{"id":15112,"date":"2023-12-12T14:38:00","date_gmt":"2023-12-12T13:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=15112"},"modified":"2023-12-13T10:37:44","modified_gmt":"2023-12-13T09:37:44","slug":"na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/","title":{"rendered":"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce"},"content":{"rendered":"[et_pb_section admin_label=&#8221;section&#8221;]\n\t\t\t[et_pb_row admin_label=&#8221;row&#8221;]\n\t\t\t\t[et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243;][et_pb_text admin_label=&#8221;Text&#8221;]\n<p><strong>Mimo \u017ce prawie zapomniane, uroczysto\u015bci \u015bw. \u0141ucji, o g\u0142\u0119bokich korzeniach w najstarszych ludowych obchodach Wigilii i Bo\u017cego Narodzenia, stanowi\u0142y symboliczne zako\u0144czenie i jednocze\u015bnie inauguracj\u0119 tradycyjnego roku obrz\u0119dowego.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015aw. \u0141ucja &#8211; or\u0119downiczka w chorobach oczu<\/p>\n\n\n\n<p>13 grudnia obchodzimy wspomnienie \u015bw. \u0141ucji, chrze\u015bcija\u0144skiej m\u0119czennicy z Syrakuz, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a na prze\u0142omie III i IV wieku. \u0141ucja by\u0142a c\u00f3rk\u0105 zamo\u017cnej wdowy Eutychii, kt\u00f3ra dbaj\u0105c o przysz\u0142o\u015b\u0107 c\u00f3rki, znalaz\u0142a jej narzeczonego. Dziewczyna by\u0142a g\u0142\u0119boko pobo\u017cna i inaczej widzia\u0142a swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Gdy matka zachorowa\u0142a, \u0141ucja wyprosi\u0142a u grobu \u015bw. Agaty zdrowie dla niej. Gdy modlitwy zosta\u0142y wys\u0142uchane, matka zgodzi\u0142a si\u0119, by \u0141ucja odda\u0142a \u017cycie Bogu. Dziewczyna zdecydowa\u0142a si\u0119 rozda\u0107 sw\u00f3j posag biednym, co wywo\u0142a\u0142o gniew narzeczonego i ostatecznie skazanie \u0141ucji na zamkni\u0119cie w domu publicznym. Dziewczyna po odmowie z\u0142o\u017cenia ho\u0142du poga\u0144skim bogom, zosta\u0142a poddana egzekucji. Podobno pi\u0119knymi oczami m\u0142odej m\u0119czennicy zachwycali si\u0119 jej oprawcy. Widz\u0105c to, kaza\u0142a je sobie wy\u0142upi\u0107 i przes\u0142a\u0107 na tacy narzeczonemu. Zmar\u0142a \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 13 grudnia 304 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>W ikonografii przedstawiana jest, jako rzymska niewiasta trzymaj\u0105ca palm\u0119 m\u0119cze\u0144stwa oraz tac\u0119 z par\u0105 oczu. Jej symbole to lampa, ksi\u0119ga, miecz, p\u0142omie\u0144 u st\u00f3p, wo\u0142y i sztylet. Ten ostatni cz\u0119sto umieszczany w jej szyi. Atrybuty te nawi\u0105zuj\u0105 do jej m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ta z Syrakuz jest patronk\u0105 chorych dzieci, nawr\u00f3conych panien lekkich obyczaj\u00f3w, ociemnia\u0142ych oraz tych, kt\u00f3rzy do pracy potrzebuj\u0105 dobrego wzroku tj. krawc\u00f3w, szwaczek, tkaczy, pisarzy. Jest or\u0119downiczk\u0105 w chorobach oczu, b\u00f3lach gard\u0142a, infekcjach i krwotokach. Jej kult rozwija\u0142 si\u0119 w Europie od XIII wieku po przeniesieniu jej relikwii do Wenecji.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awi\u0119ta \u0141ucja, dnia przyrzuca<\/p>\n\n\n\n<p>Wed\u0142ug tradycji ludowej, dzie\u0144 po\u015bwi\u0119cony \u015bw. \u0141ucji symbolizowa\u0142 narodziny s\u0142o\u0144ca i \u015bwiat\u0142a. Imi\u0119 Lucia w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, zwi\u0105zane z s\u0142owami lux- lucis (\u015bwiat\u0142o), dodatkowo podkre\u015bla\u0142o oczekiwanie na powr\u00f3t jasno\u015bci. Dawniej uwa\u017cano, \u017ce 13 grudnia to czas najd\u0142u\u017cszej i najciemniejszej nocy w roku. Z powodu r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy kalendarzami gregoria\u0144skim a julia\u0144skim, uroczysto\u015b\u0107, cho\u0107 datowana na 13 grudnia, w rzeczywisto\u015bci przypada\u0142a na 23 grudnia, podczas zimowego przesilenia s\u0142o\u0144ca. Obchody tego dnia mia\u0142y na celu powitanie s\u0142o\u0144ca, nowego roku s\u0142onecznego i wegetacyjnego.<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie najkr\u00f3tszych dni w roku obchodzono radosne przygotowania i praktykowano magiczne obrz\u0119dy. W tradycji ludowej ten szczeg\u00f3lny dzie\u0144 sygnalizowa\u0142 blisko\u015b\u0107 \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, rozpoczynaj\u0105c intensywne porz\u0105dki \u015bwi\u0105teczne, wr\u00f3\u017cby pogodowe i przepowiednie. W tym okresie ksi\u0119\u017ca zaczynali roznosi\u0107 wigilijne op\u0142atki, a gospodynie na wsiach przyst\u0119powa\u0142y do gruntownych porz\u0105dk\u00f3w i rozpoczyna\u0142y przygotowania do \u015bwi\u0105t. Zwo\u017cono drewno na opa\u0142, mielono ziarno na m\u0105k\u0119, t\u0142uczono w st\u0119pach kasz\u0119, bito \u015bwinie.<\/p>\n\n\n\n<p>Tradycje i zwyczaje zwi\u0105zane z dniem \u015bw. \u0141ucji<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bwiadomo\u015bci ludowej, dzie\u0144 \u015bw. \u0141ucji by\u0142 uznawany za moment przej\u015bciowy, co sprawia\u0142o, \u017ce stanowi\u0142 doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do wr\u00f3\u017cb. M\u0142ode dziewcz\u0119ta od\u0142amywa\u0142y ga\u0142\u0105zk\u0119 z drzewa wi\u015bniowego, umieszczaj\u0105c j\u0105 w naczyniu z wod\u0105 na parapecie lub na zapiecku. Je\u015bli rozkwit\u0142a w czasie \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, uznawano to za wr\u00f3\u017cb\u0119 o nadchodz\u0105cym zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bciu. \u00a0W niekt\u00f3rych wsiach, ka\u017cdy domownik posiada\u0142 swoj\u0105 ga\u0142\u0105zk\u0119, a liczba kwiat\u00f3w na niej wr\u00f3\u017cy\u0142a pomy\u015blno\u015b\u0107 w nadchodz\u0105cym nowym roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Powszechn\u0105 praktyk\u0105 by\u0142o przepowiadanie przysz\u0142orocznej pogody od dnia \u015bw. \u0141ucji. Ch\u0142opi starannie \u015bledzili zjawiska przyrodnicze, kt\u00f3re mia\u0142y przewidzie\u0107 warunki atmosferyczne na nast\u0119pne dwana\u015bcie miesi\u0119cy. Pogoda 13 grudnia by\u0142a uwa\u017cana za odzwierciedlenie stycznia, a dni do 25 grudnia przewidywa\u0142y warunki atmosferyczne kolejnych miesi\u0119cy: \u00a0<em>Od \u0141ucji do Wilii licz dwana\u015bcie dni, a w jakim to sobie toku, s\u0142onko we dnie, w nocy gwiazdy, \u015bwiat\u0142em tu\u017c po sobie l\u015bni, takim b\u0119dzie miesi\u0105c ka\u017cdy, w nadchodz\u0105cym tobie roku<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Znanych jest jeszcze wiele przys\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z tym zwyczajem, np.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u201eKiedy na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141ucj\u0119 mr\u00f3z, to smaruj w\u00f3z\u201d;<\/li>\n\n\n\n<li>\u201e\u015awi\u0119ta \u0141ucja g\u0142osi, jak\u0105 pogod\u0119 stycze\u0144 przynosi\u201d;<\/li>\n\n\n\n<li>\u201ePo \u015bwi\u0119tej \u0141ucji pogoda na koniec grudnia \u015bnieg poda\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W dniu \u015bw. \u0141ucji odk\u0142adano r\u00f3wnie\u017c dwana\u015bcie kawa\u0142k\u00f3w drewna, aby rano w wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia u\u017cy\u0107 ich do rozpalenia w piecu. Wierzono, \u017ce dym z tego drewna chroni przed z\u0142em. Dawniej wierzono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w dniu \u015bw. \u0141ucji czarownice stawa\u0142y si\u0119 bardziej aktywne. M\u00f3wiono, \u017ce kr\u0105\u017c\u0105 wok\u00f3\u0142 dom\u00f3w, rzucaj\u0105c czary. Aby zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed ich szkodliwymi dzia\u0142aniami, okadzano domy, budynki gospodarcze, a na progach sk\u0142adano zio\u0142a. W stajniach i oborach uk\u0142adano ciernie i po\u015bwi\u0119cone zio\u0142a.\u00a0 Nad g\u0142owami kr\u00f3w wymawiano nawet ciche zakl\u0119cia zwane &#8220;szeptuchami&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym dniu kobiety i dzieci unika\u0142y wychodzenia po zmroku, obawiaj\u0105c si\u0119 porwania. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwracano na niemowl\u0119ta w ko\u0142yskach, aby zapobiec ich porwaniu przez czarownice i zamianie ich na szpetnych odmie\u0144c\u00f3w. Dodatkowo, modlono si\u0119 do \u015bw. \u0141ucji o ochron\u0119 przed si\u0142ami nieczystymi.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawniej r\u00f3wnie\u017c uwa\u017cano, \u017ce po\u017cyczanie komu\u015b czegokolwiek, w tym dniu, przyniesie pecha. W badaniach etnograficznych znajdujemy jednak r\u00f3wnie\u017c bardziej pozytywne przesady zwi\u0105zane z tym dniem. Wierzono bowiem, \u017ce deszcz w dniu \u015bw. \u0141ucji, przynosi mleczno\u015b\u0107 kr\u00f3w. Z kolei od 13 grudnia do Wigilii praktykowano karmienie kur prosem lub pszenic\u0105, co mia\u0142o wp\u0142ywa\u0107 korzystnie na ich zdolno\u015b\u0107 do znoszenia jaj.<\/p>\n\n\n\n<p>W beskidzkich miejscowo\u015bciach istnia\u0142 tak\u017ce zwyczaj chodzenia tzw. <em>Lucek<\/em>, czyli kobiet w bia\u0142ych szatach, kt\u00f3re odwiedza\u0142y g\u00f3ralskie chaty. Wymiata\u0142y g\u0119sim pi\u00f3rem cztery k\u0105ty w izbie, w celu odstraszania z\u0142ych duch\u00f3w. W zamian otrzymywa\u0142y chleb, s\u00f3l i wod\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"720\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Francesco_del_Cossa_Sw.-Lucja-720x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15114\" style=\"width:410px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Francesco_del_Cossa_Sw.-Lucja-720x1024.jpg 720w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Francesco_del_Cossa_Sw.-Lucja-480x683.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 720px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Obraz \u015bw. \u0141ucji, autor: Francesco del Cossa<\/figcaption><\/figure>\n[\/et_pb_text][\/et_pb_column]\n\t\t\t[\/et_pb_row]\n\t\t[\/et_pb_section]","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mimo \u017ce prawie zapomniane, uroczysto\u015bci \u015bw. \u0141ucji, o g\u0142\u0119bokich korzeniach w najstarszych ludowych obchodach Wigilii i Bo\u017cego Narodzenia, stanowi\u0142y symboliczne zako\u0144czenie i jednocze\u015bnie inauguracj\u0119 tradycyjnego roku obrz\u0119dowego. \u015aw. \u0141ucja &#8211; [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":15115,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"<!-- wp:paragraph -->\n<p><strong>Mimo \u017ce prawie zapomniane, uroczysto\u015bci \u015bw. \u0141ucji, o g\u0142\u0119bokich korzeniach w najstarszych ludowych obchodach Wigilii i Bo\u017cego Narodzenia, stanowi\u0142y symboliczne zako\u0144czenie i jednocze\u015bnie inauguracj\u0119 tradycyjnego roku obrz\u0119dowego.<\/strong><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u015aw. \u0141ucja - or\u0119downiczka w chorobach oczu<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>13 grudnia obchodzimy wspomnienie \u015bw. \u0141ucji, chrze\u015bcija\u0144skiej m\u0119czennicy z Syrakuz, kt\u00f3ra \u017cy\u0142a na prze\u0142omie III i IV wieku. \u0141ucja by\u0142a c\u00f3rk\u0105 zamo\u017cnej wdowy Eutychii, kt\u00f3ra dbaj\u0105c o przysz\u0142o\u015b\u0107 c\u00f3rki, znalaz\u0142a jej narzeczonego. Dziewczyna by\u0142a g\u0142\u0119boko pobo\u017cna i inaczej widzia\u0142a swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Gdy matka zachorowa\u0142a, \u0141ucja wyprosi\u0142a u grobu \u015bw. Agaty zdrowie dla niej. Gdy modlitwy zosta\u0142y wys\u0142uchane, matka zgodzi\u0142a si\u0119, by \u0141ucja odda\u0142a \u017cycie Bogu. Dziewczyna zdecydowa\u0142a si\u0119 rozda\u0107 sw\u00f3j posag biednym, co wywo\u0142a\u0142o gniew narzeczonego i ostatecznie skazanie \u0141ucji na zamkni\u0119cie w domu publicznym. Dziewczyna po odmowie z\u0142o\u017cenia ho\u0142du poga\u0144skim bogom, zosta\u0142a poddana egzekucji. Podobno pi\u0119knymi oczami m\u0142odej m\u0119czennicy zachwycali si\u0119 jej oprawcy. Widz\u0105c to, kaza\u0142a je sobie wy\u0142upi\u0107 i przes\u0142a\u0107 na tacy narzeczonemu. Zmar\u0142a \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 13 grudnia 304 roku.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>W ikonografii przedstawiana jest, jako rzymska niewiasta trzymaj\u0105ca palm\u0119 m\u0119cze\u0144stwa oraz tac\u0119 z par\u0105 oczu. Jej symbole to lampa, ksi\u0119ga, miecz, p\u0142omie\u0144 u st\u00f3p, wo\u0142y i sztylet. Ten ostatni cz\u0119sto umieszczany w jej szyi. Atrybuty te nawi\u0105zuj\u0105 do jej m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u015awi\u0119ta z Syrakuz jest patronk\u0105 chorych dzieci, nawr\u00f3conych panien lekkich obyczaj\u00f3w, ociemnia\u0142ych oraz tych, kt\u00f3rzy do pracy potrzebuj\u0105 dobrego wzroku tj. krawc\u00f3w, szwaczek, tkaczy, pisarzy. Jest or\u0119downiczk\u0105 w chorobach oczu, b\u00f3lach gard\u0142a, infekcjach i krwotokach. Jej kult rozwija\u0142 si\u0119 w Europie od XIII wieku po przeniesieniu jej relikwii do Wenecji.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>\u015awi\u0119ta \u0141ucja, dnia przyrzuca<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Wed\u0142ug tradycji ludowej, dzie\u0144 po\u015bwi\u0119cony \u015bw. \u0141ucji symbolizowa\u0142 narodziny s\u0142o\u0144ca i \u015bwiat\u0142a. Imi\u0119 Lucia w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, zwi\u0105zane z s\u0142owami lux- lucis (\u015bwiat\u0142o), dodatkowo podkre\u015bla\u0142o oczekiwanie na powr\u00f3t jasno\u015bci. Dawniej uwa\u017cano, \u017ce 13 grudnia to czas najd\u0142u\u017cszej i najciemniejszej nocy w roku. Z powodu r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy kalendarzami gregoria\u0144skim a julia\u0144skim, uroczysto\u015b\u0107, cho\u0107 datowana na 13 grudnia, w rzeczywisto\u015bci przypada\u0142a na 23 grudnia, podczas zimowego przesilenia s\u0142o\u0144ca. Obchody tego dnia mia\u0142y na celu powitanie s\u0142o\u0144ca, nowego roku s\u0142onecznego i wegetacyjnego.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>W okresie najkr\u00f3tszych dni w roku obchodzono radosne przygotowania i praktykowano magiczne obrz\u0119dy. W tradycji ludowej ten szczeg\u00f3lny dzie\u0144 sygnalizowa\u0142 blisko\u015b\u0107 \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, rozpoczynaj\u0105c intensywne porz\u0105dki \u015bwi\u0105teczne, wr\u00f3\u017cby pogodowe i przepowiednie. W tym okresie ksi\u0119\u017ca zaczynali roznosi\u0107 wigilijne op\u0142atki, a gospodynie na wsiach przyst\u0119powa\u0142y do gruntownych porz\u0105dk\u00f3w i rozpoczyna\u0142y przygotowania do \u015bwi\u0105t. Zwo\u017cono drewno na opa\u0142, mielono ziarno na m\u0105k\u0119, t\u0142uczono w st\u0119pach kasz\u0119, bito \u015bwinie.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Tradycje i zwyczaje zwi\u0105zane z dniem \u015bw. \u0141ucji<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>W \u015bwiadomo\u015bci ludowej, dzie\u0144 \u015bw. \u0141ucji by\u0142 uznawany za moment przej\u015bciowy, co sprawia\u0142o, \u017ce stanowi\u0142 doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do wr\u00f3\u017cb. M\u0142ode dziewcz\u0119ta od\u0142amywa\u0142y ga\u0142\u0105zk\u0119 z drzewa wi\u015bniowego, umieszczaj\u0105c j\u0105 w naczyniu z wod\u0105 na parapecie lub na zapiecku. Je\u015bli rozkwit\u0142a w czasie \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, uznawano to za wr\u00f3\u017cb\u0119 o nadchodz\u0105cym zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bciu. \u00a0W niekt\u00f3rych wsiach, ka\u017cdy domownik posiada\u0142 swoj\u0105 ga\u0142\u0105zk\u0119, a liczba kwiat\u00f3w na niej wr\u00f3\u017cy\u0142a pomy\u015blno\u015b\u0107 w nadchodz\u0105cym nowym roku.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Powszechn\u0105 praktyk\u0105 by\u0142o przepowiadanie przysz\u0142orocznej pogody od dnia \u015bw. \u0141ucji. Ch\u0142opi starannie \u015bledzili zjawiska przyrodnicze, kt\u00f3re mia\u0142y przewidzie\u0107 warunki atmosferyczne na nast\u0119pne dwana\u015bcie miesi\u0119cy. Pogoda 13 grudnia by\u0142a uwa\u017cana za odzwierciedlenie stycznia, a dni do 25 grudnia przewidywa\u0142y warunki atmosferyczne kolejnych miesi\u0119cy: \u00a0<em>Od \u0141ucji do Wilii licz dwana\u015bcie dni, a w jakim to sobie toku, s\u0142onko we dnie, w nocy gwiazdy, \u015bwiat\u0142em tu\u017c po sobie l\u015bni, takim b\u0119dzie miesi\u0105c ka\u017cdy, w nadchodz\u0105cym tobie roku<\/em>.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Znanych jest jeszcze wiele przys\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z tym zwyczajem, np.:<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:list -->\n<ul><!-- wp:list-item -->\n<li>\u201eKiedy na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141ucj\u0119 mr\u00f3z, to smaruj w\u00f3z\u201d;<\/li>\n<!-- \/wp:list-item -->\n\n<!-- wp:list-item -->\n<li>\u201e\u015awi\u0119ta \u0141ucja g\u0142osi, jak\u0105 pogod\u0119 stycze\u0144 przynosi\u201d;<\/li>\n<!-- \/wp:list-item -->\n\n<!-- wp:list-item -->\n<li>\u201ePo \u015bwi\u0119tej \u0141ucji pogoda na koniec grudnia \u015bnieg poda\u201d.<\/li>\n<!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<!-- \/wp:list -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>W dniu \u015bw. \u0141ucji odk\u0142adano r\u00f3wnie\u017c dwana\u015bcie kawa\u0142k\u00f3w drewna, aby rano w wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia u\u017cy\u0107 ich do rozpalenia w piecu. Wierzono, \u017ce dym z tego drewna chroni przed z\u0142em. Dawniej wierzono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w dniu \u015bw. \u0141ucji czarownice stawa\u0142y si\u0119 bardziej aktywne. M\u00f3wiono, \u017ce kr\u0105\u017c\u0105 wok\u00f3\u0142 dom\u00f3w, rzucaj\u0105c czary. Aby zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed ich szkodliwymi dzia\u0142aniami, okadzano domy, budynki gospodarcze, a na progach sk\u0142adano zio\u0142a. W stajniach i oborach uk\u0142adano ciernie i po\u015bwi\u0119cone zio\u0142a.\u00a0 Nad g\u0142owami kr\u00f3w wymawiano nawet ciche zakl\u0119cia zwane \"szeptuchami\".<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>W tym dniu kobiety i dzieci unika\u0142y wychodzenia po zmroku, obawiaj\u0105c si\u0119 porwania. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwracano na niemowl\u0119ta w ko\u0142yskach, aby zapobiec ich porwaniu przez czarownice i zamianie ich na szpetnych odmie\u0144c\u00f3w. Dodatkowo, modlono si\u0119 do \u015bw. \u0141ucji o ochron\u0119 przed si\u0142ami nieczystymi.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>Dawniej r\u00f3wnie\u017c uwa\u017cano, \u017ce po\u017cyczanie komu\u015b czegokolwiek, w tym dniu, przyniesie pecha. W badaniach etnograficznych znajdujemy jednak r\u00f3wnie\u017c bardziej pozytywne przesady zwi\u0105zane z tym dniem. Wierzono bowiem, \u017ce deszcz w dniu \u015bw. \u0141ucji, przynosi mleczno\u015b\u0107 kr\u00f3w. Z kolei od 13 grudnia do Wigilii praktykowano karmienie kur prosem lub pszenic\u0105, co mia\u0142o wp\u0142ywa\u0107 korzystnie na ich zdolno\u015b\u0107 do znoszenia jaj.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p>W beskidzkich miejscowo\u015bciach istnia\u0142 tak\u017ce zwyczaj chodzenia tzw. <em>Lucek<\/em>, czyli kobiet w bia\u0142ych szatach, kt\u00f3re odwiedza\u0142y g\u00f3ralskie chaty. Wymiata\u0142y g\u0119sim pi\u00f3rem cztery k\u0105ty w izbie, w celu odstraszania z\u0142ych duch\u00f3w. W zamian otrzymywa\u0142y chleb, s\u00f3l i wod\u0119.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:paragraph -->\n<p><\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\n\n<!-- wp:image {\"align\":\"center\",\"id\":15114,\"width\":\"410px\",\"height\":\"auto\",\"sizeSlug\":\"large\",\"linkDestination\":\"none\"} -->\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/Francesco_del_Cossa_Sw.-Lucja-720x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15114\" style=\"width:410px;height:auto\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Obraz \u015bw. \u0141ucji, autor: Francesco del Cossa<\/figcaption><\/figure>\n<!-- \/wp:image -->","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-15112","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mimo \u017ce prawie zapomniane, uroczysto\u015bci \u015bw. \u0141ucji, o g\u0142\u0119bokich korzeniach w najstarszych ludowych obchodach Wigilii i Bo\u017cego Narodzenia, stanowi\u0142y symboliczne zako\u0144czenie i jednocze\u015bnie inauguracj\u0119 tradycyjnego roku obrz\u0119dowego. \u015aw. \u0141ucja - [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-12-12T13:38:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-12-13T09:37:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1850\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce\",\"datePublished\":\"2023-12-12T13:38:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-12-13T09:37:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/\"},\"wordCount\":1083,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/\",\"name\":\"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg\",\"datePublished\":\"2023-12-12T13:38:00+00:00\",\"dateModified\":\"2023-12-13T09:37:44+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg\",\"width\":1850,\"height\":1238,\"caption\":\"Obraz \u015bw. \u0141ucji, autor: Francesco del Cossa\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce - NID","og_description":"Mimo \u017ce prawie zapomniane, uroczysto\u015bci \u015bw. \u0141ucji, o g\u0142\u0119bokich korzeniach w najstarszych ludowych obchodach Wigilii i Bo\u017cego Narodzenia, stanowi\u0142y symboliczne zako\u0144czenie i jednocze\u015bnie inauguracj\u0119 tradycyjnego roku obrz\u0119dowego. \u015aw. \u0141ucja - [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2023-12-12T13:38:00+00:00","article_modified_time":"2023-12-13T09:37:44+00:00","og_image":[{"width":1850,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce","datePublished":"2023-12-12T13:38:00+00:00","dateModified":"2023-12-13T09:37:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/"},"wordCount":1083,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/","name":"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg","datePublished":"2023-12-12T13:38:00+00:00","dateModified":"2023-12-13T09:37:44+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/miniaturka-aktualnosci-NID8-3.jpg","width":1850,"height":1238,"caption":"Obraz \u015bw. \u0141ucji, autor: Francesco del Cossa"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/12\/12\/na-swieta-luce-noc-sie-ze-dniem-tluce\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Na \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119, noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15112"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15112\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15115"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}