{"id":12542,"date":"2023-07-26T11:37:05","date_gmt":"2023-07-26T09:37:05","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=12542"},"modified":"2023-09-26T10:42:53","modified_gmt":"2023-09-26T08:42:53","slug":"cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","title":{"rendered":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wyplatanie koron \u017cniwnych w Gogolinie, wawrzy\u0144cowe hudy, hafciarstwo kaszubskie i umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania i gry na cymba\u0142ach, decyzj\u0105 ministra kultury i dziedzictwa narodowego, prof. Piotra Gli\u0144skiego trafi\u0142y na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Mamy ju\u017c 83 wpisy, dokumentuj\u0105ce \u017cywe tradycje, zwyczaje i umiej\u0119tno\u015bci przekazywane z pokolenia na pokolenie, najnowsze pochodz\u0105 z terenu Opolszczyzny, Beskidu \u017bywieckiego, Kaszub i Rzeszowszczyzny.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przekazywane z pokolenia na pokolenie tradycje s\u0105 wa\u017cnym elementem dziedzictwa kulturowego ka\u017cdej spo\u0142eczno\u015bci. Dlatego w 2003 roku, podczas sesji Zgromadzenia Og\u00f3lnego UNESCO uchwalono dokument definiuj\u0105cy ochron\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego. To niezwykle warto\u015bciowe dziedzictwo obejmuje m.in. tradycje ustne, sztuki, wiedz\u0119 rzemie\u015blnicz\u0105 oraz zwyczaje i rytua\u0142y \u015bwi\u0105teczne. Polska, jako Pa\u0144stwo-Strona, w 2013 roku podj\u0119\u0142a si\u0119 inwentaryzacji tych przejaw\u00f3w prowadz\u0105c Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mamy ju\u017c 83 wpisy na<\/strong> <strong>Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego obecnie liczy 83 wpisy, dokumentuj\u0105ce \u017cywe tradycje i dziedzictwo naszego kraju, zg\u0142aszane przez piel\u0119gnuj\u0105ce je wsp\u00f3lnoty. Na li\u015bcie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnorodne zjawiska zwi\u0105zane z praktykowaniem tradycji, rzemios\u0142a, kultywowaniem wierze\u0144 i pami\u0119ci historycznej, a tak\u017ce dzia\u0142alno\u015bci\u0105 muzyczn\u0105, widowiskow\u0105 czy j\u0119zykow\u0105.<br>W dniu 13 lipca 2023 roku, decyzj\u0105 ministra kultury i dziedzictwa narodowego, prof. Piotra Gli\u0144skiego,na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafi\u0142y cztery nowe elementy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Korony<\/li>\n\n\n\n<li>Wawrzy\u0144cowe hudy<\/li>\n\n\n\n<li>Hafciarstwo kaszubskie<\/li>\n\n\n\n<li>Cymba\u0142y &#8211; umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania i praktyka gry w Polsce po\u0142udniowo-wschodniej<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Jubileusze zwi\u0105zane z niematerialnym dziedzictwem kulturowym<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 2023 roku mija 20 lat od powstania Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. To r\u00f3wnie\u017c rok jubileuszu 10-lecia&nbsp;<a href=\"https:\/\/niematerialne.nid.pl\/niematerialne-dziedzictwo-kulturowe\/krajowa-lista-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Krajowej listy niematerialnego dziedzictw kulturowego<\/a>, dlatego Narodowy Instytut Dziedzictwa postanowi\u0142 \u015bwi\u0119towa\u0107 obie rocznice poprzez obchody w 6 miastach Polski. W ramach upowszechniania wiedzy na temat niematerialnego dziedzictwa kulturowego przygotowano specjaln\u0105 wystaw\u0119 plenerow\u0105&nbsp;<strong>\u201eTradycje od pokole\u0144. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce\u201d<\/strong>, kt\u00f3rej towarzysz\u0105 konferencje tematyczne oraz prezentacja wybranych element\u00f3w dziedzictwa niematerialnego i ich depozytariuszy.<br>Wystawa by\u0142a ju\u017c prezentowana w Poznaniu, Sandomierzu, i \u0141odzi, a od 22 lipca do 10 sierpnia b\u0119dzie prezentowana w Katowicach. Od 15 sierpnia wystaw\u0119 b\u0119dzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 na Zamku w Niemodlinie, a od po\u0142owy wrze\u015bnia w Ostro\u0142\u0119ce. Wi\u0119cej informacji o wystawie &gt;<a href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/tradycje-od-pokolen-niematerialne-dziedzictwo-kulturowe-w-polsce\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">tutaj<\/a>&lt;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opis nowych element\u00f3w wpisanych na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wyplatanie koron \u017cniwnych w Gogolinie<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/20-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12543\" style=\"width:768px;height:576px\" width=\"768\" height=\"576\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wyplatanie koron \u017cniwnych w Gogolinie, fot. NID\/Joanna Banik<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/grupa-dozynkowa-z-Gogolina-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12544\" style=\"width:768px;height:576px\" width=\"768\" height=\"576\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Korona \u017cniwna w Gogolinie, fot. NID\/Joanna Banik<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Gogolin-Kar\u0142ubiec, w gminie i wojew\u00f3dztwie opolskim, znane jest z tworzenia misternych wie\u0144c\u00f3w do\u017cynkowych, kt\u00f3re miejscowi depozytariusze i mieszka\u0144cy nazywaj\u0105 &#8220;koronami \u017cniwnymi&#8221; lub &#8220;koronami do\u017cynkowymi&#8221;. Te do\u017cynkowe wie\u0144ce symbolizuj\u0105 prac\u0119 \u017cniwn\u0105, obfito\u015b\u0107 ziemi i zebrane plony. Przybieraj\u0105 r\u00f3\u017cne formy, najcz\u0119\u015bciej w postaci wiank\u00f3w lub koron. Szczeg\u00f3lnie skomplikowane konstrukcje to w\u0142a\u015bnie korony, kt\u00f3rych tradycja wyplatania si\u0119ga oko\u0142o 150 lat.<\/p>\n\n\n\n<p>W Gogolinie korony \u017cniwne wykonywane s\u0105 w charakterystycznym splocie tzw. &#8220;a\u017curowym&#8221;. Pierwsz\u0105 tak\u0105 koron\u0119 w a\u017curowym splocie stworzy\u0142 w 1961 roku znany kroszonkarz Jerzy Lipka z Gogolina. Ta technika szybko zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 i &#8220;zrewolucjonizowa\u0142a&#8221; wyplatanie koron \u017cniwnych, wyprzedzaj\u0105c w tradycji wcze\u015bniejszy splot &#8220;gar\u015bciowy&#8221;, kt\u00f3ry w latach 60. XX wieku stopniowo zanika\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Niezwykle wa\u017cnym elementem tradycji jest czas zbierania zbo\u017ca na przysz\u0142\u0105 koron\u0119. Dawniej, \u017cniwne korony by\u0142y bardzo skromne, jednak zawsze z naj\u0142adniejszych k\u0142os\u00f3w. Te proste wie\u0144ce zdobione by\u0142y owocami i warzywami. Dzi\u015b to prawdziwie okaza\u0142e dzie\u0142a sztuki.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbi\u00f3r najpi\u0119kniejszych k\u0142os\u00f3w zaczyna si\u0119 ju\u017c w czerwcu. W\u00f3wczas zbiera si\u0119 z pola j\u0119czmie\u0144 ozimy. W lipcu natomiast zbiera si\u0119 inne zbo\u017ca. Nast\u0119pnie, k\u0142osy suszy si\u0119 w przewiewnym pomieszczeniu. W\u00f3wczas tak\u017ce powstaje koncepcja korony.<\/p>\n\n\n\n<p>Kluczowym elementem jest szkielet korony, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z okr\u0105g\u0142ej podstawy wykonanej ze stalowych pr\u0119t\u00f3w oraz dw\u00f3ch lub wi\u0119cej p\u00f3\u0142okr\u0105g\u0142ych pa\u0142\u0105k\u00f3w przymocowanych do podstawy, kt\u00f3re si\u0119 nad ni\u0105 krzy\u017cuj\u0105. W Gogolinie najcz\u0119\u015bciej spotyka si\u0119 korony o kszta\u0142cie w\u0119gierskiej korony. Jest to korona zamkni\u0119ta, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z sze\u015bciu pa\u0142\u0105k\u00f3w splecionych na g\u00f3rze, a ca\u0142o\u015b\u0107 zwie\u0144czona jest krzy\u017cem. Warto doda\u0107, \u017ce korony tego typu s\u0105 znane na ziemiach polskich od czas\u00f3w kr\u00f3la Stefana Batorego.<\/p>\n\n\n\n<p>Praca nad wyplataniem korony zwykle rozpoczyna si\u0119 w lipcu po przygotowaniu stela\u017ca i owini\u0119ciu go sznurkiem konopnym lub jutowym, a tak\u017ce nawleczeniu ziarenek na druty. W sierpniu, kontynuowana jest praca, ale tym razem w grupach, zgodnie z wcze\u015bniej ustalonym podzia\u0142em na zadania. Ca\u0142y proces wymaga wsp\u00f3lnej pracy i koordynacji licznej grupy os\u00f3b zaanga\u017cowanych przy koronie. W przygotowaniu koron ch\u0119tnie uczestnicz\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzieci, kt\u00f3re depozytariuszki staraj\u0105 si\u0119 w\u0142\u0105cza\u0107 do pomocy na ka\u017cdym etapie tworzenia korony.<\/p>\n\n\n\n<p>Gotowy wieniec do\u017cynkowy jest uroczy\u015bcie przenoszony na specjalnej lektyce do ko\u015bcio\u0142a, gdzie corocznie odbywa si\u0119 msza \u015bw. dzi\u0119kczynna za udane \u017cniwa.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wawrzy\u0144cowe hudy<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Huda-nad-Ujsolami-lata-70-zdj.-Gmina-Ujsoly.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12545\" style=\"width:482px;height:742px\" width=\"482\" height=\"742\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Huda-nad-Ujsolami-lata-70-zdj.-Gmina-Ujsoly.jpg 482w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Huda-nad-Ujsolami-lata-70-zdj.-Gmina-Ujsoly-480x739.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) 482px, 100vw\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wawrzy\u0144cowe hudy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Plonaca-Huda-zdj.-Henryk-Kaminski-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12546\" style=\"width:576px;height:768px\" width=\"576\" height=\"768\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wawrzy\u0144cowe hudy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Tradycja palenia Wawrzy\u0144cowych hud obejmuje ca\u0142\u0105 Gmin\u0119 Ujso\u0142y. Corocznie w r\u00f3\u017cnych lokalizacjach zwi\u0105zanych z poszczeg\u00f3lnymi miejscowo\u015bciami so\u0142eckimi (Glinka, Sobl\u00f3wka, Ujso\u0142y, Z\u0142atna) oraz przyleg\u0142ymi przysi\u00f3\u0142kami, rozpalane s\u0105 ogniska. Te miejsca znajduj\u0105 si\u0119 na licznych wzg\u00f3rzach i wy\u017cej po\u0142o\u017conych terenach g\u00f3rskich, co dodaje widowiskowo\u015bci i atrakcyjno\u015bci tej tradycji.<\/p>\n\n\n\n<p>Zwyczaj upami\u0119tnienia m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci \u015bw. Wawrzy\u0144ca na stosie zwi\u0105zany jest z magicznym dzia\u0142aniem ognia, kt\u00f3ry wed\u0142ug legendy pom\u00f3g\u0142 g\u00f3ralom w pokonaniu epidemii na po\u0142udniu \u017bywiecczyzny mi\u0119dzy XVII a XIX wiekiem. Podczas zarazy g\u00f3rale wznosili strzeliste ogniska na szczytach g\u00f3r, halach i zboczach otaczaj\u0105cych Ujso\u0142y, a tak\u017ce podpalali je w noc \u015bwi\u0119tego Wawrzy\u0144ca. Uwa\u017cano, \u017ce ta magiczna si\u0142a ognia ocali\u0142a Ujso\u0142y i okoliczne tereny od wyniszczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Istniej\u0105, co najmniej dwie legendy, kt\u00f3re koresponduj\u0105 z t\u0105 historyczn\u0105 perspektyw\u0105. Wed\u0142ug jednej opowie\u015bci, najstarszy mieszkaniec o nazwisku Sporek mia\u0142 sen o wielkich s\u0142upach ognia i podzieli\u0142 si\u0119 t\u0105 wiedz\u0105 z proboszczem z parafii w Rajczy, kt\u00f3ra w\u00f3wczas administrowa\u0142a terenami obecnych Ujso\u0142. Proboszcz zainspirowa\u0142 parafian do rozpalenia wielkich ognisk na okolicznych halach w wigili\u0119 wspomnienia \u015bw. Wawrzy\u0144ca. Wed\u0142ug tej legendy ogniska te mia\u0142y zatrzyma\u0107 epidemi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Druga hipoteza m\u00f3wi, \u017ce najstarszemu g\u00f3ralowi ukaza\u0142y si\u0119 duchy zmar\u0142ych na zaraz\u0119, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 w rejonie starego m\u0142yna. Gospodarz poinformowa\u0142 proboszcza z parafii w Mil\u00f3wce, kt\u00f3ra wtedy by\u0142a jedyn\u0105 parafi\u0105 w okolicy. Duchowny podj\u0105\u0142 dzia\u0142ania i zleci\u0142 budow\u0119 nowego ko\u015bcio\u0142a, dzi\u0119ki czemu powsta\u0142a parafia w Rajczy obejmuj\u0105ca tereny dzisiejszej Gminy Ujso\u0142y. To wydarzenie wi\u0105za\u0142o si\u0119 z ocaleniem od epidemii, a patronem nowo powsta\u0142ego ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142 \u015bw. Wawrzyniec. Po ustaniu epidemii, palenie wielkich ognisk sta\u0142o si\u0119 cykliczn\u0105 praktyk\u0105 o charakterze sakralnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Przygotowania do podpalenia hudy zaczynaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj dwa tygodnie przed wydarzeniem. Gromadzi si\u0119 wtedy opa\u0142, czyli ga\u0142\u0119zie, k\u0142ody i pnie drzew iglastych (zw\u0142aszcza \u015bwierki i ja\u0142owce), ale tak\u017ce brzozy i inne dost\u0119pne drzewa.<\/p>\n\n\n\n<p>Niezwykle istotny jest wyb\u00f3r lokalizacji. Zwykle jest to miejsce blisko lasu, gdzie mo\u017cna pozyska\u0107 drewno, a tak\u017ce uwzgl\u0119dnia si\u0119 warunki terenowe stoku lub wzg\u00f3rza, tak aby ognisko by\u0142o dobrze widoczne z doliny. Podczas gromadzenia drewna dba si\u0119 o rozmieszczenie go wok\u00f3\u0142 wybranej lokalizacji, aby zapobiec podpaleniu opa\u0142u przez konkurencyjne ekipy. Czasami organizowana jest nocna ochrona drewna, aby unikn\u0105\u0107 sabota\u017cu.<\/p>\n\n\n\n<p>Budow\u0119 konstrukcji hudy wykonuj\u0105 najbardziej do\u015bwiadczeni m\u0142odzie\u0144cy. Konstrukcja mo\u017ce by\u0107 prosta, gdzie ga\u0142\u0119zie i k\u0142ody s\u0105 uk\u0142adane r\u00f3wnolegle, lub bardziej rozbudowana, z \u017cerdziami wbitymi w ziemi\u0119 i poziomymi poprzeczkami. Gotow\u0105 konstrukcj\u0119 pilnuje si\u0119, aby nie zosta\u0142a celowo podpalona przez inne ekipy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142y obrz\u0119d palenia hudy jest mocno zakorzeniony w kulturze g\u00f3ralskiej i stanowi wa\u017cny element tradycji gminy Ujso\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed g\u0142\u00f3wnym podpaleniem, rozpalane s\u0105 mniejsze ogniska, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 zaproszenia i mobilizuj\u0105 uczestnik\u00f3w do przybycia na miejsce. Ostateczne podpalenie hudy nast\u0119puje zazwyczaj o p\u00f3\u0142nocy, a zaszczytu dokonania tego aktu dost\u0119puje zwykle szanowany lub najstarszy uczestnik. Uczestnicy s\u0142uchaj\u0105 opowie\u015bci, \u015bpiewaj\u0105 piosenki, a muzykanci akompaniuj\u0105 na heligonkach.<\/p>\n\n\n\n<p>Tradycja palenia hudy jest wa\u017cnym elementem roku agrarnego i kultury g\u00f3ralskiej. Obecnie jest kontynuowana w celu podtrzymania tradycji, piel\u0119gnowania wi\u0119zi spo\u0142ecznych, integracji oraz upami\u0119tnienia historycznych wydarze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Lokalizacje Wawrzy\u0144cowych Hud: Z\u0142atna Huta, Z\u0142atna Cerla, Bura Polana, Motyk\u00f3wka, Zapolanka, Z\u0142atna G\u0142\u0119bokie, Z\u0142atna Zagro\u0144, Jastrz\u0119bie, Kotrysia Polana, Ujso\u0142y Baildon, Ujso\u0142y Hutyr\u00f3w, Sobl\u00f3wka Ma\u0142y i Du\u017cy Smyrek\u00f3w, Kie\u0142bas\u00f3wka, Glinka Wornicki, Glinka Tajh.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Hafciarstwo kaszubskie<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/28.-Ludowy-zespol-artystyczny-z-Jastarni-1964--1024x751.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12547\" style=\"width:768px;height:563px\" width=\"768\" height=\"563\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Hafciarstwo kaszubskie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/42.-Haft-kaszubski-szkola-pucka2--1024x767.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12548\" style=\"width:768px;height:575px\" width=\"768\" height=\"575\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Haft kaszubski<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Haft kaszubski jest zjawiskiem kulturowym niezwykle popularnym, dynamicznym i wci\u0105\u017c rozwijaj\u0105cym si\u0119, funkcjonuje w r\u00f3\u017cnych odmianach nazywanych \u201eszko\u0142ami\u201d oraz w licznych lokalnych wariantach i indywidualnych opracowaniach.<\/p>\n\n\n\n<p>Haft wielobarwny zosta\u0142 zaprojektowany\/wykreowany na pocz\u0105tku XX wieku przez Teodor\u0119 Gulgowsk\u0105 we Wdzydzach Kiszewskich. Autorka tworz\u0105c haft inspirowa\u0142a si\u0119 wzorami na zabytkowych czepcach zwanych \u201ez\u0142otnicami\u201d (b\u0119d\u0105cych dawnym, od\u015bwi\u0119tny nakryciem g\u0142owy zamo\u017cnych Kaszubek), malaturami na kaszubskich meblach, obrazach na szkle i ceramice, a tak\u017ce wzornictwem zabytkowych szat liturgicznych oraz kompozycjami zamieszczanymi w niemieckich czasopismach dla kobiet.<\/p>\n\n\n\n<p>Hafty kolorowe stawa\u0142y si\u0119 popularne i inspiruj\u0105ce \u2013 w proces ich tworzenia i modyfikacji w\u0142\u0105cza\u0142o si\u0119 coraz liczniejsze grono znakomitych hafciarek i hafciarzy. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna dziewi\u0119\u0107 zasadniczych odmian haftu kaszubskiego nazywanych szko\u0142ami, ukszta\u0142towanych w ci\u0105gu ponad stulecia funkcjonowania tej formy tw\u00f3rczo\u015bci w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci kaszubskiej i borowiackiej. Poszczeg\u00f3lne odmiany \u2013 wdzydzka, \u017cukowska, pucka, wejherowska, borowiacka, tucholska, chojnicka, s\u0142upska i gda\u0144ska r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 akcentami kolorystycznymi, zasadami kompozycji, nieco odmiennymi motywami (cho\u0107 wiele jest wsp\u00f3lnych) i ich plastycznym opracowaniem oraz szczeg\u00f3\u0142ami technicznego wykonania. Poza haftami wielobarwnymi bardzo wa\u017cn\u0105 dziedzin\u0105 s\u0105 hafty wykonywane metalowymi (z\u0142otymi i srebrnymi) ni\u0107mi na aksamicie, zdobi\u0105ce czepce-z\u0142otnice oraz ich pochodne, czyli tzw. wzory czepcowe na p\u0142\u00f3tnie.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d motyw\u00f3w kaszubskich stosowanych w ka\u017cdej odmianie najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 tulipany przybieraj\u0105ce r\u00f3\u017cnorodne formy, zdarza si\u0119, \u017ce w jednej szkole stosowanych jest kilkana\u015bcie ich wersji. Pod wieloma postaciami przedstawiany jest te\u017c owoc granatu \u2013 jego warianty okre\u015blane s\u0105 np. jako \u0142eb, mak\u00f3wka, b\u0105k, jab\u0142uszko. Powszechnie stosowane s\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju r\u00f3\u017ce, rozety, palmety, serca, gwiazdy morskie, modraki, koniczynka. Wyst\u0119puj\u0105 te\u017c drobne elementy: wisienki, niezapominajki, pszcz\u00f3\u0142ki, \u017cuki, dzwoneczki, pawie oczka, p\u0105ki, s\u0142oneczka oraz wielka rozmaito\u015b\u0107 li\u015bci. Nazwy nadawane poszczeg\u00f3lnym motywom s\u0105 swoistym wk\u0142adem hafciarek kaszubskich w kreacj\u0119 haft\u00f3w, odniesienia nazw do konkretnych form wzorniczych maj\u0105 charakter skojarzeniowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Istotn\u0105 cech\u0105 poszczeg\u00f3lnych szk\u00f3\u0142 haftu kaszubskiego jest kolor \u2013 jego zasadnicza, najbardziej popularna, siedmiobarwna kolorystyka ustali\u0142a si\u0119 w okresie mi\u0119dzywojennym \u2013 s\u0105 to trzy odcienie niebieskiego, kolor zielony, czerwony, \u017c\u00f3\u0142ty i czarny, barwy te stosowane s\u0105 w r\u00f3\u017cnych proporcjach i odcieniach w odmianie \u017cukowskiej, puckiej, wejherowskiej i chojnickiej. Wielka rozmaito\u015b\u0107 kolor\u00f3w, kilkana\u015bcie barw, wyst\u0119puje w hafcie wdzydzkim. Z kolei w szkole borowiackiej i tucholskiej znajdujemy odcienie \u017c\u00f3\u0142ci, br\u0105zu, kolor oliwkowy i pomara\u0144czowy. Specyficzna kolorystyka ustali\u0142a si\u0119 w hafcie s\u0142upskim \u2013 odcienie niebieskiego i zielonego oraz \u017c\u00f3\u0142\u0107 i br\u0105z oraz w odmianie gda\u0144skiej \u2013 trzy odcienie koloru niebieskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Haftem kaszubskim tradycyjnie zdobione s\u0105 najcz\u0119\u015bciej nakrycia sto\u0142\u00f3w (serwety, bie\u017cniki, obrusy etc.), a tak\u017ce mi\u0119dzy innymi poduszki, zas\u0142ony na okna, makaty, po\u015bciel, paramenty ko\u015bcielne, elementy odzie\u017cy od\u015bwi\u0119tnej\/reprezentacyjnej oraz stroje regionalne. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie zdecydowanie poszerza si\u0119 zakres zastosowania wzor\u00f3w kaszubskich zar\u00f3wno wielobarwnych jak i wykonywanych z\u0142ot\u0105 nici\u0105. Hafciarki wci\u0105\u017c poszukuj\u0105 inspiruj\u0105cych warto\u015bci tej dziedziny sztuki i przedstawiaj\u0105 j\u0105 w nowych kontekstach funkcjonowania, haft przenoszony jest na r\u00f3\u017cne wsp\u00f3\u0142czesne formy u\u017cytkowe, w tym elementy odzie\u017cy, broszki, przepaski na w\u0142osy, torebki oraz tkaniny dekoracyjne do wn\u0119trz dom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Umiej\u0119tno\u015bci wykonywania haftu kaszubskiego przekazywane s\u0105 pokoleniowo i stale odtwarzane przez wsp\u00f3lnoty, dla kt\u00f3rych stanowi on wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa. Transmisja umiej\u0119tno\u015bci dokonuje si\u0119 drog\u0105 przekazu bezpo\u015bredniego zwykle poprzez udzia\u0142 w kursach i warsztatach hafciarskich prowadzonych przez tw\u00f3rc\u00f3w i animator\u00f3w uznawanych w spo\u0142eczno\u015bciach lokalnych za mistrz\u00f3w a tak\u017ce poprzez uczestnictwo (jako cz\u0142onek) w pracach zespo\u0142\u00f3w\/klub\u00f3w\/k\u00f3\u0142 hafciarskich, nauka haftu nast\u0119puje tak\u017ce w przekazie rodzinnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Hafciarstwo kaszubskie to sztuka wyst\u0119puj\u0105ca na obszarze Kaszub i Bor\u00f3w Tucholskich. Intensywnie wykonywane w cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa pomorskiego (w powiatach: bytowskim, chojnickim, cz\u0142uchowskim, gda\u0144skim, kartuskim, ko\u015bcierskim, l\u0119borskim, puckim, s\u0142upskim, wejherowskim) oraz w powiecie tucholskim w wojew\u00f3dztwie kujawsko-pomorskim.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Cymba\u0142y &#8211; umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania i praktyka gry w Polsce po\u0142udniowo-wschodniej<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/warsztaty-gry-na-cymbalach-uczestnicy-i-prowadzacy-1024x668.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12549\" style=\"width:768px;height:501px\" width=\"768\" height=\"501\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Warsztaty gry na cymba\u0142ach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/Michal-Rydzik-1024x731.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12550\" style=\"width:768px;height:548px\" width=\"768\" height=\"548\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gra na cymba\u0142ach<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Cymba\u0142y to najbardziej charakterystyczny instrument w muzyce ludowej Polski po\u0142udniowo-wschodniej. Przyby\u0142y na tereny Rzeszowszczyzny z regionu karpackiego i na sta\u0142e zago\u015bci\u0142y w lokalnych zespo\u0142ach muzycznych. Proces ten mia\u0142 miejsce przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 lub w okresie mi\u0119dzywojennym, cho\u0107 sam instrument znany by\u0142 w tym regionie ju\u017c od XIX wieku. W\u00f3wczas wykorzystywany by\u0142 przez kapele miejskie, zar\u00f3wno \u017cydowskie, jak i cyga\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017c\u0105 do grupy instrument\u00f3w strunowych uderzanych, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z drewnianego, trapezoidalnego pud\u0142a rezonansowego z metalowymi strunami r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci. Struny opieraj\u0105 si\u0119 na dw\u00f3ch drewnianych podstawkach, dziel\u0105c si\u0119 w stosunku 2:3, co powoduje wsp\u00f3\u0142brzmienie w kwincie. D\u017awi\u0119k powstaje poprzez uderzenie drewnianymi pa\u0142eczkami (palcatkami) w r\u00f3wno nastrojone struny. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie cymba\u0142y maj\u0105 od 22 do 30 pasm strun, co daje wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci brzmieniowe. Strojenie cymba\u0142\u00f3w odbywa si\u0119 przewa\u017cnie chromatycznie, w oktawach od dolnego A po D. Istniej\u0105 te\u017c cymbali\u015bci, kt\u00f3rzy stroj\u0105 cymba\u0142y diatonicznie.<\/p>\n\n\n\n<p>Instrument ten od lat wytwarzany by\u0142 przez ludowych rzemie\u015blnik\u00f3w. Tradycja gry na cymba\u0142ach by\u0142a przekazywana w rodzinach, przechodz\u0105c z ojca na syna, cho\u0107 rzadziej zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce adept\u00f3w nauczano przez innych muzykant\u00f3w. By\u0142o to zbyt kosztowne, a muzycy obawiali si\u0119 konkurencji. Zwykle ogranicza\u0142o si\u0119 to do kilku lekcji, w kt\u00f3rych przekazywano podstawow\u0105 wiedz\u0119, a ucze\u0144 musia\u0142 sam doskonali\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyj\u0105tkowy \u015bwiat cymba\u0142\u00f3w zachwyca zar\u00f3wno m\u0142odszych, jak i starszych muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy doskonale rozr\u00f3\u017cniaj\u0105 charakterystyczne subregiony pod wzgl\u0119dem konstrukcji i brzmienia tego instrumentu. Na terenach wok\u00f3\u0142 Jas\u0142a dominuj\u0105 wi\u0119ksze instrumenty, tworzone przez wybitnego W\u0142adys\u0142awa Chocho\u0142ka. Chocia\u017c mo\u017ce nie zachwycaj\u0105 wygl\u0105dem, to za to emanuj\u0105 pi\u0119knym brzmieniem. Natomiast w okolicach Grodziska i Przeworska przewa\u017caj\u0105 mniejsze cymba\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b g\u0142\u00f3wnym promotorem gry na cymba\u0142ach jest Wojew\u00f3dzki Dom Kultury w Rzeszowie, kt\u00f3ry upowszechnia gr\u0119 na cymba\u0142ach, organizuj\u0105c Spotkania Cymbalist\u00f3w. Dzi\u0119ki takim inicjatywom wzrasta zapotrzebowanie na cymba\u0142y. Instrument zdobywa coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107, nie tylko w regionie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wyplatanie koron \u017cniwnych w Gogolinie, wawrzy\u0144cowe hudy, hafciarstwo kaszubskie i umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania i gry na cymba\u0142ach, decyzj\u0105 ministra kultury i dziedzictwa narodowego, prof. Piotra Gli\u0144skiego trafi\u0142y na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":12551,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-12542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wyplatanie koron \u017cniwnych w Gogolinie, wawrzy\u0144cowe hudy, hafciarstwo kaszubskie i umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania i gry na cymba\u0142ach, decyzj\u0105 ministra kultury i dziedzictwa narodowego, prof. Piotra Gli\u0144skiego trafi\u0142y na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-07-26T09:37:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-09-26T08:42:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1850\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego\",\"datePublished\":\"2023-07-26T09:37:05+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-26T08:42:53+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\"},\"wordCount\":2606,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\",\"name\":\"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png\",\"datePublished\":\"2023-07-26T09:37:05+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-26T08:42:53+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png\",\"width\":1850,\"height\":1238,\"caption\":\"Wyplatanie koron \u017cniwnych w Gogolinie\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","og_description":"Wyplatanie koron \u017cniwnych w Gogolinie, wawrzy\u0144cowe hudy, hafciarstwo kaszubskie i umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowania i gry na cymba\u0142ach, decyzj\u0105 ministra kultury i dziedzictwa narodowego, prof. Piotra Gli\u0144skiego trafi\u0142y na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2023-07-26T09:37:05+00:00","article_modified_time":"2023-09-26T08:42:53+00:00","og_image":[{"width":1850,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png","type":"image\/png"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego","datePublished":"2023-07-26T09:37:05+00:00","dateModified":"2023-09-26T08:42:53+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/"},"wordCount":2606,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","name":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png","datePublished":"2023-07-26T09:37:05+00:00","dateModified":"2023-09-26T08:42:53+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/miniaturka-cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego.png","width":1850,"height":1238,"caption":"Wyplatanie koron \u017cniwnych w Gogolinie"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/07\/26\/cztery-nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cztery nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12542"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12542\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}