{"id":14767,"date":"2023-11-29T15:38:45","date_gmt":"2023-11-29T14:38:45","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=14767"},"modified":"2023-11-29T15:38:46","modified_gmt":"2023-11-29T14:38:46","slug":"w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/","title":{"rendered":"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja!"},"content":{"rendered":"

Andrzejki – czyli wiecz\u00f3r wr\u00f3\u017cb przypadaj\u0105cy w nocy z 29 na 30 listopada, w wigili\u0119 \u015bw. Andrzeja. Dzi\u015b, okazja do dobrej zabawy w gronie przyjaci\u00f3\u0142, niegdy\u015b traktowane by\u0142y niezwykle powa\u017cnie, gdy\u017c szczerze wierzono, \u017ce w tym dniu panny poznaj\u0105 swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Pomys\u0142owo\u015b\u0107 dziewcz\u0105t w obmy\u015blaniu stosownych przepowiedni by\u0142a niewyczerpana.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Historia zwyczaju<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wigilia \u015bw. Andrzeja od wiek\u00f3w jest dniem wr\u00f3\u017cb dotycz\u0105cych mi\u0142o\u015bci i zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia.\u00a0 Ju\u017c w XVI wieku praktykowa\u0142y je niemal wszystkie panny. Najstarsza wzmianka o listopadowych wr\u00f3\u017cbach pochodzi ze sztuki teatralnej Marcina Bielskiego pt. “Komedyja Justyna i Konstancyjej” z 1557 roku, gdzie bohaterka utworu m\u00f3wi:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Nalejcie wosku na wod\u0119,
ujrzyjcie swoj\u0105 przygod\u0119.
S\u0142ycha\u0142am od swej macierze,
\u017ce kt\u00f3ra m\u00f3wi pacierze,
w wigilia J\u0119drzeja \u015awi\u0119tego
ujrzy oblubie\u0144ca swego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Matrymonialne wr\u00f3\u017cby zwi\u0105zane z andrzejkami, prawdopodobnie maj\u0105 swoje korzenie w staro\u017cytnej Grecji. Niekt\u00f3rzy badacze wskazuj\u0105 na grecki rdze\u0144 imienia Andrzej – Andreas<\/em>, co dos\u0142ownie oznacza “m\u0119ski” i andros<\/em> – m\u0105\u017c, m\u0119\u017cczyzna. Wed\u0142ug innej interpretacji, zwyczaje andrzejkowe mog\u0105 by\u0107 zaczerpni\u0119te z przedchrze\u015bcija\u0144skich wierze\u0144 niemieckich o starogerma\u0144skim bogu Freyerze, mi\u0142o\u015bci i p\u0142odno\u015bci. Niezale\u017cnie jednak od pochodzenia matrymonialnych wr\u00f3\u017cb andrzejkowych, faktem jest, ze od dawna ciesz\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Dzi\u015b praktykowane s\u0105 przez wszystkich niezale\u017cnie od stanu i p\u0142ci, dawniej tylko przez panny.<\/p>\n\n\n\n

Sny, ogniska i ogrody \u015bw. Andrzeja<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niegdy\u015b noc z 29 na 30 listopada by\u0142a s\u0105dnym czasem. Panny stara\u0142y si\u0119 na wszelkie mo\u017cliwe sposoby uchyli\u0107 r\u0105bka tajemnicy, by dowiedzie\u0107 si\u0119 czy, i jak pr\u0119dko wyjd\u0105 za m\u0105\u017c. Wierzono, \u017ce dzi\u0119ki odpowiednim wr\u00f3\u017cbom poznaj\u0105 nawet imi\u0119, zaw\u00f3d czy charakter, swojej przysz\u0142ej mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Du\u017c\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zywano w\u00f3wczas do sn\u00f3w. W noc \u015bw. Andrzeja panny ustawia\u0142y obok \u0142\u00f3\u017cka misk\u0119 z wod\u0105, na kt\u00f3rej mocowa\u0142y miniaturowy mostek, misternie zbudowany z ma\u0142ych patyczk\u00f3w, po kt\u00f3rym mia\u0142 przyj\u015b\u0107 sen o ukochanym. Aby jednak we \u015bnie nie pojawi\u0142y si\u0119 z\u0142e duchy, nale\u017ca\u0142o natrze\u0107 czosnkiem klamki, progi i parapety okienne. \u00a0Bardziej zapobiegliwe panny, przed snem bra\u0142y do ust z\u0105bki czosnku.<\/p>\n\n\n\n

Tej nocy, w po\u0142udniowo – wschodniej Polsce, w obej\u015bciach rozpalano ognie \u015bw. Andrzeja, kt\u00f3re mia\u0142y strzec domostw przed demonami. Do ognisk wrzucano \u015bwi\u0119cone ziele lub wielkanocn\u0105 palm\u0119, co mia\u0142o sprawi\u0107, \u017ce dziewcz\u0119ta zapada\u0142y w sen, w kt\u00f3rym mia\u0142 pojawi\u0107 si\u0119 przysz\u0142y m\u0105\u017c.<\/p>\n\n\n\n

Innym, nie praktykowanym ju\u017c zwyczajem, by\u0142o wieczorne wysiewanie lnu lub konopi na kawa\u0142ku pola, na \u015bcie\u017cce wiod\u0105cej do domu. Czynno\u015bci te panny musia\u0142y wykonywa\u0107 po kryjomu, wypowiadaj\u0105c stosowne zakl\u0119cia nad ogrodami \u015bw. Andrzeja:<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119ty Andrzeju dobrodzieju.
Ja na ciebie len (konopie) sieje.
Daj mi zna\u0107,
Z kim go b\u0119d\u0119 rwa\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Niekiedy ziarna rozsypywano wok\u00f3\u0142 \u0142\u00f3\u017cka m\u00f3wi\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

\u0141\u00f3zko moje depcz\u0119 ciebie,
Panie Bo\u017ce prosz\u0119 Ciebie,
Niech mi si\u0119 przy\u015bni
Kto mi b\u0119dzie najmilszy!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Praktykowane by\u0142y r\u00f3wnie\u017c wr\u00f3\u017cby oparte na r\u00f3\u017cnych przedmiotach. Na Lubelszczy\u017anie, pod odwr\u00f3conymi misami ukrywano listek, koronk\u0119 i czepek. Wyci\u0105gni\u0119cie listka symbolizowa\u0142o staropanie\u0144stwo, koronki wskazywa\u0142y \u017cycie zakonne, za\u015b czepek oznacza\u0142 wst\u0105pienie w zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski. W innych cz\u0119\u015bciach kraju, pod talerzami kry\u0142y si\u0119 pier\u015bcionki, wst\u0105\u017cki lub r\u00f3\u017ca\u0144ce.
Na wschodzie Polski panny podpala\u0142y k\u0142\u0119buszki k\u0105dzieli. Je\u015bli unosz\u0105c si\u0119 ku g\u00f3rze po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119, uwa\u017cano to za znak trwa\u0142ej mi\u0142o\u015bci. Dziewcz\u0119ta wr\u00f3\u017cy\u0142y sobie r\u00f3wnie\u017c licz\u0105c ko\u0142ki w p\u0142ocie czy przyniesione do kuchni na rozpa\u0142k\u0119 drewienka, powtarzaj\u0105c: kawaler, wdowiec, kawaler, wdowiec\u2026<\/p>\n\n\n\n

W praktykach wr\u00f3\u017cbiarskich, pe\u0142nym nadziei dziewcz\u0119tom, \u201epomaga\u0142y\u201d r\u00f3wnie\u017c zwierz\u0119ta. W okolicach Tarnowa panny uk\u0142ada\u0142y ciel\u0119ce n\u00f3\u017cki w rz\u0105dku i obserwowa\u0142y, kt\u00f3rej z nich pies pierwsz\u0105 porwie, ta, jako pierwsza wyjdzie za m\u0105\u017c. W innych regionach rozsypywano okruszki chleba na pod\u0142odze i wpuszczano koguta. Kolejno\u015b\u0107, w jakiej zjada\u0142 okruszki, przewidywa\u0142a, kt\u00f3ra z dziewczyn b\u0119dzie pierwsza zam\u0119\u017cna.<\/p>\n\n\n\n

Do dzi\u015b pozosta\u0142 zwyczaj lania na wod\u0119 roztopionego wosku przez dziurk\u0119 od klucza. Z zastygni\u0119tej wodnej masy lub jej cienia odbijaj\u0105cego si\u0119 na \u015bcianie starano si\u0119 wyczyta\u0107 np. kontury narzeczonego i jego charakterystycznych cech. Kszta\u0142t strzelby symbolizowa\u0142, my\u015bliwego lub wojskowego. Obraz drzewa sugerowa\u0142 z kolei zami\u0142owanie przysz\u0142ego m\u0119\u017ca do ogrodnictwa lub pracy w lesie. Ksi\u0105\u017cka mog\u0142a przewidywa\u0107 karier\u0119 urz\u0119dnika lub nauczyciela.<\/p>\n\n\n\n

Znany jest r\u00f3wnie\u017c zwyczaj wr\u00f3\u017cenia z but\u00f3w. Trzewiki zdj\u0119te z lewej nogi, uk\u0142adano w rz\u0105dku i przesuwano w stron\u0119 drzwi. But dziewczyny, kt\u00f3ry najszybciej przekroczy\u0142 pr\u00f3g izby, zwiastowa\u0142 jej szybki \u015blub.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wylewanie o\u0142owiu przez ucho od klucza, ze zbior\u00f3w J. Dot\u0159ela<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
\u015awi\u0105teczne wr\u00f3\u017cby, autor: Konstanty Makowski<\/figcaption><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Andrzejki – czyli wiecz\u00f3r wr\u00f3\u017cb przypadaj\u0105cy w nocy z 29 na 30 listopada, w wigili\u0119 \u015bw. Andrzeja. Dzi\u015b, okazja do dobrej zabawy w gronie przyjaci\u00f3\u0142, niegdy\u015b traktowane by\u0142y niezwykle powa\u017cnie, […]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":14769,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-14767","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\nW noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja! - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja! - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Andrzejki – czyli wiecz\u00f3r wr\u00f3\u017cb przypadaj\u0105cy w nocy z 29 na 30 listopada, w wigili\u0119 \u015bw. Andrzeja. Dzi\u015b, okazja do dobrej zabawy w gronie przyjaci\u00f3\u0142, niegdy\u015b traktowane by\u0142y niezwykle powa\u017cnie, […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-11-29T14:38:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-11-29T14:38:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1850\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja!\",\"datePublished\":\"2023-11-29T14:38:45+00:00\",\"dateModified\":\"2023-11-29T14:38:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/\"},\"wordCount\":856,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/\",\"name\":\"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja! - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg\",\"datePublished\":\"2023-11-29T14:38:45+00:00\",\"dateModified\":\"2023-11-29T14:38:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg\",\"width\":1850,\"height\":1238,\"caption\":\"\u015awi\u0105teczne wr\u00f3\u017cby, autor: Konstanty Makowski\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja! - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja! - NID","og_description":"Andrzejki – czyli wiecz\u00f3r wr\u00f3\u017cb przypadaj\u0105cy w nocy z 29 na 30 listopada, w wigili\u0119 \u015bw. Andrzeja. Dzi\u015b, okazja do dobrej zabawy w gronie przyjaci\u00f3\u0142, niegdy\u015b traktowane by\u0142y niezwykle powa\u017cnie, […]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2023-11-29T14:38:45+00:00","article_modified_time":"2023-11-29T14:38:46+00:00","og_image":[{"width":1850,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja!","datePublished":"2023-11-29T14:38:45+00:00","dateModified":"2023-11-29T14:38:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/"},"wordCount":856,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/","name":"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja! - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg","datePublished":"2023-11-29T14:38:45+00:00","dateModified":"2023-11-29T14:38:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/miniaturka-aktualnosci-NID5-2.jpg","width":1850,"height":1238,"caption":"\u015awi\u0105teczne wr\u00f3\u017cby, autor: Konstanty Makowski"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/11\/29\/w-noc-swietego-andrzeja-pannom-z-wrozby-nadzieja\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"W noc \u015bwi\u0119tego Andrzeja pannom z wr\u00f3\u017cby nadzieja!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14767"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14767\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}