{"id":15661,"date":"2024-01-04T08:49:04","date_gmt":"2024-01-04T07:49:04","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=15661"},"modified":"2024-01-04T08:52:27","modified_gmt":"2024-01-04T07:52:27","slug":"535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/","title":{"rendered":"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach?"},"content":{"rendered":"

Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 Narodowego Instytutu Dziedzictwa jest wsparcie eksperckie s\u0142u\u017cb konserwatorskich. I tak w roku 2023 nasi pracownicy przygotowali a\u017c 535 opinii niezb\u0119dnych w skomplikowanych post\u0119powaniach administracyjnych. Dzi\u0119ki tej pracy setki zabytkowych obiekt\u00f3w zosta\u0142o szczeg\u00f3\u0142owo rozpoznanych, co otwiera drog\u0119 do ich skutecznej ochrony. Poni\u017cej prezentujemy fascynuj\u0105ce ustalenia na temat jednego z mniej znanych obiekt\u00f3w dziedzictwa przemys\u0142owego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ocena warto\u015bci zabytkowych, czasem bardzo z\u0142o\u017conych kompleks\u00f3w wymaga dok\u0142adnej analizy i rozpoznania poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w \u2013 a wreszcie wskazania, na ile zas\u0142uguj\u0105 one na obj\u0119cie ochron\u0105? Z drugiej jednak strony rezygnuj\u0105c z pewnych element\u00f3w \u2013 jako nieposiadaj\u0105cych warto\u015bci zabytkowych \u2013 mo\u017cemy utraci\u0107 co\u015b, co stanowi o logice ca\u0142ego uk\u0142adu, przyk\u0142adowo, w przypadku zabytk\u00f3w techniki, ci\u0105g element\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych technologicznemu procesowi produkcji. Osobn\u0105 kwesti\u0105 jest przysz\u0142e przeznaczenie chronionych obiekt\u00f3w, ich dalsze u\u017cytkowanie, czy mo\u017cliwo\u015b\u0107 adaptacji, a wreszcie i metody konserwacji.<\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d ponad p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca opinii sporz\u0105dzonych w 2023 roku, przez pracownik\u00f3w Instytutu, najwi\u0119cej – 220 wykonanych zosta\u0142o dla Wojew\u00f3dzkich Konserwator\u00f3w Zabytk\u00f3w. Kolejnych 113 opinii napisano dla Generalnego Konserwatora Zabytk\u00f3w, a 100 dla Generalnej Dyrekcji Dr\u00f3g Krajowych i Autostrad. W ramach konkursu Zabytek Zadbany przeanalizowano 42 obiekty, opracowano r\u00f3wnie\u017c 17 opinii w ramach procedury uznawania zabytku za Pomnik Historii. Eksperci Narodowego Instytutu Dziedzictwa wykonali r\u00f3wnie\u017c 9 opracowa\u0144 studialnych i monograficznych.<\/p>\n\n\n\n

CHOFUM – zesp\u00f3\u0142 zabudowy Fabryki Urz\u0105dze\u0144 Mechanicznych w Chocianowie \u2013 kamienna g\u0142owa po\u015br\u00f3d fabrycznych hal<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Huta i odlewnia \u017celiwa powsta\u0142a z inicjatywy Antona Schlittgena w roku 1854, w miejscu, gdzie natrafiono na z\u0142o\u017ca rud darniowych. W miar\u0119 up\u0142ywu lat zak\u0142ad stopniowo powi\u0119kszano, wznosz\u0105c nowe obiekt i unowocze\u015bniaj\u0105c produkcj\u0119. Pod koniec XIX wieku w hucie i odlewni \u201eMaria\u201d (Marienh\u00fctte<\/em>) produkowano zar\u00f3wno kot\u0142y do maszyn parowych, jak naczynia i metalow\u0105 galanteri\u0119. Jeszcze w okresie mi\u0119dzywojennym zak\u0142ad rozbudowano, poszerzaj\u0105c produkcj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W maju 1945 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia zak\u0142adu wywiedziono do ZSRR. Produkcj\u0119 wznowiono po 1949 zmieniaj\u0105c jednak profil. W Chocianowie produkowano maszyny (obrabiarki, wiertarki przemys\u0142owe i in), a fabryka otrzyma\u0142a nazw\u0119 CHOFUM. Zdj\u0119cia lotnicze z lat 60-tych i 70-tych ub. wieku pokazuj\u0105 fabryk\u0119 u szczytu rozwoju. Wida\u0107 wiele nowych budynk\u00f3w, a starsze przesz\u0142y modernizacj\u0119. Co ciekawe, w tym czasie zak\u0142ad przemys\u0142owy otwar\u0142 si\u0119 na kultur\u0119, a w latach 80-tych organizowano tu nawet warsztaty artystyczne. Obok rze\u017abiarza Zbigniewa Fr\u0105czkiewicza pojawia\u0142 si\u0119 tu te\u017c znany architekt \u2013 Oskar Hansen.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie, opuszczony kompleks zabudowa\u0144 (zak\u0142ad og\u0142osi\u0142 upad\u0142o\u015b\u0107 w roku 2021) sk\u0142ada si\u0119 z ponad 30 obiekt\u00f3w pochodz\u0105cych z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w i w r\u00f3\u017cnym stanie zachowania. \u00a0S\u0105 tu m.in. hale monta\u017cu, obr\u00f3bki mechanicznej, obr\u00f3bki wst\u0119pnej, obr\u00f3bki ci\u0119\u017ckiej (walc\u00f3w papierniczych), czy hala obr\u00f3bki cylindr\u00f3w. Mi\u0119dzy nimi stoj\u0105 magazyny, cechownie, modelarnie, kot\u0142ownia, budynki socjalne i administracyjne. Jest te\u017c i wysoki, ceglany komin \u2013 element, kt\u00f3ry bodaj najbardziej kojarzy si\u0119 z zak\u0142adem przemys\u0142owym. Niekt\u00f3re obiekty zachowa\u0142y \u015blady dawnego kostiumu stylowego (neogotyckie, czy arkadkowy detale), inne s\u0105 prostymi, prostopad\u0142o\u015bciennymi halami. W zale\u017cno\u015bci od aktualnej techniki budowlanej, hale wznoszono z ceg\u0142y z dodatkiem brykietu \u017cu\u017clowego, dope\u0142nia\u0142y je elementy \u017celiwne (konsole, kolumny, \u015blusarka okienna), albo z \u017celbetu. We wn\u0119trzach zachowa\u0142o si\u0119 wyposa\u017cenie, w tym np. suwnice pomostowe, kadzie sur\u00f3wkowe, piece (\u017carzak).<\/p>\n\n\n\n

Popatrzcie na zdj\u0119cia ukazuj\u0105ce niegdy\u015b t\u0119tni\u0105ce \u017cyciem przedsi\u0119biorstwo \u2013 miejsce pracy pokole\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w Chocianowa, zak\u0142ad z kt\u00f3rym zwi\u0105zali swoje \u017cycie, dzi\u015b bezu\u017cyteczny i opuszczony. Czy kompleks przetrwa nast\u0119pne lata?\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Przygotowano na podstawie opracowania mgr. Piotra Roczka, Oddzia\u0142 Terenowy NID we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Huta \u201eMaria\u201d (Marienh\u00fctte) w Chocianowie, najstarsze zdj\u0119cie zak\u0142adu. W g\u0142\u0119bi, za budynkami biurowymi wida\u0107 par\u0119 charakterystycznych piec\u00f3w hutniczych i obs\u0142uguj\u0105c\u0105 je wie\u017c\u0119 wyci\u0105gow\u0105.
Fot. Hugo H\u00e4rtwig, 1896 r.; http:\/\/www.glogow.pl\/okolice\/zdjecie.gif [dost\u0119p: 20.03.2023]<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Chocian\u00f3w, Fabryka Urz\u0105dze\u0144 Mechanicznych CHOFUM. Fragment hali odlewni w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci zak\u0142adu. Widok od p\u00f3\u0142nocnego wschodu, 2023 r. Fot. NID\/ Piotr Roczek<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Chocian\u00f3w, Fabryka Urz\u0105dze\u0144 Mechanicznych CHOFUM. Fragment wn\u0119trza z zachowan\u0105 historyczn\u0105 \u015blusark\u0105 okien, 2023 r. Fot. NID\/ Piotr Roczek<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Chocian\u00f3w, Fabryka Urz\u0105dze\u0144 Mechanicznych CHOFUM. Rze\u017aba plenerowa, przedstawiaj\u0105ca ludzk\u0105 g\u0142ow\u0119 na tle fasady dawnego budynku dyrekcji, 2023 r. Fot. NID\/ Krzysztof Czartoryski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 Narodowego Instytutu Dziedzictwa jest wsparcie eksperckie s\u0142u\u017cb konserwatorskich. I tak w roku 2023 nasi pracownicy przygotowali a\u017c 535 opinii niezb\u0119dnych w skomplikowanych post\u0119powaniach administracyjnych. Dzi\u0119ki tej […]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":15667,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-15661","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\n535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach? - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach? - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 Narodowego Instytutu Dziedzictwa jest wsparcie eksperckie s\u0142u\u017cb konserwatorskich. I tak w roku 2023 nasi pracownicy przygotowali a\u017c 535 opinii niezb\u0119dnych w skomplikowanych post\u0119powaniach administracyjnych. Dzi\u0119ki tej […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-01-04T07:49:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-04T07:52:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1850\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach?\",\"datePublished\":\"2024-01-04T07:49:04+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-04T07:52:27+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/\"},\"wordCount\":777,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/\",\"name\":\"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach? - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg\",\"datePublished\":\"2024-01-04T07:49:04+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-04T07:52:27+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg\",\"width\":1850,\"height\":1238,\"caption\":\"Huta Maria w Chocianowie, najstarsze zdj\u0119cie zak\u0142adu (H. H\u00e4rtwig, 1896 r.)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach? - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach? - NID","og_description":"Jednym z g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 Narodowego Instytutu Dziedzictwa jest wsparcie eksperckie s\u0142u\u017cb konserwatorskich. I tak w roku 2023 nasi pracownicy przygotowali a\u017c 535 opinii niezb\u0119dnych w skomplikowanych post\u0119powaniach administracyjnych. Dzi\u0119ki tej […]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2024-01-04T07:49:04+00:00","article_modified_time":"2024-01-04T07:52:27+00:00","og_image":[{"width":1850,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach?","datePublished":"2024-01-04T07:49:04+00:00","dateModified":"2024-01-04T07:52:27+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/"},"wordCount":777,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/","name":"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach? - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg","datePublished":"2024-01-04T07:49:04+00:00","dateModified":"2024-01-04T07:52:27+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Huta-Maria-w-Chocianowie-najstarsze-zdjecie-zakladu-H.-Hartwig-1896-r.jpg","width":1850,"height":1238,"caption":"Huta Maria w Chocianowie, najstarsze zdj\u0119cie zak\u0142adu (H. H\u00e4rtwig, 1896 r.)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2024\/01\/04\/535-opinii-wydanych-przez-ekspertow-nid-w-2023-roku-czego-dowiedzielismy-sie-o-zabytkach\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"535 opinii wydanych przez ekspert\u00f3w NID w 2023 roku \u2013 czego dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o zabytkach?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15661","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15661"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15661\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}