{"id":10232,"date":"2023-03-16T13:41:01","date_gmt":"2023-03-16T12:41:01","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=10232"},"modified":"2023-03-17T10:20:52","modified_gmt":"2023-03-17T09:20:52","slug":"nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","title":{"rendered":"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego"},"content":{"rendered":"

Decyzj\u0105 wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Gli\u0144skiego, na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafi\u0142y nowe elementy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ratyfikowana przez Polsk\u0119 Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego nak\u0142ada na Pa\u0144stwa-Strony obowi\u0105zek inwentaryzacji przejaw\u00f3w tego dziedzictwa, znajduj\u0105cych si\u0119 na ich terytoriach zgodnie z zaleceniami i standardami Konwencji. Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego<\/a> ma charakter wy\u0142\u0105cznie informacyjny i stanowi realizacj\u0119 tego wymogu poprzez dokumentacj\u0119 \u017cywego niematerialnego dziedzictwa naszego kraju.<\/p>\n\n\n\n

List\u0119 prowadzi minister kultury i dziedzictwa narodowego we wsp\u00f3\u0142pracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa. Wszystkie \u015brodowiska zwi\u0105zane z praktykowaniem tradycji, zwyczaj\u00f3w, wykonywaniem tradycyjnego rzemios\u0142a i r\u0119kodzie\u0142a, przechowuj\u0105ce wiedz\u0119 tradycyjn\u0105 i wierzenia, kultywuj\u0105ce pami\u0119\u0107 historyczn\u0105, zajmuj\u0105ce si\u0119 tradycjami muzycznymi, widowiskowymi, j\u0119zykowymi i innymi przejawami dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka mog\u0105 zg\u0142asza\u0107 te zjawiska do wpisu na Krajowa list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n\n\n\n

W 2023 roku mija 20 lat od powstania Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. To r\u00f3wnie\u017c rok jubileuszu 10-lecia Krajowej listy niematerialnego dziedzictw kulturowego<\/a>, dlatego te\u017c Narodowy Instytut Dziedzictwa postanowi\u0142 \u015bwi\u0119towa\u0107 obie rocznice poprzez obchody w 6 miastach Polski. W zwi\u0105zku z tym przygotowano specjaln\u0105 wystaw\u0119 \u201eTradycje od pokole\u0144. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce\u201d<\/strong>, kt\u00f3ra b\u0119dzie prezentowana od 29.04 w Poznaniu, nast\u0119pnie w Sandomierzu, \u0141odzi, Katowicach, Niemodlinie i Ostro\u0142\u0119ce. Wystawie b\u0119d\u0105 towarzyszy\u0142y sesje, spotkania oraz konferencje. Szczeg\u00f3\u0142y wkr\u00f3tce na stronie nid.pl<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Mamy ju\u017c 73 wpisy na<\/strong> Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dniu 3 marca 2023 roku, decyzj\u0105 wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Gli\u0144skiego, na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafi\u0142y nowe elementy.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Koszyk \u201ewikowy\u201d \u2013 tradycja wyplatania w gminie Ci\u0119\u017ckowice<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Plecionkarstwo, stanowi sezonowe zaj\u0119cie w gminie Ci\u0119\u017ckowice wielu od lat. Tradycja wyplatania koszyka ,,wikowego\u2019\u2019 nadal praktykowana jest nie tylko dzi\u0119ki rodzinnemu przekazowi. Wielu plecionkarzy umiej\u0119tno\u015b\u0107 wyrabiania koszy naby\u0142o r\u00f3wnie\u017c w ramach pracy w Sp\u00f3\u0142dzielni Koszykarskiej ,,Grunwald\u2019\u2019, kt\u00f3ra funkcjonowa\u0142a w gminie w latach 1950-1997. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Sp\u00f3\u0142dzielni nawi\u0105zywa\u0142a do istniej\u0105cej na tym terenie tradycji wyplatania wyrob\u00f3w z wikliny, ze wzgl\u0119du na \u0142atwy dost\u0119p do materia\u0142u, kt\u00f3ry porasta\u0142 brzegi pobliskiej rzeki Bia\u0142ej.<\/p>\n\n\n\n

Ci\u0119\u017ckowice, a szczeg\u00f3lnie obszar Zborowic, mo\u017cemy obecnie nazwa\u0107 zag\u0142\u0119biem kosza \u201ewikowego\u201d, kt\u00f3ry wykonywany jest z jednorocznych p\u0119d\u00f3w wierzby, najcz\u0119\u015bciej konopianki, lub wierzby purpurowej. Obecnie z uwagi na trudny dost\u0119p do materia\u0142u, plecionkarze wykorzystuj\u0105 m\u0142ode p\u0119dy derenia. Jako element konstrukcyjny wykorzystuje si\u0119 czeremch\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Kosze \u201ewikowe\u201d wykonywane s\u0105 splotem krzy\u017cowym wielopr\u0119towym, a dok\u0142adniej krzy\u017cowo-\u017ceberkowym. Splot, w kt\u00f3rym w\u0105tek wielopr\u0119towy przeplatany jest pomi\u0119dzy dwupr\u0119towymi osnowami na przemian \u201eprzed jeden, za jeden\u201d tworz\u0105c wz\u00f3r o charakterystycznym u\u0142o\u017ceniu krzy\u017cowym.<\/p>\n\n\n\n

Ci\u0119\u017ckowickie kosze \u201ewikowe\u201d s\u0105 jedn\u0105 z najbardziej popularnych form plecionkarskich na tym terenie. Ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 uniwersalno\u015b\u0107 zachowa\u0142y si\u0119 do dzisiaj i s\u0105 wyplatane w licznych domostwach.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wyplatanie z korzeni \u015bwierkowych w Beskidzie \u015al\u0105skim<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po\u0142o\u017cony w zachodnim \u0142uku Karpat Beskid \u015al\u0105ski, charakteryzuje si\u0119 surowymi warunkami przyrody, co warunkowa\u0142o rozw\u00f3j lokalnej gospodarki oraz rzemios\u0142o, miejscowi g\u00f3rale musieli korzysta\u0107 z zasob\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y dost\u0119pne lokalnie, w przypadku plecionkarstwa by\u0142 to korze\u0144 \u015bwierka, kt\u00f3ry porasta tamtejsze lasy.<\/p>\n\n\n\n

Lokalny tw\u00f3rca potrzebuje a\u017c trzech rodzaj\u00f3w drewna, aby wykona\u0107 sw\u00f3j kosz. Drewniany krzy\u017cak strugany jest z buka, osnowa z jesionowego \u0142yka, pa\u0142\u0105kowaty uchwyt wykonuje si\u0119 z ga\u0142\u0105zki \u015bwierka, a najwa\u017cniejszym elementem, w\u0105tkiem spajaj\u0105cym kosz w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, jest \u015bwierkowy korze\u0144. To w\u0142a\u015bnie on stanowi serce koszy, a jego wyb\u00f3r oraz pozyskiwanie wymaga specjalistycznej wiedzy oraz umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Korze\u0144 to trudny, ale za to bardzo wytrzyma\u0142y materia\u0142. Pozyskanie go jest pracoch\u0142onne \u2013 ka\u017cdy korze\u0144 trzeba najpierw \u201ewytropi\u0107\u201d, a p\u00f3\u017aniej wykopa\u0107. Do samego wyplatania potrzebne s\u0105 te najd\u0142u\u017csze. Trzeba te\u017c mie\u0107 du\u017c\u0105 wiedz\u0119 i wra\u017cliwo\u015b\u0107, aby odby\u0142o si\u0119 to bez szkody dla \u015brodowiska. Tw\u00f3rca przedmiot\u00f3w z tego niezwykle trudnego w obr\u00f3bce surowca, Jan Zogata, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 plecionkarstwem ju\u017c ponad 50 lat, nauki pobiera\u0142 od dziadka:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dziadek m\u00f3j wiedzia\u0142 wiele. Popatrzy\u0142 i wiedzia\u0142, kt\u00f3re b\u0119dzie mia\u0142o takie korzenie, co si\u0119 nadaj\u0105 do tego. Bo czasem to zale\u017cy<\/em> od gleby. Taki korze\u0144 co szuko tego po\u017cywienia, to on si\u0119 ci\u0105gnie nieraz na dziesi\u0119\u0107 metr\u00f3w i on jest taki g\u0142adziutki. Las musi by\u0107 taki, \u017ce nie ma borownika, nie ma jarz\u0119bin, nie ma tych chwast\u00f3w, bo to te\u017c nie idzie potem wyci\u0105gn\u0105\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Tradycje Barb\u00f3rkowe oraz kult \u015bw. Kingi w\u015br\u00f3d g\u00f3rnik\u00f3w solnych kopalni w Bochni i Wieliczce<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie elementy wchodz\u0105ce w sk\u0142ad zjawiska stanowi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rniczej to\u017csamo\u015bci, przekazywanej z pokolenia na pokolenie \u2013 w przypadku Barb\u00f3rki od prze\u0142omu XVIII\/XIX w. W odniesieniu do kultu \u015bw. Kingi m\u00f3wimy o znacznie starszym zjawisku, kt\u00f3rego pocz\u0105tek mo\u017cemy datowa\u0107 na czasy si\u0119gaj\u0105ce \u015bredniowiecza i upatrywa\u0107 w szczeg\u00f3lnej czci jak\u0105 g\u00f3rnicy solni oddaj\u0105 \u015bw. Kindze. Kult ten zacz\u0105\u0142 si\u0119 wkr\u00f3tce po jej \u015bmierci i jest \u017cywy do dzi\u015b. Jan D\u0142ugosz zapisa\u0142, \u017ce w 1441 roku, kiedy wybuch\u0142 straszliwy po\u017car w kopalni boche\u0144skiej, do grobu Kingi w Starym S\u0105czu uda\u0142a si\u0119 pielgrzymka bochnian, aby b\u0142aga\u0107 King\u0119 o ratunek dla miasta. Oficjalny kult Kingi w Bochni i Wieliczce zapocz\u0105tkowany zosta\u0142 w 1670 r., kiedy komisja kr\u00f3lewska, wydelegowana do rewizji \u017cup krakowskich, og\u0142osi\u0142a j\u0105 patronk\u0105 rodzimego g\u00f3rnictwa solnego. Solni g\u00f3rnicy ka\u017cdego roku pielgrzymuj\u0105 do grobu \u015bw. Kingi w Starym S\u0105czu. Przy tej okazji uczestnicz\u0105 w mszy \u015bwi\u0119tej odprawianej ku jej czci w Kopalni Soli w Bochni i Wieliczce. Dla uczczenia swojej patronki, g\u00f3rnicy ch\u0119tnie nadaj\u0105 swoim c\u00f3rkom imi\u0119 Kinga.<\/p>\n\n\n\n

Relacja wielickiego g\u00f3rnika na temat znaczenia Barb\u00f3rki:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 Dla mnie Barb\u00f3rka odmierza czas w kopalni, jest to taki g\u00f3rniczy Nowy Rok – moment  podsumowania. Barb\u00f3rka dzieli si\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci: spotkanie Jubilat\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 nagradzani za wieloletni\u0105 prac\u0119 oraz cz\u0119\u015b\u0107 drug\u0105 – Barb\u00f3rk\u0119 oficjaln\u0105, na kt\u00f3rej opisywany i przedstawiany  jest ca\u0142y rok dzia\u0142alno\u015bci kopalni. Pami\u0119tam 4 grudnia na \u015al\u0105sku, gdy je\u017adzi\u0142em z rodzicami do dziadka \u2013 g\u00f3rnika, kt\u00f3ry mimo, \u017ce by\u0142 na emeryturze, celebrowa\u0142 to \u015bwi\u0119to w galowym mundurze. Potem, gdy m\u00f3j ojciec by\u0142 czynnym pracownikiem wielickiej kopalni, geologiem g\u00f3rniczym, ubiera\u0142 mundur, na wyprasowan\u0105 przez mam\u0119 bia\u0142\u0105 koszul\u0119. Pami\u0119tam t\u0119 domow\u0105 atmosfer\u0119, w kt\u00f3rej wyros\u0142em. Teraz sam kontynuuj\u0119 rodzinn\u0105 tradycj\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Relacja boche\u0144skiego g\u00f3rnika na temat znaczenia \u015bw. Kingi:<\/p>\n\n\n\n

– My g\u00f3rnicy boche\u0144scy zawdzi\u0119czamy \u015bw. Kindze odkrycie boche\u0144skich z\u0142\u00f3\u017c soli w Bochni. W spos\u00f3b symboliczny traktuje o<\/em> tym legenda o pier\u015bcieniu \u015bw. Kingi, wrzuconym do kopalni W\u0119gierskiej a odnalezionym w pierwszej wydobytej bryle soli w Bochni. Odkrycie kopalni soli pozwoli\u0142o na rozw\u00f3j miasta Bochni oraz regionu, tym samym umo\u017cliwiaj\u0105c prac\u0119 ludziom \u2013 mi\u0119dzy innymi takim jak ja \u2013 kt\u00f3rzy mogli utrzyma\u0107 swoje rodziny. \u015awi\u0119ta Kinga troszczy\u0142a si\u0119 o losy g\u00f3rnik\u00f3w i ich rodzin, dlatego po jej \u015bmierci g\u00f3rnicy zanosili do niej modlitwy i pro\u015bby czyni\u0105c to po dzie\u0144 dzisiejszy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zwyczaje zwi\u0105zane z kultem \u015bw. Barbary oraz tradycje g\u00f3rnik\u00f3w kruszcowych na ziemi tarnog\u00f3rskiej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jak donosz\u0105 kroniki, to przybyli pod koniec XVII wieku do Tarnowskich G\u00f3r jezuici mieli zainspirowa\u0107 powstanie bractwa \u015bw. Barbary. \u00d3wczesny proboszcz parafii \u015bwi\u0119tych Piotra i Paw\u0142a, ksi\u0105dz Andrzej Augustyn Ziebrowski napisa\u0142 z tej okazji do Stolicy Apostolskiej list z pro\u015bb\u0105 o oficjalne zatwierdzenie istniej\u0105cego ju\u017c bractwa. W mi\u0119dzyczasie rozpocz\u0105\u0142 on wraz z opiekunami ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rymi byli okoliczni w\u0142a\u015bciciele ziemscy i g\u00f3rnicy, budow\u0119 przyko\u015bcielnej kaplicy ku czci \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czono w roku 1730.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b zwyczaje zwi\u0105zane z kultem \u015bw. Barbary oraz tradycje g\u00f3rnik\u00f3w kopalni kruszcowych na ziemi tarnog\u00f3rskiej stanowi\u0105 kluczowy element to\u017csamo\u015bciowy miejscowej ludno\u015bci, skupionej wok\u00f3\u0142 Stowarzyszenia Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Ziemi Tarnog\u00f3rskiej oraz lokalnych parafii.W ramach organizowanych ka\u017cdego roku uroczysto\u015bci Barb\u00f3rkowych, w parafii \u015awi\u0119tych Piotra i Paw\u0142a w Tarnowskich G\u00f3rach wystawiana jest bulla Papieska z 1747 roku, potwierdzaj\u0105ca za\u0142o\u017cenie Bractwa \u015awi\u0119tej Barbary w Tarnowskich G\u00f3rach. W\u015br\u00f3d lokalnych tradycji znajduj\u0105 si\u0119 zjawiska zar\u00f3wno z przestrzeni sacrum, jak i profanum, w tym uroczysto\u015bci Barb\u00f3rkowe, obejmuj\u0105ce: msze, uroczysto\u015bci przy kapliczkach, wsp\u00f3ln\u0105 biesiad\u0119. Ci\u0105gle \u017cywe jest te\u017c pozdrowienie ,,Szcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce\u2019\u2019.<\/p>\n\n\n\n

Zwyczaje zwi\u0105zane z kultem \u015bw. Barbary i skupione wok\u00f3\u0142 niego artefakty, tradycje i zwyczaje daj\u0105 mocne podstawy do podkre\u015blania ci\u0105g\u0142o\u015bci elementu. Ksi\u0119ga Bractwa \u015bw. Barbary stanowi namacalny, \u017cywy i wyj\u0105tkowy przyk\u0142ad ci\u0105g\u0142o\u015bci kultu \u015bw. Barbary na ziemi tarnog\u00f3rskiej, kt\u00f3ry zosta\u0142 zapocz\u0105tkowany ju\u017c w 1721 r. i kontynuowany jest do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Tradycje kulturowe g\u00f3rniczych orkiestr d\u0119tych z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tkiem zbiorowego muzykowania by\u0142y \u015bpiewy religijne zwi\u0105zane z kultem \u015bw. Barbary, patronki g\u00f3rnik\u00f3w. Przed zjazdem pod ziemi\u0119 g\u00f3rnicy spotykali si\u0119 na modlitw\u0119 i \u015bpiewy. To wsp\u00f3lne wykonywanie pie\u015bni tworzy\u0142y pomi\u0119dzy g\u00f3rnikami wyj\u0105tkow\u0105 wi\u0119\u017a duchow\u0105. Z czasem \u015bpiewom zacz\u0119\u0142y towarzyszy\u0107 instrumenty.<\/p>\n\n\n\n

Zorganizowany ruch muzyczny i zwyczaj muzykowania w g\u00f3rniczej orkiestrze d\u0119tej na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku si\u0119ga drugiej po\u0142owy XIX wieku. Tradycje gry na instrumentach przekazywane by\u0142y \u2013 i nadal s\u0105 \u2013 z pokolenia na pokolenie. Dawniej umiej\u0119tno\u015b\u0107 ta bywa\u0142a przydatna w zdobyciu pracy na kopalni, ale i w razie powo\u0142ania do wojska (wojskowy rodow\u00f3d orkiestr d\u0119tych). Stanowi\u0142a te\u017c nierzadko przepustk\u0119 do lepszego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Wraz z rozwojem zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142u ci\u0119\u017ckiego, rozwija\u0142y si\u0119 przy nich orkiestry d\u0119te. Konsekwentnie od drugiej po\u0142owy XIX wieku przez kolejne sto lat orkiestra g\u00f3rnicza przypisywana by\u0142a (i jest do dzi\u015b) do kopalni, stanowi\u0105c o presti\u017cu i sile przedsi\u0119biorstwa. Muzycy cieszyli si\u0119 powszechnym szacunkiem, kt\u00f3ry okazywany by\u0142 im przy ka\u017cdej mo\u017cliwej okazji, uczestniczyli bowiem w \u017cyciu wsp\u00f3lnoty i godnie j\u0105 reprezentowali. Orkiestry g\u00f3rnicze s\u0105 istotnym elementem tradycji Barb\u00f3rkowych, towarzysz\u0105 ceremonia\u0142owi zwi\u0105zanemu z tym \u015bwi\u0119tem.<\/p>\n\n\n\n

Orkiestry g\u00f3rnicze, sta\u0142y si\u0119 trwa\u0142ym elementem krajobrazu G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, a ich wk\u0142ad w kultur\u0119 \u2013 nie tylko regionaln\u0105, ale te\u017c narodow\u0105 \u2013 fenomenem muzycznym oraz wizualnym.<\/p>\n\n\n\n

Warto doda\u0107, \u017ce w 2018 roku na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego zosta\u0142a wpisana Barb\u00f3rka g\u00f3rnik\u00f3w w\u0119gla kamiennego na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku<\/a>. Ten doroczny zwyczaj \u015bwi\u0105teczny praktykowany jest od pocz\u0105tku XIX wieku, w dniu wspomnienia \u015bw. Barbary (4 grudnia) i stanowi nieod\u0142\u0105czny element g\u00f3rniczej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bobowska koronka klockowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Data pojawiania si\u0119 koronkarstwa w Bobowej nie jest dok\u0142adnie znana. Wiadomo jedynie, \u017ce ju\u017c przed 1866 rokiem umiej\u0119tno\u015b\u0107 ta by\u0142a niezwykle popularna w Bobowej, a w 1899 roku w tej miejscowo\u015bci utworzono Zawodow\u0105 Szko\u0142\u0119 Koronkarstwa. Umiej\u0119tno\u015b\u0107 przekazywana by\u0142a z pokolenia na pokolenie i nadal odtwarzana jest przez miejscow\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 m.in. poprzez u\u017cywanie tradycyjnych wzor\u00f3w, stworzonych jeszcze w XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Koronka wykonywana jest na wzorze, kt\u00f3ry koronczarka kopiuje na papierow\u0105 plansz\u0119, i rozpina j\u0105 na wa\u0142ek dostosowany do wielko\u015bci wzoru. Nast\u0119pnie przygotowuje odpowiedni\u0105 liczb\u0119 par klock\u00f3w i nawija na nie nici (ilo\u015b\u0107 par klock\u00f3w jest zale\u017cna od grubo\u015bci nici, stosowanego splotu i wielko\u015bci koronki). Charakterystyczne wzory dla Bobowskiej Koronki Klockowej (ma\u0142oparkowej) to motywy zaczerpni\u0119te z otaczaj\u0105cej przyrody, u\u0142o\u017cone na tle sze\u015bciobocznej siatki takie jak: \u015blimaki, girlandka, d\u0119b\u00f3wki, g\u0142\u00f3wki, anio\u0142ki, pawie pi\u00f3ra, chryzantema, lilie, kacze \u0142apy, tulipany, s\u0142onecznik, grzybki, dmuchawce, cyga\u0144ska droga.<\/p>\n\n\n\n

Tradycyjnie koronka s\u0142u\u017cy\u0142a jako ozdoba sto\u0142\u00f3w, bielizny, po\u015bcieli, szat liturgicznych, o\u0142tarzy i tak jest do dzisiaj. Warto\u015b\u0107 Bobowskich Koronek Klockowych docenia\u0142y niegdy\u015b rzesze kobiet rozmaitego pochodzenia. Stanowi\u0142y bowiem element \u015bwiadcz\u0105cy o wysokim statusie spo\u0142ecznym oraz zamo\u017cno\u015bci. Obecnie w dobrym tonie jest, aby M\u0142oda Para by\u0142a obdarowana obrazem Matki Boskiej lub \u015awi\u0119tej Rodziny wykonanej technik\u0105 koronki klockowej.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Plecionkarstwo na \u015al\u0105sku Opolskim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Plecionkarstwo to d\u0142ugowiekowe rzemios\u0142o i jedna z najstarszych umiej\u0119tno\u015bci, jak\u0105 posiad\u0142 cz\u0142owiek. Sztuka wyplatania r\u00f3wnie\u017c na \u015al\u0105sku Opolskim ma d\u0142ugowiekow\u0105 histori\u0119. Podczas bada\u0144 archeologicznych na Ostr\u00f3wku w Opolu odkryto plecionki s\u0142u\u017c\u0105ce jako wy\u015bci\u00f3\u0142ka pod\u0142\u00f3g budynk\u00f3w gospodarczych i mieszkalnych, a tak\u017ce p\u0142ot\u00f3w plecionych w X wieku. Powszechno\u015b\u0107 materia\u0142u, a tak\u017ce posiadane umiej\u0119tno\u015bci powodowa\u0142y rozkwit tej tradycji, a\u017c do XIX wieku. Kilka miejscowo\u015bci jak np. Chr\u00f3\u015bcice, Sio\u0142kowice czy Cisek sta\u0142y si\u0119 wa\u017cnymi centrami plecionkarstwa w regionie. Uzyskiwane przychody ze sprzeda\u017cy koszy, kapeluszy i mebli wyplatanych z wikliny by\u0142y ko\u0142em zamachowym rozwoju spo\u0142eczno-gospodarczego oraz przestrzennego tych wsi.<\/p>\n\n\n\n

W okresie mi\u0119dzywojennym rzemie\u015blnicy z Chr\u00f3\u015bcic stali si\u0119 przedsi\u0119biorcami, kt\u00f3rzy zatrudniali w swoich zak\u0142adach wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wsi. Warsztaty te eksportowa\u0142y swoje wyroby do Niemiec, Austrii, Belgii, Danii, Szwecji i Szwajcarii. Po II wojnie \u015bwiatowej plecionkarstwo w Chr\u00f3\u015bciciach nadal si\u0119 rozwija\u0142o i w 1947 r. powsta\u0142a Sp\u00f3\u0142dzielnia Koszykarska \u201eJedno\u015b\u0107\u201d, dzia\u0142aj\u0105ca a\u017c do lat 90. XX w., kiedy to masowe wprowadzenie na rynek plastiku zmieni\u0142o styl \u017cycia ludzi i wypar\u0142o z rynku ekologiczne wyroby z wikliny. Obecnie plecionkarstwem zajmuj\u0105 si\u0119 pojedyncze osoby, kt\u00f3re wyplataj\u0105 wyroby gospodarstwa domowego, zabawki, czy elementy dekoracyjne g\u0142\u00f3wnie z wikliny, s\u0142omy, sitowia, czy rogo\u017cyny.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zielarstwo i zio\u0142olecznictwo na \u015al\u0105sku Opolskim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Opolskie lasy i \u0142\u0105ki kryj\u0105 bogactwo, z kt\u00f3rego czerpi\u0105 zielarki. Zio\u0142a zbierane s\u0105 praktycznie przez ca\u0142y rok, pocz\u0105wszy od pierwszych dni wiosny. Zielarstwo i zio\u0142olecznictwo jest tradycj\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 ludzi z przyrod\u0105, propaguj\u0105c\u0105 zdrowy i ekologiczny styl \u017cycia. Praktykowanie tego zwyczaju wymaga wiedzy, znajomo\u015bci w\u0142a\u015bciwo\u015bci i budowy poszczeg\u00f3lnych ro\u015blin. Wiedza ta przekazywana jest przede wszystkim w rodzinnym domu. To tutaj \u2013 zwykle \u2013 depozytariusze maj\u0105 sw\u00f3j pierwszy kontakt z t\u0105 praktyk\u0105 najpierw obserwuj\u0105c starsze pokolenia, potem uczestnicz\u0105c w tradycji, a nast\u0119pnie samodzielnie zdobywaj\u0105c bardziej szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 i najnowsz\u0105 wiedz\u0119. Ka\u017cda grupa depozytariuszy ma swoje w\u0142asne praktyki, je\u015bli chodzi o zielarstwo i zio\u0142olecznictwo. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce wsp\u00f3lnym mianownikiem jest czas, w kt\u00f3rym zbiera si\u0119 zio\u0142a, poniewa\u017c kalendarz zbioru zi\u00f3\u0142 jest podstaw\u0105 dla ka\u017cdego, kto zajmuje si\u0119 zielarstwem. Wsp\u00f3lne dla wszystkich grup jest r\u00f3wnie\u017c przebywanie razem podczas kultywowania tego zwyczaju.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Tradycje hafciarsk<\/strong>ie w Dobrzeniu Wielkim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Etnofestiwal, fot. P. Uchorczak<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zwyczaje hafciarskie przekazywane s\u0105 z pokolenia na pokolenie w rodzinnych domach, ale tak\u017ce \u2013 zw\u0142aszcza ostatnio \u2013 w spos\u00f3b \u015bwiadomy i zorganizowany dzi\u0119ki warsztatom organizowanym przez Dom Kultury w Dobrzeniu Wielkim. Tradycje zwi\u0105zane z haftem na \u015al\u0105sku Opolskim si\u0119gaj\u0105 ju\u017c X – XI wieku. Znane s\u0105 mi\u0119dzy innymi z bada\u0144 archeologicznych na Ostr\u00f3wku w Opolu, podczas kt\u00f3rych odkryto zdobione trzewiki.<\/p>\n\n\n\n

W tradycji ludowej hafty i wyszycia wyst\u0119powa\u0142y w \u015bcis\u0142ym powi\u0105zaniu ze strojem. Kr\u00f3j stroju, materia\u0142 z jakiego by\u0142 wykonany, typ u\u017cytych nici mia\u0142 wp\u0142yw na barw\u0119, ornament, kompozycj\u0119 haftu. Haft pe\u0142ni\u0142 nie tylko funkcj\u0119 zdobnicz\u0105, informowa\u0142 tak\u017ce o zamo\u017cno\u015bci i pozycji spo\u0142ecznej w\u0142a\u015bciciela, a tak\u017ce by\u0142 swoistym wyr\u00f3\u017cnikiem danej spo\u0142eczno\u015bci, gdy\u017c r\u00f3\u017cnice w haftach wyst\u0119powa\u0142y w obr\u0119bach danej wsp\u00f3lnoty, miejscowo\u015bci, czy parafii.<\/p>\n\n\n\n

W hafcie wykonywanym przez mieszkanki Dobrzenia Wielkiego, podobnie jak w hafcie \u015bl\u0105skim, dominuj\u0105 motywy ro\u015blinne \u2013 kwiaty i ga\u0142\u0105zki o naturalistycznych lub mocno stylizowanych formach. Najbardziej charakterystyczny jest motyw r\u00f3\u017c, nazywany r\u00f3\u017cami \u015bl\u0105skimi, kt\u00f3re przedstawiane s\u0105 w rozkwicie lub p\u0105czkach. Kwiaty te s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi motywami wyszywanymi na fartuchach i naro\u017cnikach chust. Haftuje si\u0119 je \u015bciegiem p\u0142askim, at\u0142asowym.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119cej informacji na temat dziedzictwa niematerialnego oraz mo\u017cliwo\u015bci sk\u0142adania wniosk\u00f3w, mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: niematerialne.nid.pl<\/a><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Decyzj\u0105 wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Gli\u0144skiego, na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafi\u0142y nowe elementy. Ratyfikowana przez Polsk\u0119 Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego […]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":10233,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-10232","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"yoast_head":"\nNowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Decyzj\u0105 wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Gli\u0144skiego, na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafi\u0142y nowe elementy. Ratyfikowana przez Polsk\u0119 Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-16T12:41:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-17T09:20:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1857\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego\",\"datePublished\":\"2023-03-16T12:41:01+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-17T09:20:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\"},\"wordCount\":2801,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\",\"name\":\"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg\",\"datePublished\":\"2023-03-16T12:41:01+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-17T09:20:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg\",\"width\":1857,\"height\":1238,\"caption\":\"miniaturka nowe wpisy na liste\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","og_description":"Decyzj\u0105 wicepremiera, ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Gli\u0144skiego, na Krajow\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafi\u0142y nowe elementy. Ratyfikowana przez Polsk\u0119 Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego […]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2023-03-16T12:41:01+00:00","article_modified_time":"2023-03-17T09:20:52+00:00","og_image":[{"width":1857,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego","datePublished":"2023-03-16T12:41:01+00:00","dateModified":"2023-03-17T09:20:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/"},"wordCount":2801,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/","name":"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg","datePublished":"2023-03-16T12:41:01+00:00","dateModified":"2023-03-17T09:20:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-nowe-wpisy-na-liste.jpg","width":1857,"height":1238,"caption":"miniaturka nowe wpisy na liste"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/16\/nowe-wpisy-na-krajowej-liscie-niematerialnego-dziedzictwa-kulturowego\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nowe wpisy na Krajowej li\u015bcie niematerialnego dziedzictwa kulturowego"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10232"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10232\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}