{"id":12477,"date":"2023-07-24T10:59:06","date_gmt":"2023-07-24T08:59:06","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=12477"},"modified":"2023-07-25T09:56:41","modified_gmt":"2023-07-25T07:56:41","slug":"w-katowicach-otwarto-wystawe-tradycje-od-pokolen-niematerialne-dziedzictwo-kulturowe-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/07\/24\/w-katowicach-otwarto-wystawe-tradycje-od-pokolen-niematerialne-dziedzictwo-kulturowe-w-polsce\/","title":{"rendered":"W Katowicach otwarto wystaw\u0119 \u201eTradycje od pokole\u0144. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce\u201d"},"content":{"rendered":"

Za nami kolejna ods\u0142ona obchod\u00f3w jubileuszu 20-lecia Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz 10-lecia Krajowej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego. W Muzeum \u015al\u0105skim w Katowicach, w sobot\u0119 – 22 lipca, odby\u0142a si\u0119 konferencja oraz prezentacje depozytariuszy z wojew\u00f3dztw: \u015bl\u0105skiego, ma\u0142opolskiego i dolno\u015bl\u0105skiego. Wydarzenia towarzyszy\u0142y uroczystemu otwarciu wystawy \u201eTradycje od pokole\u0144. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce\u201d, kt\u00f3ra do 10 sierpnia zago\u015bci na Placu Grubiorza, na terenie muzeum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z okazji obchod\u00f3w 20-lecia Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego oraz 10-lecia Krajowej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego, Narodowy Instytut Dziedzictwa przygotowa\u0142 wystaw\u0119 \u201eTradycje od pokole\u0144. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce”, kt\u00f3ra prezentuje tradycje, zwyczaje, obrz\u0119dy i umiej\u0119tno\u015bci przekazywane z pokolenia na pokolenie.  <\/p>\n\n\n\n

Wystawa \u201eTradycje od pokole\u0144. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdzie:<\/strong> Plac Grubiorza, na terenie Muzeum \u015al\u0105skiego w Katowicach
Kiedy<\/strong>: od 22 lipca do 10 sierpnia 2023 roku<\/p>\n\n\n\n

Jubileuszowe uroczysto\u015bci w Muzeum \u015al\u0105skim w Katowicach<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Uroczysto\u015b\u0107 otwarcia wystawy rozpocz\u0105\u0142 wyst\u0119p Orkiestry D\u0119tej Polskiej Grupy G\u00f3rniczej. W tym roku Tradycje kulturowe g\u00f3rniczych orkiestr d\u0119tych z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska zosta\u0142y wpisane na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n\n\n\n

W wydarzeniu udzia\u0142 wzi\u0119li: El\u017cbieta Berendt, przedstawicielka Rady ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego dzia\u0142aj\u0105cej przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego; dr Karol Maklesa, zast\u0119pca dyrektor Muzeum \u015al\u0105skiego; dr hab. Monika Bogdanowska zast\u0119pca dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa; dyrektorzy i przedstawiciele instytucji kultury oraz muze\u00f3w, a przede wszystkim przedstawiciele wybranych zjawisk wpisanych na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedz<\/a>ictwa kulturowego<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Podczas przem\u00f3wienia otwieraj\u0105cego wystaw\u0119 dr hab. Monika Bogdanowska, zast\u0119pca dyrektora NID przypomnia\u0142a, \u017ce no\u015bnikiem dziedzictwa niematerialnego jest cz\u0142owiek:<\/p>\n\n\n\n

– Obchodzimy w tym roku 20-lecie Konwencji UNESCO oraz 10-lecie zg\u0142oszenia pierwszych wpis\u00f3w w Polsce. Przy tej okazji chcia\u0142am sobie pozwoli\u0107 na kr\u00f3tk\u0105 refleksj\u0119. M\u00f3wimy o czym\u015b, co pojawi\u0142o si\u0119 20 lat temu, jako formalna ochrona. Czy to znaczy, \u017ce 30, 40, 50 lat temu tych wszystkich zjawisk nie by\u0142o? M\u00f3wimy o dziedzictwie materialnym, kt\u00f3re mo\u017cemy dotkn\u0105\u0107, i dziedzictwem niematerialnym, kt\u00f3rego no\u015bnikiem jest cz\u0142owiek. Ale co znaczy niematerialne? Co znaczy zwyczaj, tradycja? Co znacz\u0105 te r\u00f3\u017cne zjawiska, zwi\u0105zane z wytwarzaniem? Przegl\u0105daj\u0105c ostatnio artyku\u0142y sprzed kilkudziesi\u0119ciu lat, trafi\u0142am na okre\u015blenie \u201ekultura duchowa\u201d.  We wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie tego ducha bardziej kojarzymy z religi\u0105, z modlitw\u0105. Wyizolowali\u015bmy go jakby z naszej codzienno\u015bci. A przecie\u017c, to ten duch jest si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105, kt\u00f3ra powoduje, \u017ce ludzie robi\u0105 co\u015b ponad to, co jest zaspokojeniem bie\u017c\u0105cych potrzeb <\/em>– powiedzia\u0142a dr hab. M. Bogdanowska.  <\/p>\n\n\n\n

Zast\u0119pca dyrektora Muzeum \u015al\u0105skiego, dr Karol Maklesa, podkre\u015bli\u0142, \u017ce dziedzictwo niematerialne jest istotn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszego dziedzictwa kulturowego:<\/p>\n\n\n\n

– Ci\u0105gle dostrzegamy potrzeb\u0119 m\u00f3wienia o tym, co jest obok tych materialnych element\u00f3w naszego dziedzictwa smakiem, sensem, cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142o\u015bci patrzenia na dziedzictwo kulturowe poszczeg\u00f3lnych region\u00f3w. To dziedzictwo niematerialne. (\u2026) Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce mo\u017cemy tu razem \u015bwi\u0119towa\u0107 oba jubileusze. Za to dzi\u0119kuj\u0119 depozytariuszom i Narodowemu Instytutowi Dziedzictwa<\/em> – podkre\u015bli\u0142 dr Maklesa.<\/p>\n\n\n\n

W tym roku obchodzimy r\u00f3wnie\u017c jubileusz pi\u0119ciolecia wpisu Szopkarstwa krakowskiego na List\u0119 reprezentatywn\u0105 niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzko\u015bci UNESCO. W imieniu depozytariuszy, g\u0142os zabra\u0142 krakowski szopkarz, Marek Markowski:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Rok 2023 – rok ma\u0142ego jubileuszu powstania Krajowej listy, jest jednocze\u015bnie dla szopkarstwa \u015bwiatowego wielkim jubileuszem. Ot\u00f3\u017c 800 lat temu, w 1223 roku \u015bwi\u0119ty Franciszek, w ma\u0142ej w\u0142oskiej miejscowo\u015bci Greccio, stworzy\u0142 pierwsz\u0105 \u017cyw\u0105 szopk\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a spopularyzowana przez franciszkan\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Tak powsta\u0142y szopki neapolita\u0144skie, prowansalskie, szopki w Niemczech, pi\u0119kne szopki czeskie. (\u2026) W\u015br\u00f3d tych wszystkich szopek jest te\u017c szopka krakowska. Ot\u00f3\u017c 5 lat temu, szopkarstwo krakowskie, jako pierwsze na \u015bwiecie, i jak dot\u0105d, jako jedyne zosta\u0142o wpisane na List\u0119 reprezentatywn\u0105 UNESCO. Jest to dla nas Polak\u00f3w wielki pow\u00f3d do dumy, poniewa\u017c szopka krakowska jest ewenementem w skali \u015bwiata. (\u2026) Tutaj jak w innych szopkach mamy scen\u0119 Bo\u017cego Narodzenia, ale przedstawiona jest w pi\u0119knym, fantastycznym pa\u0142acu miniaturowym, stworzonym z element\u00f3w wzorowanych na architekturze Krakowa. Powstaje w ten spos\u00f3b barwna, po\u0142yskliwa struktura, kt\u00f3ra przyci\u0105ga zar\u00f3wno dzieci, jak i doros\u0142ych<\/em> \u2013 wyja\u015bni\u0142 krakowski szopkarz.<\/p>\n\n\n\n

Podczas uroczysto\u015bci w Muzeum \u015al\u0105skim w Katowicach depozytariusze z wojew\u00f3dztw: \u015bl\u0105skiego, ma\u0142opolskiego i dolno\u015bl\u0105skiego zaprezentowali bogactwo niematerialnego dziedzictwa kulturowego swoich region\u00f3w. Stoiska z r\u0119kodzie\u0142em oraz prezentacje regionalnych tradycji, zwyczaj\u00f3w i umiej\u0119tno\u015bci zapewni\u0142y wyj\u0105tkow\u0105 atmosfer\u0119, o\u017cywiaj\u0105c przestrze\u0144 muzeum barwnymi wzorami i unikatowym r\u0119kodzie\u0142em. Uczestnicy wydarzenia mogli pozna\u0107 zwyczaje, tradycyjne techniki rzemie\u015blnicze i praktyki artystyczne prezentowane przez depozytariuszy m.in.: zabawkarstwo \u017cywiecko-suskie, szopkarstwo krakowskie, krakowsk\u0105 koronk\u0119 klockow\u0105, koronki koniakowskie, bobowsk\u0105 koronk\u0119 klockow\u0105, r\u0119kawice furma\u0144skie tkane przez Czarnych G\u00f3rali, koszyki wikowe wyplatane w gminie Ci\u0119\u017ckowice, ceramik\u0119 boles\u0142awieck\u0105, dudy, wys\u0142ucha\u0107 prelekcji na temat tradycji g\u00f3rniczych czy zobaczy\u0107 proces tworzenia rze\u017aby z soli.<\/p>\n\n\n\n

W ramach wydarzenia zaproszeni go\u015bcie wzi\u0119li r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w konferencji ukazuj\u0105cej bogactwo niematerialnego dziedzictwa kulturowego wspomnianych wojew\u00f3dztw.<\/p>\n\n\n\n

Zwie\u0144czeniem uroczysto\u015bci by\u0142 koncert kapeli DudySkrzypce z Sopotni Ma\u0142ej, kt\u00f3ra zaprezentowa\u0142a s\u0142uchaczom tradycyjn\u0105 muzyk\u0119 g\u00f3rali \u017cywieckich. \u015apiew i skrzypce: Marta Matuszna – g\u00f3ralka z Lalik, skrzypaczka, \u015bpiewaczka, nauczycielka. Instruktorka gry na skrzypcach i \u015bpiewu w Fundacji Braci Golec. W swojej tw\u00f3rczo\u015bci \u0142\u0105czy folk, jazz i folklor. Mi\u0142o\u015bniczka g\u00f3r i organizatorka akcji Czyste Beskidy. Dudy: Rafa\u0142 Ba\u0142a\u015b – muzyk, nauczyciel, instruktor gry na basach, kontrabasie, instrumentach pasterskich i dudach. Od najm\u0142odszych lat uczy\u0142 si\u0119 gry na instrumentach ludowych \u2013 piszcza\u0142kach, fujarkach, dudach, rogach. Zajmuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c budow\u0105 instrument\u00f3w ludowych, w szczeg\u00f3lno\u015bci dud \u017cywieckich. Wieloletni instruktor Fundacji Braci Golec, obecnie wsp\u00f3\u0142pracownik Fundacji G\u00f3rom.<\/p>\n\n\n\n

Organizatorzy wydarzenia:<\/strong> Narodowy Instytut Dziedzictwa oraz Muzeum \u015al\u0105skie w Katowicach<\/p>\n\n\n\n

Partnerzy wydarzenia:<\/strong> ASP Katowice, Zamek Cieszyn, Muzeum G\u00f3rnictwa W\u0119glowego w Zabrzu, Fundacja G\u00f3rom.<\/p>\n\n\n\n

Kolejne prezentacje wystawy \u201eTradycje od pokole\u0144. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce\u201d:<\/strong><\/p>\n\n\n\n