{"id":14457,"date":"2023-10-31T15:46:32","date_gmt":"2023-10-31T14:46:32","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=14457"},"modified":"2023-11-02T09:26:10","modified_gmt":"2023-11-02T08:26:10","slug":"swieta-pamieci-zmarlych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/","title":{"rendered":"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych"},"content":{"rendered":"<p><strong>Niegdy\u015b uchylone drzwi do domu i pozostawione jedzenie na stole, dzi\u015b kwiaty i znicz na grobie, a to wszystko na znak pami\u0119ci o zmar\u0142ych. Dlaczego listopad jest miesi\u0105cem, kiedy szczeg\u00f3lnie pami\u0119tamy o tych, co odeszli? Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 zwyczaj palenia zniczy? Dlaczego dawniej, 2 listopada otwierano na noc ko\u015bcio\u0142y? W przeddzie\u0144 Zaduszek zach\u0119camy do zg\u0142\u0119bienia wiedzy o polskich tradycjach i zwyczajach zwi\u0105zanych z tym dniem.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszego i drugiego listopada to wyj\u0105tkowe dni w roku, w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny po\u015bwi\u0119cone pami\u0119ci zmar\u0142ych. Warto jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce Dzie\u0144 Wszystkich \u015awi\u0119tych i Dzie\u0144 Zaduszny to dwie odr\u0119bne uroczysto\u015bci. W Dniu Wszystkich \u015awi\u0119tych Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie tylko upami\u0119tnia tych, kt\u00f3rzy zostali oficjalnie uznani za \u015bwi\u0119tych, czyli beatyfikowanych i kanonizowanych, ale tak\u017ce wszystkich wiernych, kt\u00f3rzy odeszli z tego \u015bwiata, a ich \u017cycie by\u0142o nacechowane duchow\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 uwa\u017ca ich za potencjalnych or\u0119downik\u00f3w u Boga oraz inspiruj\u0105ce wzorce do na\u015bladowania dla wszystkich wierz\u0105cych. Natomiast drugi dzie\u0144 listopada jest przeznaczony na modlitw\u0119 za dusze zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy oczekuj\u0105 na swoje ostateczne spotkanie z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Tradycje i zwyczaje zwi\u0105zane z pami\u0119ci\u0105 o zmar\u0142ych w Polsce maj\u0105 g\u0142\u0119bokie korzenie historyczne i odzwierciedlaj\u0105 zar\u00f3wno aspekty religijne, jak i kulturowe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pami\u0119\u0107 o zmar\u0142ych dawniej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Dawniej w ludowej tradycji istnia\u0142o przekonanie, \u017ce podczas przesilenia jesiennego, kiedy przyroda zamiera, dusze zmar\u0142ych powracaj\u0105 do swoich dawnych dom\u00f3w. Dlatego w\u0142a\u015bnie, w okresie &#8220;dziad\u00f3w&#8221; przyj\u0119to zwyczaj zapalania \u015bwiate\u0142, aby o\u015bwietli\u0107 i przywita\u0107 dusze wracaj\u0105ce na ziemi\u0119. \u015awiat\u0142o na grobach mia\u0142o pierwotnie wskazywa\u0107 duszom drog\u0119 do domu i dawa\u0107 im ciep\u0142o. W noc zaduszn\u0105, od zmierzchu do \u015bwitu, na cmentarzach, skrzy\u017cowaniach dr\u00f3g i na dziedzi\u0144cach zapalano ogniska, kt\u00f3re mia\u0142y o\u015bwietla\u0107 drogi b\u0142\u0105kaj\u0105cym si\u0119 duszom. Zwyczaj ten zaadoptowa\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwo, ale zmieni\u0142a si\u0119 jego symbolika. Ogie\u0144 sta\u0142 si\u0119 znakiem obecno\u015bci Boga w\u015br\u00f3d ludzi i metafor\u0105 wiary w \u017cycie wieczne, st\u0105d obecno\u015b\u0107 zniczy na dzisiejszych grobach.<\/p>\n\n\n\n<p>W nocy z pierwszego na drugiego listopada otwierano drzwi ko\u015bcio\u0142\u00f3w wierz\u0105c, \u017ce zmarli ksi\u0119\u017ca odprawiaj\u0105 w tym czasie msze dla b\u0142\u0105kaj\u0105cych si\u0119 dusz. Po takim nabo\u017ce\u0144stwie duchy zmar\u0142ych mia\u0142y wraca\u0107 do swoich dom\u00f3w. Do pocz\u0105tku XX wieku na wsiach przygotowywano r\u00f3\u017cne potrawy. Na noc zostawiano na sto\u0142ach dla dusz zmar\u0142ych chleb, kasz\u0119, b\u00f3b, a na wschodzie kuti\u0119 z miodem czy kisiel owsiany. Warto wspomnie\u0107, \u017ce wyznawcy prawos\u0142awia umieszczali jedzenie na grobach. Wieczorem drzwi wej\u015bciowe by\u0142y uchylane, aby ka\u017cda dusza mog\u0142a odwiedzi\u0107 swoje dawne domostwo. W ludowych wierzeniach zakorzeni\u0142o si\u0119 przekonanie, \u017ce dusze zmar\u0142ych odczuwaj\u0105 pragnienie i g\u0142\u00f3d, oraz potrzebuj\u0105 blisko\u015bci swoich krewnych i chwili wytchnienia. Poprzez te praktyki dawano wyraz szacunku dla przodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto, w tym czasie obowi\u0105zywa\u0142y pewne zakazy. Nie wolno by\u0142o na przyk\u0142ad maglowa\u0107, depta\u0107 kapusty, tka\u0107, wylewa\u0107 pomyj czy nawet spluwa\u0107. Zakazane by\u0142o tak\u017ce uderzanie pi\u0119\u015bci\u0105 w st\u00f3\u0142, aby nie przestraszy\u0107 biesiaduj\u0105cych dusz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wszystkich \u015awi\u0119tych i Zaduszki jakie dzi\u015b znamy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eW dniu Zaduszek, w czas jesieni, odwiedzamy bliskich groby, zapalamy zasmuceni ma\u0142e lampki &#8211; znak \u017ca\u0142oby\u201d &#8211; pisa\u0142 W\u0142adys\u0142aw Broniewski. R\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, na pocz\u0105tku listopada, zanurzamy si\u0119 w refleksjach i wspomnieniach zwi\u0105zanymi z naszymi zmar\u0142ymi. Chrze\u015bcija\u0144skie tradycje liturgiczne, kt\u00f3re znamy, wch\u0142on\u0119\u0142y wiele przedchrze\u015bcija\u0144skich zwyczaj\u00f3w i symboli, przekszta\u0142caj\u0105c je na sw\u00f3j spos\u00f3b. Etnolodzy wskazuj\u0105, \u017ce wiele rytua\u0142\u00f3w i uroczysto\u015bci zwi\u0105zanych z kultem zmar\u0142ych zosta\u0142o przeniesionych na Dzie\u0144 Zaduszny.<\/p>\n\n\n\n<p>W ca\u0142ej Polsce, pierwszego i drugiego listopada, liczne t\u0142umy ludzi odwiedzaj\u0105 cmentarze, aby uczci\u0107 pami\u0119\u0107 swoich bliskich. Podczas tych dni na grobach p\u0142on\u0105 znicze. Nie brakuje te\u017c kwiat\u00f3w. Zazwyczaj s\u0105 to r\u00f3\u017cnego rodzaju chryzantemy. Tradycja nakazuje r\u00f3wnie\u017c zapali\u0107 \u015bwiat\u0142o na grobach tych, kt\u00f3rych ju\u017c nikt nie odwiedza. Te dni s\u0105 r\u00f3wnie\u017c okazj\u0105 do upami\u0119tnienia narodowej historii. Znicze p\u0142on\u0105 na cmentarnych kwaterach \u017co\u0142nierskich, przy mogi\u0142ach bohater\u00f3w powsta\u0144czych oraz na bezimiennych grobach, kt\u00f3re s\u0105 liczne w Polsce, zw\u0142aszcza na polach i w lasach, gdzie spoczywaj\u0105 \u017co\u0142nierze. P\u0142on\u0105 tak\u017ce przy miejscach egzekucji i tablicach pami\u0105tkowych, kt\u00f3re upami\u0119tniaj\u0105 poleg\u0142ych i zabitych w r\u00f3\u017cnych konfliktach wojennych. Nie zapomina si\u0119 tak\u017ce o zapalaniu ognia na grobach os\u00f3b szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017conych dla Polski i jej kultury.<\/p>\n\n\n\n<p>Terminy tych \u015bwi\u0105t zosta\u0142y ustalone przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki w IX wieku, a dok\u0142adniej w roku 835, papie\u017c Jan XI ustanowi\u0142 \u015awi\u0119to Wszystkich \u015awi\u0119tych (1 listopada) ku czci \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy zostali ju\u017c zbawieni, zar\u00f3wno tych wyniesionych na o\u0142tarze, jak i tych, kt\u00f3rych nikt nie zna.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponad sto lat p\u00f3\u017aniej, w 998 roku, dzi\u0119ki \u015bw. Odilonowi, opatowi benedyktyn\u00f3w w Cluny, Ko\u015bci\u00f3\u0142 ustanowi\u0142 Dzie\u0144 Zaduszny (2 listopada), dzie\u0144 modlitw i nabo\u017ce\u0144stw w intencji wszystkich zmar\u0142ych, zw\u0142aszcza tych, kt\u00f3rzy jeszcze odbywaj\u0105 pokut\u0119 w czy\u015b\u0107cu. Termin ten oraz idea tego \u015bwi\u0119ta szybko rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 w r\u00f3\u017cnych krajach, w tym we Francji, Anglii, Niemczech i W\u0142oszech. W XIII wieku ten zwyczaj sta\u0142 si\u0119 powszechny r\u00f3wnie\u017c w Ko\u015bciele rzymskim.<\/p>\n\n\n\n<p>Katolicy wierz\u0105, \u017ce aby pom\u00f3c duszom pokutuj\u0105cym w czy\u015b\u0107cu, \u017cyj\u0105cy w tych dniach mog\u0105 zdoby\u0107 i zaoferowa\u0107 odpusty zupe\u0142ne. Kult dusz czy\u015b\u0107cowych jest nadal \u017cywy, co mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w uroczystych ceremoniach pogrzebowych, zamawianych mszach \u015bw. w intencji zmar\u0142ych, oraz praktykowaniu mszy \u015bw. gregoria\u0144skich (30 mszy z rz\u0119du przez 30 dni) czy te\u017c zamawianie modlitw za zmar\u0142ych zwanych wypominkami, co jest powszechne w Ko\u015bciele rzymskim. W Polsce istnieje tak\u017ce zgromadzenie Si\u00f3str Wspomo\u017cycielek Dusz Czy\u015b\u0107cowych, za\u0142o\u017cone przez b\u0142ogos\u0142awionego ojca Honorata Ko\u017ami\u0144skiego, kapucyna.<\/p>\n\n\n\n<p>Tradycja pierwszych dni listopadowych nie ma tylko wymiaru duchowego. Jest bowiem jeden element, kt\u00f3ry dobrze kojarzy si\u0119 szczeg\u00f3lnie dzieciom, bo \u201epa\u0144ska sk\u00f3rka\u201d znana w Warszawie i okolicach, krakowski \u201emiodek turecki\u201d, \u201elubelskie szczypki\u201d czy \u201epozna\u0144skie rury\u201d, to przede wszystkim smak dzieci\u0144stwa. Cho\u0107 nie do ko\u0144ca pasuj\u0105 do nastroju Wszystkich \u015awi\u0119tych i Zaduszek, wielu z nas kojarz\u0105 si\u0119 z wizytami na cmentarzach nie mniej ni\u017c znicze i kwiaty.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niegdy\u015b uchylone drzwi do domu i pozostawione jedzenie na stole, dzi\u015b kwiaty i znicz na grobie, a to wszystko na znak pami\u0119ci o zmar\u0142ych. Dlaczego listopad jest miesi\u0105cem, kiedy szczeg\u00f3lnie [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":14468,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-14457","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Niegdy\u015b uchylone drzwi do domu i pozostawione jedzenie na stole, dzi\u015b kwiaty i znicz na grobie, a to wszystko na znak pami\u0119ci o zmar\u0142ych. Dlaczego listopad jest miesi\u0105cem, kiedy szczeg\u00f3lnie [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-10-31T14:46:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-11-02T08:26:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1850\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marta Or\u0119ziak\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marta Or\u0119ziak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/\"},\"author\":{\"name\":\"Marta Or\u0119ziak\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/9d848c4a54b78bc2a1461f1c5d8de615\"},\"headline\":\"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych\",\"datePublished\":\"2023-10-31T14:46:32+00:00\",\"dateModified\":\"2023-11-02T08:26:10+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/\"},\"wordCount\":1112,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/\",\"name\":\"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg\",\"datePublished\":\"2023-10-31T14:46:32+00:00\",\"dateModified\":\"2023-11-02T08:26:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg\",\"width\":1850,\"height\":1238,\"caption\":\"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/9d848c4a54b78bc2a1461f1c5d8de615\",\"name\":\"Marta Or\u0119ziak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/3cdc296a7eb01425272974c992bee3ea.jpg?ver=1779259679\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/3cdc296a7eb01425272974c992bee3ea.jpg?ver=1779259679\",\"caption\":\"Marta Or\u0119ziak\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/moreziak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych - NID","og_description":"Niegdy\u015b uchylone drzwi do domu i pozostawione jedzenie na stole, dzi\u015b kwiaty i znicz na grobie, a to wszystko na znak pami\u0119ci o zmar\u0142ych. Dlaczego listopad jest miesi\u0105cem, kiedy szczeg\u00f3lnie [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2023-10-31T14:46:32+00:00","article_modified_time":"2023-11-02T08:26:10+00:00","og_image":[{"width":1850,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Marta Or\u0119ziak","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Marta Or\u0119ziak","Estimated reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/"},"author":{"name":"Marta Or\u0119ziak","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/9d848c4a54b78bc2a1461f1c5d8de615"},"headline":"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych","datePublished":"2023-10-31T14:46:32+00:00","dateModified":"2023-11-02T08:26:10+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/"},"wordCount":1112,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/","name":"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg","datePublished":"2023-10-31T14:46:32+00:00","dateModified":"2023-11-02T08:26:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Swieto-Zmarlych-miniat.jpg","width":1850,"height":1238,"caption":"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/10\/31\/swieta-pamieci-zmarlych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015awi\u0119ta pami\u0119ci zmar\u0142ych"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/9d848c4a54b78bc2a1461f1c5d8de615","name":"Marta Or\u0119ziak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/3cdc296a7eb01425272974c992bee3ea.jpg?ver=1779259679","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/3cdc296a7eb01425272974c992bee3ea.jpg?ver=1779259679","caption":"Marta Or\u0119ziak"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/moreziak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14457","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14457"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14457\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14457"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14457"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14457"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}