[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/12-park-muzakowski_header.jpg” width=”100%” max_width=”100%” height=”400px” custom_margin=”|auto||auto|false|false” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|0px|0px|0px|false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” width=”100%” max_width=”100%” custom_margin=”|auto|19px|auto||” custom_padding=”18px|50px|0px|50px|false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text module_id=”backButtonBox” _builder_version=”4.7.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”0px|0px|0px|0px|false|false” custom_padding=”0px|0px|0px|0px|false|false” global_module=”2594″ locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px||false|false” custom_padding=”||||false|false” link_option_url=”https:\/\/nid.pl\/miejsca\/” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
\u2190 Miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa w Polsce<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.16″ _dynamic_attributes=”content” _module_preset=”default” text_font_size=”26px” custom_margin=”||25px||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”]@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF90aXRsZSIsInNldHRpbmdzIjp7ImJlZm9yZSI6IiIsImFmdGVyIjoiIn19@[\/et_pb_text][et_pb_divider _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” background_color=”#e52330″ height=”5px” custom_margin=”0px||25px||false|false” custom_padding=”0px||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” width=”100%” max_width=”100%” custom_margin=”|auto|40px|auto||” custom_padding=”30px|50px|0px|50px|false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_tabs active_tab_background_color=”#f9f9f9″ active_tab_text_color=”#474747″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″][et_pb_tab title=”Opis” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
(Ref. 1127-2004)<\/em><\/span><\/p>\n Deklaracja Wyj\u0105tkowej Uniwersalnej Warto\u015bci<\/strong><\/span><\/p>\n Kr\u00f3tki opis<\/strong><\/span><\/p>\n Park Mu\u017cakowski to rozleg\u0142y park krajobrazowy za\u0142o\u017cony w latach 1815-1844 przez ksi\u0119cia von P\u00fcckler-Muskau, na obszarze jego posiad\u0142o\u015bci, rozwijany przez Eduarda Petzolda, wybitnego ucznia P\u00fccklera. Park harmonijnie wpisuje si\u0119 w dolin\u0119 Nysy \u0141u\u017cyckiej, integruj\u0105c zabudow\u0119 miasta z krajobrazem rolniczym, co stanowi\u0142o zapowied\u017a nowego podej\u015bcia do projektowania krajobrazu i mia\u0142o wp\u0142yw na rozw\u00f3j \u201earchitektury krajobrazu\u201d jako dyscypliny. To rozleg\u0142e za\u0142o\u017cenie obejmuje rzek\u0119 Nys\u0119, inne elementy wodne, zar\u00f3wno sztuczne, jak i naturalne, mosty, budynki, zadrzewienia oraz \u015bcie\u017cki. Jest to przyk\u0142ad krajobrazu wykreowanego przez cz\u0142owieka, w kt\u00f3rym w mistrzowski spos\u00f3b zosta\u0142y wykorzystane walory przyrodnicze miejsca.<\/span><\/p>\n Park o wysoce estetycznej kompozycji harmonijnie wpisuje si\u0119 w naturalne ukszta\u0142towanie doliny rzeki. Jej istot\u0105 jest powi\u0105zanie widokowe centrum rezydencji, Nowego Zamku, z szeregiem topograficznych \u201epunkt\u00f3w kulminacyjnych\u201d, kt\u00f3re stanowi\u0105 idealne punkty widokowe, rozmieszczone wzd\u0142u\u017c taras\u00f3w rzecznych po obu stronach doliny, z kt\u00f3rych ka\u017cdy jest cz\u0119\u015bci\u0105 misternej sieci widok\u00f3w. P\u00fcckler po\u0142\u0105czy\u0142 w niej elementy architektoniczne stworzone r\u0119k\u0105 cz\u0142owieka, z elementami naturalnymi, w\u0142\u0105czaj\u0105c w nie geologiczne ukszta\u0142towanie terenu. Jest to charakterystyczne dla miejsca z jego niezwyk\u0142\u0105 prostot\u0105 i rozmachem przestrzennym.<\/span><\/p>\n Dobro obejmuje centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rozleg\u0142ej kompozycji krajobrazowej o powierzchni 348 ha (136,10 ha po niemieckiej stronie i 211,9 ha po polskiej). Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 kompozycji znajduje si\u0119 w obr\u0119bie strefy buforowej o powierzchni 1 205 ha.<\/span><\/p>\n P\u00fcckler stworzy\u0142 podstawy zintegrowanego projektowania krajobrazu, gdzie park wnika w miasto Bad Muskau poprzez zielone promenady i parki miejskie. W\u0142\u0105czenie spo\u0142eczno\u015bci w og\u00f3ln\u0105 kompozycj\u0119, jako istotny element projektowanego utopijnego krajobrazu, mia\u0142o du\u017cy wp\u0142yw na nowoczesne projektowanie miast, zw\u0142aszcza w Stanach Zjednoczonych (co ilustruje system zieleni w Bostonie) oraz na rozw\u00f3j zawodu architekta krajobrazu. Podstawy teorii projektowania krajobrazu P\u00fccklera zosta\u0142y przez niego opublikowane w \u201eAndeutungen uber Landschaftsgartnerei\u201d (1834). Ponadto kszta\u0142cenie ogrodnik\u00f3w krajobrazowych przez ksi\u0119cia P\u00fccklera i jego ucznia Eduarda Petzolda przyczyni\u0142o si\u0119 do stworzenia standard\u00f3w warsztatu oddzia\u0142uj\u0105cego na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 innych ogrodnik\u00f3w i planist\u00f3w. Szkolenia te zosta\u0142y wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie reaktywowane poprzez otworzenie \u201eSzko\u0142y Mu\u017cakowskiej\u201d, mi\u0119dzynarodowej plac\u00f3wki kszta\u0142c\u0105cej w dziedzinie piel\u0119gnacji ogrod\u00f3w i krajobrazu kulturowego.<\/span><\/p>\n Kryterium (i):\u00a0<\/span><\/strong>Park Mu\u017cakowski jest wyj\u0105tkowym przyk\u0142adem rozleg\u0142ego, europejskiego parku krajobrazowego, kt\u00f3ry stworzy\u0142 nowe podstawy dla rozwoju idealnego krajobrazu wykreowanego przez cz\u0142owieka.<\/span><\/p>\n Kryterium (iv):\u00a0<\/span><\/strong>Park Mu\u017cakowski sta\u0142 si\u0119 prekursorem w kreowaniu nowego podej\u015bcia do krajobrazu w miastach i rozwoju architektury krajobrazu jako dyscypliny naukowej.<\/span><\/p>\n Integralno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n Granice wpisu obejmuj\u0105 rozleg\u0142y krajobraz wraz z najwa\u017cniejszych elementami ilustruj\u0105cymi oryginaln\u0105 koncepcj\u0119 ksi\u0119cia P\u00fccklera, kt\u00f3rej kontynuatorem by\u0142 Eduard Petzold. Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 parku zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do strefy buforowej. W granicach Niemiec dobro sk\u0142ada si\u0119 W czasie II wojny \u015bwiatowej park poni\u00f3s\u0142 znaczne szkody. Zniszczeniu uleg\u0142y oba zamki oraz mosty na Nysie, a wiele element\u00f3w parkowych przetrwa\u0142o w stanie znacznych uszkodze\u0144.<\/span><\/p>\n Autentyczno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n G\u0142\u00f3wna kompozycja parku nie uleg\u0142a wi\u0119kszym zmianom od momentu powstania w I po\u0142owie XIX w. Kompozycja zachowuje oryginaln\u0105 struktur\u0119 przestrzenn\u0105, w tym uk\u0142adu dr\u00f3g, element\u00f3w wodnych i topografi\u0119. Mimo, \u017ce kilkakrotnie zmieniali si\u0119 w\u0142a\u015bciciele parku, a obecnie park nie jest ju\u017c w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105, dzi\u0119ki wysokiemu uznaniu dla geniuszu tw\u00f3rcy, kolejni w\u0142a\u015bciciele i ogrodnicy kontynuowali oryginalne dzie\u0142o P\u00fccklera.<\/span><\/p>\n Prace rewaloryzacyjne w parku prowadzone s\u0105 z poszanowaniem ewolucji obiektu, kt\u00f3ra trwa\u0142a przez ca\u0142y XIX w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac zosta\u0142a wykonana zgodnie z pomys\u0142em P\u00fccklera, tak jak to by\u0142o realizowane za jego \u017cycia i po \u015bmierci. Odnosi si\u0119 do kompozycji parku i jego relacji przestrzennych, jak r\u00f3wnie\u017c do stanu drzew, dr\u00f3g, ciek\u00f3w wodnych i budynk\u00f3w. Aktualne prace konserwatorskie skierowane na napraw\u0119 szk\u00f3d powsta\u0142ych w czasie II wojny \u015bwiatowej, maj\u0105 na celu podkre\u015blenie og\u00f3lnego planu parku i relacji pomi\u0119dzy elementami architektonicznymi. Prace rewaloryzacyjne opieraj\u0105 si\u0119 na szczeg\u00f3\u0142owej dokumentacji, oryginalnych planach i innych przekazach archiwalnych, a tak\u017ce na wnikliwych badaniach. Niedawna odbudowa most\u00f3w przywr\u00f3ci\u0142a po\u0142\u0105czenie dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci parku le\u017c\u0105cych po obu stronach rzeki. Autentyczno\u015b\u0107 dobra zosta\u0142a wzmocniona poprzez odtworzenie zewn\u0119trznego wygl\u0105du Nowego Zamku, kt\u00f3ry jest wa\u017cn\u0105 dominant\u0105 przestrzenn\u0105 Ochrona i zarz\u0105dzanie<\/strong><\/span><\/p>\n Dobro w wi\u0119kszo\u015bci stanowi w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105. Po stronie niemieckiej, wi\u0119kszo\u015b\u0107 dobra jest w posiadaniu landu Saksonia, w Polsce w\u0142asno\u015b\u0107 znajduje si\u0119 w posiadaniu Skarbu Pa\u0144stwa. Obie cz\u0119\u015bci dobra maj\u0105 zapewnion\u0105 ochron\u0119 prawn\u0105, odpowiednio w danym pa\u0144stwie, na podstawie przepis\u00f3w o ochronie zabytk\u00f3w, ochronie przyrody oraz planowania przestrzennego, przy czym na poziomie realizacji zapis\u00f3w ustawowych konieczne jest okre\u015blenie interdyscyplinarnych priorytet\u00f3w ochrony i odpowiednich sposob\u00f3w ich realizacji. Zarz\u0105dzanie obiektem odbywa si\u0119 w \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy niemieckich i polskich instytucji zarz\u0105dzaj\u0105cych poszczeg\u00f3lnymi cz\u0119\u015bciami parku, kt\u00f3rej podstaw\u0105 s\u0105 porozumienia o wsp\u00f3\u0142pracy dotycz\u0105ce strategii i zarz\u0105dzania dobrem. Na poziomie instytucji zarz\u0105dzaj\u0105cych zapadaj\u0105 ustalenia dotycz\u0105ce strategii i wsp\u00f3lnych inwestycji, natomiast sposoby realizacji wsp\u00f3lnych projekt\u00f3w i przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 okre\u015bla, specjalnie do tego powo\u0142ana, polsko-niemiecka Grupa Robocza. Zasady zarz\u0105dzania parkiem oraz wszystkie wa\u017cne decyzje s\u0105 oceniane i uzgadniane przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Rad\u0119 Konserwatorsk\u0105 Parku Mu\u017cakowskiego\/Muskauer Park i Parku Branitz. System zarz\u0105dzania jest okre\u015blony w kompleksowym planie zarz\u0105dzania, a mi\u0119dzynarodowa wsp\u00f3\u0142praca w pe\u0142ni gwarantuje realizacj\u0119 cel\u00f3w og\u00f3lnych i szczeg\u00f3\u0142owych planu, koncentruj\u0105c si\u0119 na zachowaniu integralno\u015bci dobra.<\/span><\/p>\n [\/et_pb_tab][et_pb_tab title=”Dokumenty” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
z Parku Zamkowego, Parku Zdrojowego i Parku G\u00f3rskiego wraz z Drog\u0105 G\u00f3rn\u0105. Po stronie polskiej znajduj\u0105 si\u0119 Park na Tarasach i Arboretum Petzolda. Integralno\u015bci obiektu nie narusza podzia\u0142 granic\u0105 pa\u0144stwow\u0105, gdy\u017c wsp\u00f3lne transgraniczne zarz\u0105dzanie zapewnia utrzymanie sp\u00f3jno\u015bci kompozycji. Park po obu stronach Nysy \u0141u\u017cyckiej postrzegany jest jako integralna ca\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n
i elementem centralnym kompozycji parkowej stworzonej przez ksi\u0119cia P\u00fccklera.<\/span><\/p>\n