnika i tradycje hutnicze, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego oraz wycinanka \u015bwi\u0119tokrzyska, decyzj\u0105 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, trafi\u0142y na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":20501,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-20479","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poch\u00f3d Gwarkowski w Tarnowskich G\u00f3rach, obchody Dnia Hutnika i tradycje hutnicze, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego oraz wycinanka \u015bwi\u0119tokrzyska, decyzj\u0105 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, trafi\u0142y na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-02T10:45:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-02T12:12:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1850\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego\",\"datePublished\":\"2024-07-02T10:45:22+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-02T12:12:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/\"},\"wordCount\":2458,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/\",\"name\":\"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg\",\"datePublished\":\"2024-07-02T10:45:22+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-02T12:12:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg\",\"width\":1850,\"height\":1238,\"caption\":\"Kapela ludowa podczas do\u017cynek, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","og_description":"Poch\u00f3d Gwarkowski w Tarnowskich G\u00f3rach, obchody Dnia Hutnika i tradycje hutnicze, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego oraz wycinanka \u015bwi\u0119tokrzyska, decyzj\u0105 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, trafi\u0142y na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2024-07-02T10:45:22+00:00","article_modified_time":"2024-07-02T12:12:27+00:00","og_image":[{"width":1850,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego","datePublished":"2024-07-02T10:45:22+00:00","dateModified":"2024-07-02T12:12:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/"},"wordCount":2458,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/","name":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg","datePublished":"2024-07-02T10:45:22+00:00","dateModified":"2024-07-02T12:12:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/miniaturka-Miniatura_Kapela-ludowa-podczas-dozynek-tradycje-kulturowe-regionu-opoczynskiego.jpg","width":1850,"height":1238,"caption":"Kapela ludowa podczas do\u017cynek, tradycje kulturowe regionu opoczy\u0144skiego"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/07\/02\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-ndk-2024\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20479","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20479"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20479\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}