{"id":10091,"date":"2023-03-01T11:08:41","date_gmt":"2023-03-01T10:08:41","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=10091"},"modified":"2023-03-17T18:19:29","modified_gmt":"2023-03-17T17:19:29","slug":"czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/","title":{"rendered":"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? &#8211; ciekawostki archeologiczne"},"content":{"rendered":"<p><strong>O Biskupinie wie niemal ka\u017cde dziecko w Polsce. Jednak to w jaki spos\u00f3b pozyskano wiedz\u0119 o osadzie z prze\u0142omu epok br\u0105zu i \u017celaza nie jest ju\u017c tak oczywiste. Przypadkowe odkrycie nauczyciela, kt\u00f3rego zaintrygowa\u0142y wystaj\u0105ce z wody fragmenty drewnianej konstrukcji, zaowocowa\u0142o wyj\u0105tkowymi ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j rozmach i nowoczesnymi jak na owe czasy badaniami archeologicznymi. Co warto o nich wiedzie\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1933 r. na \u015blady osady trafi\u0142 nauczyciel z Biskupina, kt\u00f3ry zg\u0142osi\u0142 znalezisko archeologowi z Uniwersytetu Pozna\u0144skiego \u2013 prof. J\u00f3zefowi Kostrzewskiemu. Po wizycie w terenie profesor podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu archeologicznych bada\u0144 wykopaliskowych. Rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 one ju\u017c w 1934 r., trwa\u0142y do wojny i by\u0142y kontynuowane w okresie powojennym.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1599\" height=\"1071\" data-id=\"10087\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10087\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-1.jpg 1599w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-1-1280x857.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-1-980x656.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-1-480x322.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1599px, 100vw\" \/><figcaption>fot. Piotr Seku\u0142a i Micha\u0142 Bugaj<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Innowacja w archeologii<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Warto zaznaczy\u0107, \u017ce badania te by\u0142y <strong>pierwszymi badaniami interdyscyplinarnymi jakie mia\u0142y miejsce na terenie Polski<\/strong>. Maj\u0105c na celu jak najbardziej dok\u0142adne odtworzenie warunk\u00f3w \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w osady biskupi\u0144skiej, nawi\u0105zano wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z geologami, palinologami, dendrologami i paleozoologami. Przeprowadzone przez tych badaczy analizy profili glebowych, py\u0142k\u00f3w, drewna oraz ko\u015bci zwierz\u0119cych i o\u015bci pozwoli\u0142y finalnie odtworzy\u0107 zmiany poziomu w\u00f3d jeziora Biskupi\u0144skiego, szat\u0119 ro\u015blinn\u0105, a nawet zidentyfikowa\u0107 gatunki drzew, z kt\u00f3rych zbudowano osad\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki analizie dendrochronologicznej pr\u00f3bek drewna pochodz\u0105cego z relikt\u00f3w ods\u0142oni\u0119tych podczas bada\u0144 mo\u017cliwe by\u0142o ustalenie dok\u0142adnej daty wycinki drzew&nbsp; przeznaczonych na budow\u0119 i p\u00f3\u017aniejsze naprawy osady. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 pr\u00f3bek wskazuje daty pomi\u0119dzy 747 r.,&nbsp; a&nbsp; 727 r. p.n.e. W chronologii Polski przypada to na prze\u0142om epoki br\u0105zu i epoki \u017celaza. Do wyobra\u017ani przemawia zestawienie powy\u017cszego na tle historii Europy, bowiem jest to czas kiedy <strong>za\u0142o\u017cony zosta\u0142 Rzym<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>To jednak nie jedyni specjali\u015bci, kt\u00f3rzy zaanga\u017cowali si\u0119 w badania. Do zespo\u0142u do\u0142\u0105czyli r\u00f3wnie\u017c <strong>p\u0142etwonurkowie z Polskiej Marynarki Wojennej<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie oni odkryli na dnie jeziora relikty drewnianych konstrukcji, liczne przedmioty z rogu i ko\u015bci, a tak\u017ce fragmenty naczy\u0144 ceramicznych. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce takie poszukiwania r\u00f3wnie\u017c prowadzone by\u0142y w Polsce po raz pierwszy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejn\u0105 innowacj\u0105 by\u0142o zastosowanie <strong>fotografii lotniczej<\/strong> w celu dokumentacji ods\u0142oni\u0119tych relikt\u00f3w. Du\u017ca powierzchnia wykop\u00f3w badawczych nie by\u0142a \u0142atwa do sfotografowania, a zadaniu temu mia\u0142 podo\u0142a\u0107 wykonany specjalnie na zlecenie Ministerstwa Spraw Wojskowych balon wype\u0142niony wodorem. Podwi\u0105zywano do niego aparat fotograficzny z wyzwalaczem migawki sterowanym z ziemi przy pomocy przewodu elektrycznego. W ten spos\u00f3b powsta\u0142y tysi\u0105ce fotografii (w tym r\u00f3wnie\u017c kilkadziesi\u0105t fotografii kolorowych) a tak\u017ce film\u00f3w. Niestety, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich uleg\u0142a zniszczeniu w trakcie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Balon, kt\u00f3rego u\u017cywano do wykonywania zdj\u0119\u0107 w Biskupinie, fotografie, kt\u00f3re z niego wykonano, a tak\u017ce inne zdj\u0119cia lotnicze przedstawiaj\u0105ce relikty archeologiczne mo\u017cna obejrze\u0107 bior\u0105c udzia\u0142 w szkoleniach \u201eFotografia lotnicza w archeologii\u201d na platformie szkoleniowej NID <a href=\"https:\/\/szkolenianid.learncom.pl\/Account_LogOn\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">szkolenianid.learncom.pl<\/a>. Kurs opracowany zosta\u0142 w ramach zainicjowanego przez NID Programu AZP+, kt\u00f3rego celem jest upowszechnianie nieinwazyjnych metod badawczych w archeologii, m.in. fotografii lotniczej.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1599\" height=\"1071\" data-id=\"10086\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-0.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10086\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-0.jpg 1599w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-0-1280x857.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-0-980x656.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-0-480x322.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1599px, 100vw\" \/><figcaption>fot. Piotr Seku\u0142a i Micha\u0142 Bugaj<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Problemy i wyzwania<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Podczas bada\u0144 archeologicznych rzadko obywa si\u0119 bez nietypowych wyzwa\u0144. Nie inaczej by\u0142o w Biskupinie. Relikty osady po\u0142o\u017cone s\u0105 bowiem na p\u00f3\u0142wyspie Jeziora Biskupi\u0144skiego. Prowadzenie bada\u0144 wykopaliskowych wi\u0105za\u0142o si\u0119 wi\u0119c z wieloma wynikaj\u0105cymi z tej lokalizacji problemami. Jednym z nich by\u0142y zalewaj\u0105ce wykop badawczy wody jeziora. Aby umo\u017cliwi\u0107 badaczom prac\u0119 i oddzieli\u0107 zalewany teren od jeziora <strong>usypano specjaln\u0105 grobl\u0119 o d\u0142ugo\u015bci a\u017c 150 m<\/strong>. Wod\u0119 zalewaj\u0105c\u0105 wykopy usuwano pocz\u0105tkowo r\u0119cznie wiadrami! Dopiero p\u00f3\u017aniej wykorzystywano pomp\u0119 wodn\u0105 nap\u0119dzan\u0105 silnikiem parowym, co pozwoli\u0142o sprawnie osuszy\u0107 teren bada\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatecznie obszar osady obronnej przebadany zosta\u0142 w 75%. Pozosta\u0142e 25% znajduje si\u0119 <em>in situ<\/em> (czyli w miejscu pierwotnego po\u0142o\u017cenia). Drewniane relikty to przyk\u0142ad zabytku, kt\u00f3ry znakomicie zachowuje si\u0119 w warunkach mokrych i beztlenowych. Niestety jednak odkryte i wyeksponowane w warunkach suchych fragmenty, do\u015b\u0107 szybko ulegaj\u0105 bezpowrotnemu zniszczeniu.<\/p>\n\n\n\n<p>W Biskupinie stosowano r\u00f3\u017cne metody maj\u0105ce zabezpieczy\u0107 drewniane relikty przed tym procesem. Niestety, efekty tych stara\u0144 nie by\u0142y zadowalaj\u0105ce i finalnie <strong>wi\u0119kszo\u015b\u0107 odkrytych struktur uleg\u0142a zniszczeniu<\/strong>. Tym bardziej cenna jest pozosta\u0142a, nietkni\u0119ta cz\u0119\u015b\u0107 stanowiska i w\u0142a\u015bnie z tego powodu wszystkie wysi\u0142ki powinny by\u0107 skupione na jej zachowaniu <em>in situ<\/em>. Jest to bowiem najlepszy spos\u00f3b ochrony zabytk\u00f3w archeologicznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Obecnie teren osady obronnej w Biskupinie i jego otoczenie obj\u0119te s\u0105 ochron\u0105 konserwatorsk\u0105. Obszar rezerwatu archeologicznego jest zarz\u0105dzany przez Muzeum w Biskupinie, a rekonstrukcja fragmentu osady jest miejscem wielu interesuj\u0105cych wydarze\u0144 o charakterze edukacyjnym.<br>Relikty osady obronnej ludno\u015bci kultury \u0142u\u017cyckiej zosta\u0142y uznane za Pomnik Historii jako zabytek o szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla kultury.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"10092\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Biskupin-21.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10092\"\/><figcaption>fot. Piotr Seku\u0142a i Micha\u0142 Bugaj<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Dobr\u0105 okazj\u0105 do odwiedzenia Muzeum w Biskupinie mog\u0105 by\u0107 <a href=\"https:\/\/www.inrap.fr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Europejskie Dni Archeologii<\/a> &#8211; cykliczna impreza zainicjowana przez francuski Narodowy Instytut Archeologicznych Bada\u0144 Ratowniczych. Od 2010 organizowano je tylko we Francji, a od 2019 r. w ca\u0142ej Europie. W ramach EDA co roku odbywa si\u0119 ponad 1000 wydarze\u0144, a tylko w Polsce w 2021 r. by\u0142o ich ponad 90!&nbsp; W poprzednich edycjach EDA Muzeum w Biskupinie otworzy\u0142o dla go\u015bci swoje pracownie oraz przygotowa\u0142o pokazy \u017cycia codziennego, warsztaty i gry.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O Biskupinie wie niemal ka\u017cde dziecko w Polsce. Jednak to w jaki spos\u00f3b pozyskano wiedz\u0119 o osadzie z prze\u0142omu epok br\u0105zu i \u017celaza nie jest ju\u017c tak oczywiste. Przypadkowe odkrycie [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":10096,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3,79],"tags":[],"class_list":["post-10091","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-europejskie-dni-archeologii"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? - ciekawostki archeologiczne - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? - ciekawostki archeologiczne - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"O Biskupinie wie niemal ka\u017cde dziecko w Polsce. Jednak to w jaki spos\u00f3b pozyskano wiedz\u0119 o osadzie z prze\u0142omu epok br\u0105zu i \u017celaza nie jest ju\u017c tak oczywiste. Przypadkowe odkrycie [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-03-01T10:08:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-17T17:19:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1857\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? &#8211; ciekawostki archeologiczne\",\"datePublished\":\"2023-03-01T10:08:41+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-17T17:19:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/\"},\"wordCount\":938,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"EDA\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/\",\"name\":\"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? - ciekawostki archeologiczne - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png\",\"datePublished\":\"2023-03-01T10:08:41+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-17T17:19:29+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png\",\"width\":1857,\"height\":1238,\"caption\":\"miniaturka sekula i bugaj\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? &#8211; ciekawostki archeologiczne\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? - ciekawostki archeologiczne - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? - ciekawostki archeologiczne - NID","og_description":"O Biskupinie wie niemal ka\u017cde dziecko w Polsce. Jednak to w jaki spos\u00f3b pozyskano wiedz\u0119 o osadzie z prze\u0142omu epok br\u0105zu i \u017celaza nie jest ju\u017c tak oczywiste. Przypadkowe odkrycie [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2023-03-01T10:08:41+00:00","article_modified_time":"2023-03-17T17:19:29+00:00","og_image":[{"width":1857,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png","type":"image\/png"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? &#8211; ciekawostki archeologiczne","datePublished":"2023-03-01T10:08:41+00:00","dateModified":"2023-03-17T17:19:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/"},"wordCount":938,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png","articleSection":["Aktualno\u015bci","EDA"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/","name":"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? - ciekawostki archeologiczne - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png","datePublished":"2023-03-01T10:08:41+00:00","dateModified":"2023-03-17T17:19:29+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/miniaturka-sekula-i-bugaj.png","width":1857,"height":1238,"caption":"miniaturka sekula i bugaj"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/03\/01\/czego-o-biskupinie-nie-mowia-w-szkole-ciekawostki-archeologiczne\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czego o Biskupinie nie m\u00f3wi\u0105 w szkole? &#8211; ciekawostki archeologiczne"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1779259487","caption":"Barbara Halliop"},"url":"https:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10091","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10091"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10091\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}