{"id":10455,"date":"2023-04-07T09:15:17","date_gmt":"2023-04-07T07:15:17","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=10455"},"modified":"2023-04-07T09:18:41","modified_gmt":"2023-04-07T07:18:41","slug":"wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/","title":{"rendered":"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych"},"content":{"rendered":"

Wielkanoc upami\u0119tnia tradycje, kt\u00f3re wypiel\u0119gnowa\u0142a pobo\u017cno\u015b\u0107 naszych przodk\u00f3w. Nigdzie te zwyczaje nie s\u0105 tak prze\u017cywane jak w Polsce. Staropolska obrz\u0119dowo\u015b\u0107 ludowa w Wielkanocy, czyli najwa\u017cniejszym chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwi\u0119cie, akcentuje nadej\u015bcie wiosny. Odrodzenie si\u0119 \u017cycia \u2013 cz\u0142owieka i przyrody \u2013 dzi\u0119ki ofierze Chrystusa, to dwa nierozerwalne elementy, stanowi\u0105ce o istocie naszego dziedzictwa w okresie \u015awi\u0105t Wielkanocnych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wielkanoc jest bardzo radosnym \u015bwi\u0119tem. Jest ono symbolem triumfu \u017cycia nad \u015bmierci\u0105. Obchody wielkanocne na przestrzeni wiek\u00f3w zmienia\u0142y si\u0119. W \u201eOpisie obyczaj\u00f3w za panowania Augusta III<\/em>\u201d, ks. Jerzego Kitowicza czytamy, \u017ce procesja rezurekcyjna odbywa\u0142a si\u0119 o r\u00f3\u017cnych porach. Niemniej ka\u017cdej mszy rezurekcyjnej od wiek\u00f3w towarzyszy\u0142y procesje, podczas kt\u00f3rych wierni wraz z ksi\u0119dzem okr\u0105\u017cali ko\u015bci\u00f3\u0142 trzy razy dooko\u0142a. Dzwoni\u0142y dzwony, a ludzie w radosnym \u015bpiewie, wo\u0142aj\u0105c \u201eAlleluja!\u201d, obwieszczali \u015bwiatu, \u017ce Chrystus zmartwychwsta\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Koprzywnickie \u201ebziuki\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ewenementem w skali kraju, kt\u00f3ry zwiastuje zmartwychwstanie Jezusa jest koprzywnicki zwyczaj \u201eplucia ogniem\u201d zwany \u201ebziukami\u201d.  Dok\u0142adnie nie wiadomo sk\u0105d si\u0119 wywodzi i jak d\u0142uga jest ta tradycja. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych si\u0119ga czas\u00f3w powstania styczniowego, kiedy w\u0142adze carskie zakaza\u0142y g\u0142o\u015bnych wystrza\u0142\u00f3w, towarzysz\u0105cych rezurekcji. Dlatego wierni postanowili odda\u0107 cze\u015b\u0107 Zmartwychwsta\u0142emu po cichu, ale nadal bardzo spektakularnie.  Pewne jest jednak, \u017ce zwyczaj ma ponad 100 lat, gdy\u017c najstarsza wzmianka o \u201ebziukach\u201d pochodzi z XIX wieku. Tak jak w\u00f3wczas, tak i dzi\u015b stra\u017cacy id\u0105 w procesji przed ksi\u0119dzem nios\u0105cym monstrancj\u0119 z Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramentem, nabieraj\u0105 nafty w usta i wydmuchuj\u0105 j\u0105 na p\u0142on\u0105ce pochodnie, tworz\u0105c widowiskowe s\u0142upy ognia. Mo\u017cna je zobaczy\u0107 tylko raz w roku i najprawdopodobniej tylko w Koprzywnicy. Wielkanocny zwyczaj “bziukania” w 2021 roku zosta\u0142 wpisany na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego<\/a>. Tradycja wzbudza du\u017ce zainteresowanie parafian, okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w, a tak\u017ce turyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dawniej tradycje chrze\u015bcija\u0144skie przenika\u0142y si\u0119 z poga\u0144skimi, dlatego wierzono, \u017ce poranne wyk\u0105panie si\u0119 w wodzie leczy\u0142o choroby sk\u00f3ry, a tak\u017ce dawa\u0142o szcz\u0119\u015bcie i pomy\u015blno\u015b\u0107. Panny dzi\u0119ki tym zabiegom zyskiwa\u0142y urod\u0119, dlatego niekt\u00f3rzy zamiast na msz\u0119 rezurekcyjn\u0105 szli nad pobliski staw lub rzek\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Gdy msza rezurekcyjna dobieg\u0142a ko\u0144ca, ca\u0142a ludno\u015b\u0107 jak najszybciej wraca\u0142a do swoich domostw. Wierzono bowiem, \u017ce kto pierwszy dotrze po wielkanocnej mszy do domu, ten jako pierwszy zbierze obfite plony.<\/p>\n\n\n\n

Wielkanocne \u015bniadanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gdy wszyscy domownicy zebrali si\u0119 ju\u017c przy \u015bwi\u0105tecznym stole, ka\u017cdy dostawa\u0142 \u0142y\u017ck\u0119 chrzanu, symbol ju\u017c ostatniego umartwienia si\u0119. Mia\u0142 on tak\u017ce chroni\u0107 przed chorobami do nast\u0119pnej Wielkanocy. Samo \u015bniadanie rozpoczyna\u0142o si\u0119 od podzielenia si\u0119 jajkiem, \u017cycz\u0105c sobie wszelkiej pomy\u015blno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Jako, \u017ce Wielki Post dobieg\u0142 ko\u0144ca, mo\u017cna by\u0142o zje\u015b\u0107 mi\u0119so. Dlatego na sto\u0142ach go\u015bci\u0142y kie\u0142basy, szynki i inne mi\u0119sne specja\u0142y. Nie zabrak\u0142o jaj, chleb\u00f3w, sera i ciast \u2013 czyli tego co znajdowa\u0142o si\u0119 w \u015bwi\u0119conce.<\/p>\n\n\n\n

\u015aniadanie w wiejskich cha\u0142upach r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 nie tylko ilo\u015bci\u0105 potraw, lecz tak\u017ce zastaw\u0105 sto\u0142ow\u0105. We dworze wyci\u0105gano najlepsz\u0105 porcelan\u0119 i srebrne sztu\u0107ce. Sto\u0142y pe\u0142ne by\u0142y bardziej wykwintnych potraw.<\/p>\n\n\n\n

Etnograf Oskar Kolberg tak opisa\u0142 XIX-wieczny tradycyjny posi\u0142ek wielkanocny bogatych gospodarzy ze wschodniej Wielkopolski:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Na \u015brodku izby sta\u0142 st\u00f3\u0142 przykryty czystym obrusem, a na nim zastawione jaja bia\u0142e i malowane w zieleni, a kie\u0142basy jako w\u0119\u017ce ko\u0142o nich si\u0119 wi\u0142y; dalej sz\u0142y szynki, ciel\u0119ce pieczenie, placki, baby, chleb, ser, mas\u0142o i owoce, wszystko w zieleni, a w \u015brodku sta\u0142 baranek z mas\u0142a z chor\u0105giewk\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Do dobrych obyczaj\u00f3w nale\u017ca\u0142o dzielenie si\u0119 potrawami \u015bwi\u0105tecznymi z ubogimi s\u0105siadami.<\/p>\n\n\n\n

Z pokarmem \u015bwi\u0105tecznym wi\u0105za\u0142o si\u0119 wiele zwyczaj\u00f3w. Skorupki ze \u015bwi\u0119conych jaj wrzucano w k\u0105t izby, aby uchroni\u0107 dom przed robakami. Wk\u0142adano je r\u00f3wnie\u017c pod pierwszy zwieziony do stodo\u0142y snop siana, aby chroni\u0107 zbo\u017ce przed myszami.Z kolei skorupki rozrzucone po polu mia\u0142y niszczy\u0107 chwasty i chroni\u0107 kapust\u0119 przed robakami. Wierzono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce toczenie jaj po grzbiecie konia czy krowy, zapewni im si\u0142\u0119 i zdrowie. Natomiast po\u015bwi\u0119cone, ale niegotowane jaja dawano dojnym zwierz\u0119tom, by dawa\u0142y wi\u0119cej mleka.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cna by\u0142a r\u00f3wnie\u017c po\u015bwi\u0119cona s\u0142onina, kt\u00f3r\u0105 smarowano wymiona chorych kr\u00f3w, a ludziom r\u0119ce i nogi, \u017ceby nie zosta\u0142y pokaleczone podczas \u017cniw. Z kolei, aby woda w studni by\u0142a zawsze czysta sypano do niej s\u00f3l ze \u015bwi\u0119conki. Wierzono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce je\u015bli myszy zjedz\u0105 okruszki po \u015bwi\u0119conym, wtedy przestan\u0105 im rosn\u0105\u0107 z\u0119by.<\/p>\n\n\n\n

Wielkanocne zabawy<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alleluja, Chrystus zmartwychwsta\u0142! Zn\u00f3w mo\u017cna by\u0142o bawi\u0107 si\u0119 na ca\u0142ego. Ju\u017c przy \u015bniadaniu wielkanocnym dzieci ch\u0119tnie zbija\u0142y si\u0119 jajkami. Dzieci bra\u0142y jajka i uderza\u0142y je nawzajem o siebie. Wygrywa\u0142o to jajko, kt\u00f3rego skorupka nie p\u0119k\u0142a. By\u0142 to typowo polski zwyczaj, a wspomina\u0142 ju\u017c o nim w XIII w. Wincenty Kad\u0142ubek.<\/p>\n\n\n\n

Na Dolnym \u015al\u0105sku i na \u0141u\u017cycach znany by\u0142 inny wielkanocny zwyczaj, a mianowicie \u201ekulanie jajec z g\u00f3rki\u201d. Zabawa ta, polega\u0142a na staczaniu z g\u00f3rki (po ziemi lub po desce) pisanki w kierunku wg\u0142\u0119bienia wy\u017c\u0142obionego w ziemi. Nagrod\u0105 by\u0142y wszystkie jaja, kt\u00f3re potoczy\u0142y si\u0119 w innym kierunku.<\/p>\n\n\n\n

Poniedzia\u0142ek Wielkanocny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Poniedzia\u0142ek Wielkanocny nie ma szczeg\u00f3lnego rytu liturgicznego. Charakteryzuje si\u0119 jednak wyj\u0105tkow\u0105 obrz\u0119dowo\u015bci\u0105 ludow\u0105. Drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t Wielkanocnych up\u0142ywa\u0142, wi\u0119c na hulankach i swawolach. O ile Niedziela Wielkanocna by\u0142a czasem dla najbli\u017cszej rodziny, to drugiego dnia \u015bwi\u0105t \u017cycie towarzyskie kwit\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

\u015amigus-dyngus<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b Poniedzia\u0142ek Wielkanocny nazywamy \u201e\u015bmigusem-dyngusem\u201d, zwi\u0105zany ze zwyczajem oblewania si\u0119 nawzajem wod\u0105 i smaganiem ga\u0142\u0105zkami.  Dawniej by\u0142y to tak naprawd\u0119 dwa osobne zwyczaje. Jednym by\u0142 suchy albo zielony \u201e\u015bmigus\u201d, kt\u00f3ry polega\u0142 na smaganiu panien suchymi ga\u0142\u0105zkami wierzby, aby doda\u0107 im si\u0142 witalnych. Zwyczaj ten by\u0142 charakterystyczny przede wszystkim dla Polski p\u00f3\u0142nocnej. Natomiast w Polsce po\u0142udniowej dodano do tego zwyczaju wod\u0119 i polewano si\u0119 na szcz\u0119\u015bcie, na urodzaj.<\/p>\n\n\n\n

Dla ka\u017cdej panny polewanie wod\u0105 oznacza\u0142o, \u017ce ma powodzenie. Dlatego niekt\u00f3re dziewcz\u0119ta same oblewa\u0142y si\u0119 wod\u0105, tak by si\u0119 nikt o tym nie dowiedzia\u0142. Te panny, kt\u00f3re mia\u0142y najwi\u0119ksze powodzenie, wyci\u0105gane by\u0142y z cha\u0142up i wrzucane do poid\u0142a dla koni lub najbli\u017cszego stawu.<\/p>\n\n\n\n

Oskar Kolberg tak opisa\u0142 ten wielkanocny zwyczaj:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Pod Sandomierzem nazywaj\u0105 dzie\u0144 ten dniem \u015bwi\u0119tego Lejka. Parobcy z pelnemi wody konewkami, id\u0105 wtedy do tych cha\u0142up, gdzie s\u0105 doros\u0142e dziewcz\u0119ta. Je\u015bli dziewczyna si\u0119 nie spostrze\u017ce, zlan\u0105 jest przez wchodz\u0105cego od g\u0142owy do st\u00f3p. Je\u015bli za\u015b dostrze\u017ce ich nim wejd\u0105, ucieka na strych wzi\u0105wszy z sob\u0105 naczynie z wod\u0105, i stamt\u0105d oblewa wchodz\u0105cych do sieni ch\u0142opak\u00f3w. Gdy zejdzie ze strychu, parobcy odwzajemniaj\u0105 jej si\u0119, lubo ju\u017c mniej natarczywie. Rodzice cz\u0119stuj\u0105 tych go\u015bci plackiem, mi\u0119sem i w\u00f3dk\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Drugim zwyczajem by\u0142o w\u0142a\u015bnie \u201edingowanie\u201d od niemieckiego s\u0142owa dingen<\/em>, co oznacza \u201ewykupywa\u0107 si\u0119\u201d, cho\u0107 etnograf i folklorysta Zygmunt Gloger dostrzeg\u0142 r\u00f3wnie\u017c podobie\u0144stwo do niemieckiego s\u0142owa D\u00fcnnguss (chlust wody).<\/p>\n\n\n\n

Chodzenie z kogutkiem<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Poniedzia\u0142ek Wielkanocny, mi\u0119dzy innymi na Dolnym \u015al\u0105sku i na Mazowszu by\u0142 zwyczaj chodzenia z tzw. w\u00f3zkiem dingusowym, na kt\u00f3rego dawniej sadzano \u017cywego koguta. Poniewa\u017c \u017cywe zwierz\u0119 nie wytrzymywa\u0142o wielu godzin kwestowania, upajano go ziarnami nas\u0105czonymi bimbrem. Z czasem zamieniono \u017cywego koguta na drewnianego, i ten zwyczaj trwa do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Chodzenie z kogutkiem po dyngusie ma zapewni\u0107 odwiedzanym rodzinom zdrowie i pomy\u015blno\u015b\u0107. Jest to zwyczaj podobny do orszak\u00f3w kol\u0119dnik\u00f3w w \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia. Chodzi si\u0119 w\u00f3wczas od chaty do chaty, a gospodarze w zamian za \u017cyczenia i \u015bpiewy daj\u0105 odwiedzaj\u0105cym pisanki oraz drobne datki.<\/p>\n\n\n\n

Odwiedzinom do dzi\u015b towarzysz\u0105 \u015bpiewy i \u017cyczenia ko\u0144cz\u0105ce si\u0119 przy\u015bpiewk\u0105 o datki (dyngus):<\/p>\n\n\n\n

Kogucik nasz malutki,
zabierze od was smutki,
Zostawi rado\u015b\u0107 i szcz\u0119\u015bcie,
tego niech b\u0119dzie najwi\u0119cej!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przyszli\u015bmy tu po dyngusie!
Za\u015bpiewamy o Jezusie,
O Zezusie, o Maryje
Dajcie nam co, gospodynie!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gospodyni dajcie jajek,<\/em>
Alleluja, Alleluja!
Bo to Wielki Poniedzia\u0142ek,
Alleluja, Alleluja!<\/em><\/p>\n\n\n\n

Inn\u0105 popularn\u0105 zabaw\u0105 \u015bwi\u0105teczn\u0105 by\u0142o hu\u015btanie si\u0119 na hu\u015btawkach wielkanocnych. Zale\u017cnie od regionu, nazywano je \u201ewozawki\u201d lub \u201esiubienice\u201d. By\u0142y to wysokie drewniane konstrukcje, na kt\u00f3rych hu\u015btano si\u0119 na stoj\u0105co. Buja\u0142a si\u0119 na nich przede wszystkim m\u0142odzie\u017c \u2013 panny i kawalerowie, poniewa\u017c s\u0142u\u017cy\u0142 do kojarzenia par.<\/p>\n\n\n\n

Na Mazowszu popularna by\u0142a r\u00f3wnie\u017c gra w \u201ekr\u0119ga\u201d, w kt\u00f3r\u0105 grali m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani. Ustalali oni dwie dru\u017cyny, wyznaczali pole i przy pomocy kij\u00f3w, starali si\u0119 przetoczy\u0107 za lini\u0119 mety \u201ekr\u0119ga\u201d, czyli kawa\u0142ek drewnianego klocka o kszta\u0142cie talerza. Wygrywa\u0142a ta dru\u017cyna, kt\u00f3ra pierwsza przetoczy\u0142a \u201ekr\u0119ga\u201d za met\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Wielkanocne procesje konne na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z najstarszych tradycji na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku i Opolszczy\u017anie jest zwyczaj Wielkanocnych procesji konnych, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do dzi\u015b. Na terenie wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego procesje organizowane s\u0105 w Poniedzia\u0142ek Wielkanocny, a w wojew\u00f3dztwie opolskim odbywaj\u0105 si\u0119 w Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105. Ten doroczny zwyczaj o charakterze agrarnym, zwany jest r\u00f3wnie\u017c rajtowaniem, krzy\u017cokami, czy jazd\u0105 za Panem Bogym. Jego g\u0142\u00f3wnym celem jest pro\u015bba o dobre plony, cho\u0107 na przestrzeni lat zyska\u0142 on dodatkowo charakter widowiska dla os\u00f3b zgromadzonych na trasie procesji. Na przebieg zwyczaju sk\u0142ada si\u0119 objazd p\u00f3l, wy\u015bcigi konne oraz wie\u0144cz\u0105ce ca\u0142e wydarzenie nabo\u017ce\u0144stwo w ko\u015bciele. Na czele ka\u017cdej procesji jedzie gospodarz z krzy\u017cem procesyjnym, a nast\u0119pnie je\u017ad\u017acy wioz\u0105cy krzy\u017c wielkanocny oraz figur\u0119 Chrystusa Zmartwychwsta\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n

Uczestnicy procesji najcz\u0119\u015bciej spotykaj\u0105 si\u0119 przy ko\u015bciele, by po otrzymanym od ksi\u0119dza b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwie ruszy\u0107 z modlitw\u0105 na okoliczne pola. W Gliwicach-Ostropie, przed opuszczeniem domu, je\u017ad\u017acy przyjmuj\u0105 tak\u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo od matek i \u017con. Konnych z Ostropy zdobi\u0105 wie\u0144ce wykonane z bukszpanu i bia\u0142ych, bibu\u0142owych kwiat\u00f3w, kawalerowie odznaczaj\u0105 si\u0119 dwoma skrzy\u017cowanymi na piersiach wie\u0144cami.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie w objazdach uczestnicz\u0105 r\u00f3wnie\u017c kobiety, kt\u00f3re jeszcze w latach 70. ubieg\u0142ego wieku nie mog\u0142y w nich bra\u0107 udzia\u0142u. Wielkanocne procesje konne na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w 2022 roku zosta\u0142y wpisane na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Chor\u0105gwiarze na \u0142owickich polach<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W drugi dzie\u0144 \u015awi\u0105t Wielkanocnych na \u0142owickie pola wyruszaj\u0105 Chor\u0105gwiarze. M\u0119\u017cczy\u017ani przed \u015bwitem uderzaj\u0105 w kocio\u0142 by si\u0119 zwo\u0142a\u0107. Podczas przemarszu pokonuj\u0105 wiele kilometr\u00f3w, \u015bpiewaj\u0105c przy tym pie\u015bni wielkanocne np. Chrystus Zmartwychwstaje czy Weso\u0142y nam dzie\u0144 nasta\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Tradycja obchodzenia p\u00f3l i wsi z chor\u0105gwi\u0105, przekazywana z pokolenia na pokolenie, w okolicach \u0141owicza jest bardzo mocno zakorzeniona. G\u0142\u00f3wnym znakiem rozpoznawczym jest chor\u0105giew. Ka\u017cda wie\u015b ma swoj\u0105, misternie haftowan\u0105 i przystrojon\u0105. Zwyczaj nakazuje, by nios\u0105cy sztandary, przed ka\u017cdym napotkanym krzy\u017cem oddawali pok\u0142on, pochylaj\u0105c drzewce trzykrotnie. Chor\u0105gwiarze wy\u015bwi\u0119caj\u0105 te\u017c nowo wybudowane domy, aby uchroni\u0107 je przed \u017cywio\u0142ami, a gospodarze \u017cyli w zdrowiu, szcz\u0119\u015bciu i dobrobycie. W zamian otrzymuj\u0105 pocz\u0119stunek.<\/p>\n\n\n\n

Przywo\u0142\u00f3wki Dyngusowe w Szymborzu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przywo\u0142\u00f3wki dyngusowe to dwudniowy zwyczaj zwi\u0105zany z obchodami \u015awi\u0105t Wielkanocnych. Do czasu II wojny \u015bwiatowej, by\u0142 on bardzo popularny na Kujawach, a w niekt\u00f3rych wsiach spotykany jeszcze do lat 60. XX wieku. Obecnie organizowane s\u0105 w Szymborzu, dawniej wsi, dzi\u015b dzielnicy Inowroc\u0142awia. Przywo\u0142\u00f3wki maj\u0105 uroczysty i widowiskowy charakter. Odbywaj\u0105 si\u0119 na centralnym placu w Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105, po wieczornej mszy ofiarowanej za zmar\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Klubu. Widzami s\u0105 nie tylko mieszka\u0144cy Szymborza, ale i okolicznych miejscowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Przywo\u0142\u00f3wki to kr\u00f3tkie teksty odnosz\u0105ce si\u0119 do panien z okolicy. Ka\u017cdy wierszyk sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z takich cz\u0119\u015bci jak: przedstawienie dziewczyny a tak\u017ce z opisania jej zalet (lub wad), stwierdzenia ile wody zostanie na ni\u0105 wylane w Poniedzia\u0142ek Wielkanocny, a tak\u017ce og\u0142oszenia czy kto\u015b \u201eza ni\u0105 stoi\u201d, czyli czy jest kawaler, kt\u00f3ry jest ni\u0105 zainteresowany. Rymowanki wyg\u0142aszane s\u0105 ze specjalnie przygotowanej na t\u0119 okazje wysokiej trybuny. Tworzeniem przywo\u0142\u00f3wek zajmuj\u0105 si\u0119 cz\u0142onkowie Stowarzyszenia Klubu Kawaler\u00f3w, kt\u00f3rego rodow\u00f3d si\u0119ga prze\u0142omu 1833 i 1834 roku.<\/p>\n\n\n\n

Przywo\u0142\u00f3wki szymborskie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od tych organizowanych niegdy\u015b w innych wsiach tym, \u017ce nie s\u0105 spontanicznie, lecz celowo organizowane i maj\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 nie tylko ustnej, ale i pisemnej tradycji, poniewa\u017c teksty s\u0105 zapisywane w specjalnej ksi\u0119dze i przechowywane przez lata.<\/p>\n\n\n\n

Zwyczaj przywo\u0142\u00f3wek szymborskich w 2016 roku zosta\u0142y wpisany na Krajow<\/a>\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119to Palanta po Poniedzia\u0142ku Wielkanocnym<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119to Palanta w Grabowie jest corocznym wydarzeniem, kt\u00f3re odbywa si\u0119 tradycyjnie po wielkanocnym poniedzia\u0142ku. Dzie\u0144 rozpoczyna si\u0119 msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 w ko\u015bciele parafialnym. Nast\u0119pnie uczestnicy wydarzenia przechodz\u0105 w kolorowym korowodzie pod urz\u0105d gminy, gdzie w\u00f3jt wr\u0119cza symbolicznie klucz do bram gminy Grab\u00f3w Kr\u00f3lowi Palanta. Potem, na placu Tadeusza Ko\u015bciuszki spotykaj\u0105 si\u0119 dru\u017cyny Nieba i Piek\u0142a, by rozegra\u0107 tradycyjny mecz.<\/p>\n\n\n\n

\u015awi\u0119to Palanta to stara rzemie\u015blnicza tradycja, kt\u00f3ra wywodzi si\u0119 prawdopodobnie z ko\u0144ca XVII wieku, kt\u00f3rego najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 s\u0105 rozgrywki. Na pomys\u0142 zorganizowania “trzeciego dnia wielkanocnego”, wpadli cz\u0142onkowie \u00f3wczesnego cechu rze\u017aniczego. Dzie\u0144 mia\u0142 odwleka\u0107 powr\u00f3t do pracy po \u015bwi\u0119tach i pozwoli\u0107 rozrusza\u0107 si\u0119 po wielkanocnym biesiadowaniu. Zacz\u0119li wi\u0119c gra\u0107 w palanta, a pierwszymi kijami by\u0142y te, na kt\u00f3rych w\u0119dzono kie\u0142basy. Obecnie w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w miejscowego Klubu Palanta s\u0105 przedstawiciele r\u00f3\u017cnych profesji. Ten wyj\u0105tkowy zwyczaj przekazywany z pokolenia na pokolenie, jest jednym z przyk\u0142ad\u00f3w dbania o lokalny dorobek historyczny.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielkanoc upami\u0119tnia tradycje, kt\u00f3re wypiel\u0119gnowa\u0142a pobo\u017cno\u015b\u0107 naszych przodk\u00f3w. Nigdzie te zwyczaje nie s\u0105 tak prze\u017cywane jak w Polsce. Staropolska obrz\u0119dowo\u015b\u0107 ludowa w Wielkanocy, czyli najwa\u017cniejszym chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwi\u0119cie, akcentuje nadej\u015bcie wiosny. […]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":10454,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-10455","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\nWeso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wielkanoc upami\u0119tnia tradycje, kt\u00f3re wypiel\u0119gnowa\u0142a pobo\u017cno\u015b\u0107 naszych przodk\u00f3w. Nigdzie te zwyczaje nie s\u0105 tak prze\u017cywane jak w Polsce. Staropolska obrz\u0119dowo\u015b\u0107 ludowa w Wielkanocy, czyli najwa\u017cniejszym chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwi\u0119cie, akcentuje nadej\u015bcie wiosny. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-07T07:15:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-07T07:18:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1857\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych\",\"datePublished\":\"2023-04-07T07:15:17+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-07T07:18:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/\"},\"wordCount\":2397,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/\",\"name\":\"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png\",\"datePublished\":\"2023-04-07T07:15:17+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-07T07:18:41+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png\",\"width\":1857,\"height\":1238,\"caption\":\"miniaturka tradycje wielkanocne\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych - NID","og_description":"Wielkanoc upami\u0119tnia tradycje, kt\u00f3re wypiel\u0119gnowa\u0142a pobo\u017cno\u015b\u0107 naszych przodk\u00f3w. Nigdzie te zwyczaje nie s\u0105 tak prze\u017cywane jak w Polsce. Staropolska obrz\u0119dowo\u015b\u0107 ludowa w Wielkanocy, czyli najwa\u017cniejszym chrze\u015bcija\u0144skim \u015bwi\u0119cie, akcentuje nadej\u015bcie wiosny. […]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2023-04-07T07:15:17+00:00","article_modified_time":"2023-04-07T07:18:41+00:00","og_image":[{"width":1857,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png","type":"image\/png"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych","datePublished":"2023-04-07T07:15:17+00:00","dateModified":"2023-04-07T07:18:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/"},"wordCount":2397,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/","name":"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png","datePublished":"2023-04-07T07:15:17+00:00","dateModified":"2023-04-07T07:18:41+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/miniaturka-tradycje-wielkanocne.png","width":1857,"height":1238,"caption":"miniaturka tradycje wielkanocne"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/04\/07\/wesoly-nam-dzien-dzis-nastal-czyli-o-polskich-tradycjach-wielkanocnych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Weso\u0142y nam dzie\u0144 dzi\u015b nasta\u0142! \u2013 czyli o polskich tradycjach wielkanocnych"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10455"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10455\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}