[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” background_image=”https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/14-cerkwie_header.jpg” width=”100%” max_width=”100%” height=”400px” custom_margin=”|auto||auto|false|false” custom_padding=”0px||0px|||” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” custom_padding=”0px|0px|0px|0px|false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” width=”100%” max_width=”100%” custom_margin=”|auto|19px|auto||” custom_padding=”18px|50px|0px|50px|false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_text module_id=”backButtonBox” _builder_version=”4.7.4″ _module_preset=”default” custom_margin=”0px|0px|0px|0px|false|false” custom_padding=”0px|0px|0px|0px|false|false” global_module=”2594″ locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” custom_margin=”||20px||false|false” custom_padding=”||||false|false” link_option_url=”https:\/\/nid.pl\/miejsca\/” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
\u2190 Miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa w Polsce<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.16″ _dynamic_attributes=”content” _module_preset=”default” text_font_size=”26px” custom_margin=”||25px||false|false” custom_padding=”||||false|false” global_colors_info=”{}”]@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF90aXRsZSIsInNldHRpbmdzIjp7ImJlZm9yZSI6IiIsImFmdGVyIjoiIn19@[\/et_pb_text][et_pb_divider _builder_version=”4.16″ _module_preset=”default” background_color=”#e52330″ height=”5px” custom_margin=”0px||25px||false|false” custom_padding=”0px||0px||false|false” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”3_4,1_4″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” width=”100%” max_width=”100%” custom_margin=”|auto|40px|auto||” custom_padding=”30px|50px|0px|50px|false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][et_pb_tabs active_tab_background_color=”#f9f9f9″ active_tab_text_color=”#474747″ _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″][et_pb_tab title=”Opis” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n
(Ref. 1424-2013)<\/em><\/p>\n Orzeczenie wyj\u0105tkowej uniwersalnej warto\u015bci <\/em><\/p>\n Kr\u00f3tki opis<\/strong><\/p>\n Szesna\u015bcie drewnianych cerkwi (ko\u015bcio\u0142\u00f3w) zlokalizowanych na wschodnich kra\u0144cach Europy \u015arodkowej, w polskim i ukrai\u0144skim regionie Karpat stanowi wyj\u0105tkowy przyk\u0142ad szeroko niegdy\u015b rozpowszechnionej w krajach s\u0142owia\u0144skich tradycji drewnianego prawos\u0142awnego budownictwa sakralnego, kt\u00f3re przetrwa\u0142o do dzi\u015b. Architektoniczne formy cerkwi o tr\u00f3jdzielnych planach, kopu\u0142ach brogowych wraz z wolnostoj\u0105cymi dzwonnicami s\u0105 zgodne z wymogami liturgii Ko\u015bcio\u0142a Wschodniego jednocze\u015bnie, odzwierciedlaj\u0105c kulturowe tradycje lokalnych spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w izolacji ze wzgl\u0119du na g\u00f3rzysty teren. Cerkwie te prezentuj\u0105 typy architektury: huculski w po\u0142udniowo-wschodnim ukrai\u0144skim regionie Karpat w Wierbi\u0105\u017cu Ni\u017cnym i Jasinie; halicki w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Karpat, po obu stronach polsko-ukrai\u0144skiej granicy w Rohatynie, Drohobyczu, \u017b\u00f3\u0142kwi, Potyliczu, Radru\u017cu i Choty\u0144cu; bojkowski, po obu stronach granicy polsko-ukrai\u0144skiej w pobli\u017cu granicy ze S\u0142owacj\u0105 w Smolniku, U\u017coku i Matkowie oraz \u0142emkowski w polskich Karpatach Zachodnich w Powro\u017aniku, Brunarach Wy\u017cnych, Owczarach, Kwiatoniu i Turza\u0144sku. Cerkwie zbudowane s\u0105 w konstrukcji zr\u0119bowej ze z\u0142o\u017conymi systemami z\u0142\u0105cz naro\u017cnych i stanowi\u0105 przyk\u0142ad niezwyk\u0142ych umiej\u0119tno\u015bci ciesielskich oraz rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych. Wzniesione zosta\u0142y na drewnianych podwalinach u\u0142o\u017conych na kamiennych fundamentach, ich \u015bciany i dachy pokrywaj\u0105 drewniane gonty. Cerkwie z przyleg\u0142ymi do nich cmentarzami i czasami wolnostoj\u0105cymi dzwonnicami otoczone s\u0105 murami lub ogrodzeniami z bramami, otoczonymi drzewami.<\/p>\n Kryterium (iii):<\/strong> Cerkwie stanowi\u0105 wyj\u0105tkowe \u015bwiadectwo odr\u0119bnej tradycji budownictwa sakralnego, osadzonej w g\u0142\u00f3wnym nurcie tradycji Cerkwi Prawos\u0142awnej powi\u0105zanej z lokalnym charakterem architektury. Konstrukcje, wystr\u00f3j oraz rozwi\u0105zania dekoracyjne s\u0105 charakterystyczne dla kulturowych tradycji spo\u0142eczno\u015bci, zamieszkuj\u0105cych region Karpat i ilustruj\u0105 wiele symbolicznych odwo\u0142a\u0144 oraz sakralnych znacze\u0144 zwi\u0105zanych z tymi tradycjami.<\/p>\n Kryterium (iv):<\/strong> Cerkwie stanowi\u0105 wyj\u0105tkowy przyk\u0142ad grupy budowli wzniesionych w tradycyjnej konstrukcji zr\u0119bowej, reprezentuj\u0105cych wa\u017cny okres w historii budownictwa w regionie Karpat. Cerkwie, wywodz\u0105ce si\u0119 z tradycji prawos\u0142awnego budownictwa sakralnego, zosta\u0142y przystosowane do lokalnych tradycji kulturowych, ewoluuj\u0105c od XVI do XIX wieku, s\u0105 odzwierciedleniem religijno\u015bci miejscowych spo\u0142eczno\u015bci.<\/p>\n Integralno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n Wszystkie elementy niezb\u0119dne do wyra\u017cenia warto\u015bci dobra, znajduj\u0105 si\u0119 w obr\u0119bie jego granic, w tym otaczaj\u0105ce je mury lub ogrodzenia z bramami, a tak\u017ce w niekt\u00f3rych przypadkach dzwonnice, cmentarze i budynki towarzysz\u0105ce. Budowlom nie zagra\u017ca przebudowa ani zaniedbanie. Nale\u017cy jednak zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na lokalizacj\u0119 parking\u00f3w samochodowych, aby nadal zachowa\u0107 integralno\u015b\u0107 miejsca oraz wa\u017cne widoki na i z dobra. Mury lub ogrodzenia obsadzone drzewami okre\u015blaj\u0105 jednoznacznie odr\u0119bn\u0105 stref\u0119 lub dominant\u0119 w krajobrazie.<\/p>\n Autentyczno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n Dobra uwa\u017cane s\u0105 za autentyczne w kwestii lokalizacji i otoczenia, a tak\u017ce ich u\u017cytkowania i funkcji – 13 cerkwi wci\u0105\u017c pe\u0142ni rol\u0119 \u015bwi\u0105ty\u0144, a kolejne trzy, w Radru\u017cu, Rohatynie i Drohobyczu zachowane s\u0105 jako muzea. R\u00f3wnie\u017c autentyczno\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w pozostaje wysoka, gdy\u017c konstrukcyjne elementy drewniane by\u0142y przez lata starannie naprawiane tradycyjnymi metodami. Elementy dekoracyjne posiadaj\u0105 wysoki stopie\u0144 autentyczno\u015bci, za\u015b drewniane, zewn\u0119trzne gontowe pokrycia dach\u00f3w oraz \u015bcian, wymagaj\u0105ce wymiany co 20-30 lat, zosta\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w odpowiednio odtworzone. Okresowa wymiana pokrycia \u015bcian stanowi cz\u0119\u015b\u0107 bie\u017c\u0105cych zabieg\u00f3w konserwatorskich. Kluczowym wymogiem dla przysz\u0142ego zachowania autentyczno\u015bci technik rzemie\u015blniczych i konserwatorskich jest podtrzymywanie wiedzy w zakresie tych\u017ce technik. Niemal we wszystkich cerkwiach zachowa\u0142y si\u0119 oryginalne drzwi i zamki, z napisami na nadpro\u017cach, kt\u00f3re podaj\u0105 dat\u0119 wzniesienia budowli oraz nazwiska cie\u015bli.<\/p>\n Ochrona i zarz\u0105dzanie<\/strong><\/p>\n Wszystkie dobra w Polsce s\u0105 chronione w maksymalnym stopniu poprzez wpisanie ich do rejestru zabytk\u00f3w zgodnie z Ustaw\u0105 o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami (2003). Wszystkie dobra na Ukrainie chronione s\u0105 w maksymalnym stopniu poprzez wpisanie ich do Krajowego rejestru nieruchomych zabytk\u00f3w historycznych zgodnie z Krajow\u0105 Ustaw\u0105 o Ochronie Dziedzictwa Kulturalnego (2000). Dobra oraz ich strefy buforowe b\u0119d\u0105 uznawane i chronione w regionalnych i lokalnych planach zagospodarowania przestrzennego. Zarz\u0105dzanie dobrem seryjnym koordynowane b\u0119dzie przez Komitet Steruj\u0105cy, dzia\u0142aj\u0105cy w imieniu ministerstw kultury obu pa\u0144stw, kt\u00f3rego cz\u0142onkowie b\u0119d\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowali z zarz\u0105dcami cerkwi w celu zapewnienia ich konserwacji oraz inicjowania szkole\u0144. Na posiedzenia Komitetu Steruj\u0105cego zapraszani b\u0119d\u0105 eksperci z r\u00f3\u017cnych dziedzin. Komitet zobowi\u0105zany jest r\u00f3wnie\u017c do zaproszenia do sta\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy w\u0142a\u015bcicieli i opiekun\u00f3w d\u00f3br, a tak\u017ce przedstawicieli w\u0142adz ko\u015bcielnych i \u015bwieckich wraz z przedstawicielami administracji samorz\u0105dowej na poziomie lokalnym i regionalnym, jak r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cb konserwatorskich. Komitet Steruj\u0105cy we wsp\u00f3\u0142pracy z lokalnymi w\u0142adzami b\u0119dzie nadzorowa\u0142 miejscowe plany zagospodarowania i u\u017cytkowania teren\u00f3w. W odniesieniu do indywidualnych plan\u00f3w zarz\u0105dzania, Komitet Steruj\u0105cy b\u0119dzie nadzorowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wszystkie sprawy istotne dla sta\u0142ego podtrzymywania kulturowej warto\u015bci d\u00f3br oraz ich stanu zachowania, jak r\u00f3wnie\u017c dla eliminowania potencjalnych zagro\u017ce\u0144, w\u0142\u0105cznie z przestrzeganiem ogranicze\u0144 inwestycyjnych w planach zagospodarowania przestrzennego w najbli\u017cszej s\u0105siedztwie d\u00f3br i ich strefach buforowych. Restrykcje te maj\u0105 w niekt\u00f3rych wypadkach kluczowe znaczenie i Pa\u0144stwa – Strony zobowi\u0105za\u0142y si\u0119 do ustanowienia odpowiednich mechanizm\u00f3w ochronnych w odniesieniu do wszystkich aspekt\u00f3w plan\u00f3w zagospodarowania przestrzennego. Organizacja dost\u0119pu turyst\u00f3w do d\u00f3br zwi\u0105zana z budowaniem infrastruktury turystycznej i parking\u00f3w samochodowych musi by\u0107 starannie zaplanowana, aby nie naruszy\u0107 integralno\u015bci element\u00f3w sk\u0142adowych miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa, w szczeg\u00f3lno\u015bci je\u017celi chodzi o ich widok na oraz z dobra. Dzia\u0142ania prewencyjne zwi\u0105zane z zagro\u017ceniem przeciwpo\u017carowym lub powodzi\u0105 musz\u0105 by\u0107 stale wzmo\u017cone, aby chroni\u0107 obiekty przed skutkami potencjalnych kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych.<\/p>\n <\/p>\n N49 22 11.00<\/span><\/p>\n E20 57 1.51\u00a0<\/span><\/p>\n<\/td>\n N50 10 35.05<\/span><\/p>\n E23 24 3.84\u00a0<\/span><\/p>\n<\/td>\n <\/p>\n [\/et_pb_tab][et_pb_tab title=”Komponenty” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n Brunary Wy\u017cne<\/strong> \u2013 Cerkiew pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a (woj. ma\u0142opolskie, gmina U\u015bcie Gorlickie). Chotyniec<\/strong> \u2013 Cerkiew Narodzenia Przenaj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy (woj. podkarpackie, gmina Radymno). Kwiato\u0144<\/strong> \u2013 Cerkiew pw. \u015bw. Paraskewy (woj. ma\u0142opolskie, gmina U\u015bcie Gorlickie). Owczary<\/strong> \u2013 Cerkiew Opieki Bogurodzicy (woj. ma\u0142opolskie, gmina S\u0119kowa). Powro\u017anik<\/strong> \u2013 Cerkiew pw. \u015bw. Jakuba M\u0142odszego Aposto\u0142a (woj. ma\u0142opolskie, gmina Muszyna). Radru\u017c<\/strong> \u2013 Cerkiew pw. \u015bw. Paraskewy (woj. podkarpackie, gmina Horyniec Zdr\u00f3j). Smolnik<\/strong> \u2013 Cerkiew pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a (woj. podkarpackie, gmina Lutowiska). Turza\u0144sk<\/strong> \u2013 Cerkiew pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a (woj. podkarpackie, gmina Koma\u0144cza). Drohobycz<\/strong> \u2013 Cerkiew \u015bw. Jerzego (obw\u00f3d lwowski, miasto Drohobycz). Jasina<\/strong> \u2013 Cerkiew Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego (obw\u00f3d zakarpacki, rejon rachowski). Matk\u00f3w<\/strong> \u2013 Cerkiew \u015bw. Dymitra (obw\u00f3d lwowski, rejon turkowski). Potylicz<\/strong> \u2013 Cerkiew Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego (obw\u00f3d lwowski, rejon \u017c\u00f3\u0142kiewski). Rohaty\u0144<\/strong> \u2013 Cerkiew Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego (obw\u00f3d iwanofrankowski, rejon rohaty\u0144ski). Werbi\u0105\u017c Ni\u017cny<\/strong> \u2013 Cerkiew Narodzenia Przenaj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy (obw\u00f3d iwanofrankowski, rejon ko\u0142omyjski). U\u017cok<\/strong> \u2013 Cerekiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a (obw\u00f3d zakarpacki, rejon wielkoberezne\u0144ski). \u017b\u00f3\u0142kiew<\/strong> \u2013 Cerkiew \u015bw. Tr\u00f3jcy (obw\u00f3d lwowski, rejon \u017c\u00f3\u0142kiewski). [\/et_pb_tab][et_pb_tab title=”Dokumenty” _builder_version=”4.27.5″ _module_preset=”default” hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n Mapy<\/p>\n
<\/strong>(Decyzja: 37 COM 8B.37)<\/em><\/p>\n\n\n
\n ID<\/span><\/th>\n Nazwa i Lokalizacja<\/span><\/th>\n Pa\u0144stwo<\/span><\/th>\n Koordynaty<\/span><\/th>\n Powierzchnia<\/span><\/th>\n Data Wpisu<\/span><\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n\n \n 1424-001<\/span><\/td>\n Brunary Wy\u017cne-Tserkva of Saint Michael the Archangel\u00a0<\/span><\/td>\n Poland<\/span><\/td>\n N49 32 2.00 E21 1 56.00\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.32 ha
Buffer zone: 3.36 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-002<\/span><\/td>\n Chotyniec-Tserkva of the Birth of the Blessed Virgin Mary\u00a0<\/span><\/td>\n Poland<\/span><\/td>\n N49 57 10.70 E23 0 10.00\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.67 ha
Buffer zone: 4.34 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-003<\/span><\/td>\n Drohobych-Tserkva of Saint George<\/span><\/td>\n Ukraine<\/span><\/td>\n N49 20 51.85 E23 29 58.80\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.18 ha
Buffer zone: 1.06 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-004<\/span><\/td>\n Kwiato\u0144-Tserkva of Saint Paraskeva\u00a0<\/span><\/td>\n Poland<\/span><\/td>\n N49 30 4.80 E21 10 21.66\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.26 ha
Buffer zone: 1.82 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-005<\/span><\/td>\n Matkiv-Tserkva of the Synaxis of the Blessed Virgin Mary\u00a0<\/span><\/td>\n Ukraine<\/span><\/td>\n N48 54 55.70 E23 6 32.00\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.16 ha
Buffer zone: 1.16 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-006<\/span><\/td>\n Nyzhniy Verbizh-Tserkva of the Nativity of the Blessed Virgin Mary\u00a0<\/span><\/td>\n Ukraine<\/span><\/td>\n N48 29 55.16 E25 0 41.29\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 2.22 ha
Buffer zone: 31.11 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-007<\/span><\/td>\n Owczary-Tserkva of Our Lady\u2019s Protection\u00a0<\/span><\/td>\n Poland<\/span><\/td>\n N49 35 19.00 E21 11 28.00\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.38 ha
Buffer zone: 2.87 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-008<\/span><\/td>\n Potelych-Tserkva of the Descent of the Holy Spirit\u00a0<\/span><\/td>\n Ukraine<\/span><\/td>\n N50 12 31.00 E23 33 3.00\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.19 ha
Buffer zone: 1.1 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-009<\/span><\/td>\n Powro\u017anik-Tserkva of Saint James the Less, the Apostle\u00a0<\/span><\/td>\n Poland<\/span><\/td>\n \n Property: 0.71 ha
Buffer zone: 1.1 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-010<\/span><\/td>\n Radru\u017c-Tserkva of Saint Paraskeva\u00a0<\/span><\/td>\n Poland<\/span><\/td>\n \n Property: 0.3 ha
Buffer zone: 2.11 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-011<\/span><\/td>\n Rohatyn-Tserkva of the Descent of the Holy Spirit\u00a0<\/span><\/td>\n Ukraine<\/span><\/td>\n N49 24 37.00 E24 36 10.49\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.49 ha
Buffer zone: 1.47 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-012<\/span><\/td>\n Smolnik-Tserkva of Saint Michael the Archangel\u00a0<\/span><\/td>\n Poland<\/span><\/td>\n N49 12 34.70 E22 41 16.00\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.35 ha
Buffer zone: 34.85 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-013<\/span><\/td>\n Turza\u0144sk-Tserkva of Saint Michael the Archangel\u00a0<\/span><\/td>\n Poland<\/span><\/td>\n N49 22 9.10 E22 7 44.20\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.3 ha
Buffer zone: 3.02 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-014<\/span><\/td>\n Uzhok-Tserkva of the Synaxis of the Archangel Michael\u00a0<\/span><\/td>\n Ukraine<\/span><\/td>\n N48 59 1.54 E22 51 15.61\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.12 ha
Buffer zone: 1.81 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-015<\/span><\/td>\n Yasynia-Tserkva of Our Lord\u2019s Ascension\u00a0<\/span><\/td>\n Ukraine<\/span><\/td>\n N48 16 30.00 E24 21 11.00\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.13 ha
Buffer zone: 0.49 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n \n 1424-016<\/span><\/td>\n Zhovkva-Tserkva of the Holy Trinity\u00a0<\/span><\/td>\n Ukraine<\/span><\/td>\n N50 3 19.22 E23 58 55.97\u00a0<\/span><\/td>\n Property: 0.25 ha
Buffer zone: 1.06 ha<\/span><\/td>\n2013<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n KOMPONENTY POLSKIE:<\/strong><\/h5>\n
Cerkiew parafialna z 1797 r. (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny rzymskokatolicki pw. NMP Wniebowzi\u0119tej) tr\u00f3jdzielna, o konstrukcji zr\u0119bowej. Budowla zachowa\u0142a najwa\u017cniejsze cechy cerkwi zachodnio\u0142emkowskiej. Dachy zwie\u0144czone kopu\u0142ami cebulastymi ze \u015blepymi latarniami. We wn\u0119trzu polichromie o rokokowo klasycystycznych motywach architektonicznych oraz ro\u015blinnych z 1898 r. Zachowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce fragmenty starszej barokowej polichromii z ko\u0144ca XVIII w. Barokowy ikonostas z XVIII w. przemalowany zosta\u0142 w czasie remontu w 1831 r. W nawie trzy o\u0142tarze boczne z 2. po\u0142. XVIII w. \u2212 barokowy z ikon\u0105 Pieta, barokowy z ikon\u0105 Przemienienia Pa\u0144skiego, trzeci, rokokowy z ikon\u0105 Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem. Zachowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce ambona z malowanymi postaciami ewangelist\u00f3w (XVIII w.) oraz ikony z XVIII i XIX w.<\/p>\n
Cerkiew z ok. 1600 r. (obecnie filialna cerkiew greckokatolicka) o konstrukcji zr\u0119bowej, przedsionek o konstrukcji ramowej. \u015awi\u0105tynia nowszego typu halickiego. \u015aciany nawy, sanktuarium i g\u00f3rnej kaplicy zdobi figuralno-ornamentalna polichromia pochodz\u0105ca z 1. po\u0142. XVIII w. Na zr\u0119bie wschodnim nawy umieszczono pi\u0119ciokondygnacyjny ikonostas, pochodz\u0105cy najprawdopodobniej z 1671 r., cz\u0119\u015bciowo zmodyfikowany w 1756 r. Zachowa\u0142 si\u0119 te\u017c o\u0142tarz boczny z ok. 1700 r. Cerkiew jest jedn\u0105 z najstarszych drewnianych \u015bwi\u0105ty\u0144 greckokatolickich w Polsce i reprezentuje rzadki rodzaj cerkwi z galeri\u0105 wok\u00f3\u0142 kaplicy. Obok cerkwi pozosta\u0142o\u015bci dawnego cmentarza i drewniana dzwonnica.<\/p>\n
Cerkiew z XVII w. (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny rzymskokatolicki), tr\u00f3jdzielna, o konstrukcji zr\u0119bowej, kryta gontem. Jedna z najlepiej zachowanych klasycznych \u015bwi\u0105ty\u0144 zachodnio\u0142emkowskich ze wszystkimi atrybutami. Cerkiew o wyj\u0105tkowo strzelistej bryle. Polichromia \u015bcian i strop\u00f3w o motywach architektonicznych z XVIII w. i XIX w. Dekoracje wn\u0119trza: ikonostas p\u0119dzla Micha\u0142a Bogda\u0144skiego z 1904 r., dwa o\u0142tarze boczne z ikonami Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem oraz Zdj\u0119cia z Krzy\u017ca, w prezbiterium XIX-wieczny o\u0142tarz. Przyk\u0142ad genialnej kompozycji, najwy\u017cszego poziomu umiej\u0119tno\u015bci w zakresie rzemios\u0142a i wspania\u0142ej zr\u0119czno\u015bci stolarzy i cie\u015bli.<\/p>\n
Cerkiew parafialna z 1653 r. (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny rzymskokatolicki), tr\u00f3jdzielna, o konstrukcji zr\u0119bowej. Obiekt przebudowywany w XVIII i XIX w. \u015aciany i dachy kryte gontem, wie\u017ce i he\u0142m kryte blach\u0105. Portal zachodni z nadpro\u017cem wyci\u0119tym w tzw. o\u015bli grzbiet i z wyryt\u0105 dat\u0105 budowy. Naw\u0119 i sanktuarium nakrywaj\u0105 kopu\u0142y namiotowe. Kompletne dekoracje wn\u0119trz z XVII-XIX w.: barokowy ikonostas, barokowe o\u0142tarze boczne z ikonami Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny i \u015bw. Miko\u0142aja. \u015aciany pokrywaj\u0105 polichromie z XIX i 1. po\u0142. XX w. Cerkiew wraz z otoczonym kamiennym ogrodzeniem dziedzi\u0144cem i ceglan\u0105 dzwonnic\u0105 jest przyk\u0142adem autentycznej struktury zespo\u0142u cerkiewnego. Dzia\u0142ania konserwatorskie w tej \u015bwi\u0105tyni zosta\u0142y wyr\u00f3\u017cnione mi\u0119dzynarodow\u0105 nagrod\u0105 Europa Nostra. Doskonale zachowana cerkiew reprezentuj\u0105ca typ zachodnio\u0142emkowski.<\/p>\n
Cerkiew z pocz\u0105tk\u00f3w XVII w., przebudowana na pocz\u0105tku XIX w. (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny rzymskokatolicki pw. \u015bw. Jakuba M\u0142odszego Aposto\u0142a), tr\u00f3jdzielna, o konstrukcji zr\u0119bowej. W ca\u0142o\u015bci kryta gontem. W zakrystii zachowana zosta\u0142a unikatowa polichromia figuralna z 1637 r. przedstawiaj\u0105c\u0105 sceny ze Starego i Nowego Testamentu. We wn\u0119trzu cenne dekoracje z XVIII -XIX w.: barokowy ikonostas (XVII w.), o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z ikon\u0105 Matki Bo\u017cej z Dzieci\u0105tkiem (XVII w.), barokowy o\u0142tarz boczny, rokokowa ambona z 1700 r., ikony z XVII-XIX w. Jest to najstarsza cerkiew w stylu zachodnio\u0142emkowskim. Cerkiew stanowi wyj\u0105tkowy przyk\u0142ad translokacji drewnianego budynku. W 1813 r. ze wzgl\u0119du na powodzie, kt\u00f3re wyst\u0119powa\u0142y w poprzedniej lokalizacji, konstrukcja zosta\u0142a przeniesiona przy zachowaniu oryginalnej struktury.<\/p>\n
Cerkiew wzniesiona oko\u0142o 1583 r. (obecnie filia Muzeum Kres\u00f3w w Lubaczowie) o konstrukcji zr\u0119bowej, starszy wariant cerkwi typu halickiego. Cerkiew otacza przydaszek (soboty) wsparty na wyprofilowanych rysiach. W 2. po\u0142. XVII w. wn\u0119trze nawy oraz sanktuarium pokryto figuraln\u0105 polichromi\u0105. W 1699 r. zamontowano nowy ikonostas o odr\u0119bnej konstrukcji. Zesp\u00f3\u0142 cerkiewny po\u0142o\u017cony na rozleg\u0142ym, owalnym wzniesieniu sk\u0142ada si\u0119 z cerkwi otoczonej zabytkowym cmentarzem (najstarsze nagrobki z 1682 r.), monumentalnej drewnianej dzwonnicy o konstrukcji s\u0142upowo-ramowej, kamiennego muru z dwiema bramami oraz parterowego kamiennego budynku kostnicy. Jest to najstarsza i najlepiej zachowana cerkiew drewniana w Polsce. Reprezentuje najwcze\u015bniejszy etap rozwoju tr\u00f3jdzielnych cerkwi pod\u0142u\u017cnych pokrytych dachem czterospadowym. Cerkiew zachowa\u0142a autentyczny kontekst krajobrazowy. Otoczenie cerkwi stanowi przyk\u0142ad oryginalnego uk\u0142adu zespo\u0142u cerkiewnego.<\/p>\n
Cerkiew z 1791 r. (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny rzymskokatolicki), o konstrukcji zr\u0119bowej, tr\u00f3jdzielna, typu bojkowskiego, usytuowana w opuszczonej i rozebranej po 1951 r. wsi. Odremontowana w 1969 r., dzi\u0119ki czemu odzyska\u0142a swoj\u0105 pierwotn\u0105 form\u0119. Otoczona przydaszkiem wspartym na rysiach. Wewn\u0105trz nawa i sanktuarium pokryte sklepieniem piramidalnym z za\u0142omem. W g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci \u015bciany ikonostasu zachowana cz\u0119\u015bciowo polichromia z ko\u0144ca XVIII w. z motywami podtrzymywanej przez anio\u0142y draperii z medalionami. Elementy pierwotnego wyposa\u017cenia cerkwi znajduj\u0105 si\u0119 w muzeach we Lwowie, \u0141a\u0144cucie, Sanoku. Znajduj\u0105ce si\u0119 we wn\u0119trzu inne obiekty sztuki cerkiewnej \u2013 carskie wrota, obrazy pochodz\u0105 z ro\u017cnych \u015bwi\u0105ty\u0144. Najlepiej zachowany klasyczny przyk\u0142ad cerkwi bojkowskiej na terenie Polski.<\/p>\n
Cerkiew greckokatolicka wzniesiona w latach 1801-1803 (obecnie filialna cerkiew prawos\u0142awna), zbudowana na planie krzy\u017ca, pi\u0119ciokopu\u0142owa. Tr\u00f3jstrefowy ikonostas pochodzi z 1. po\u0142. XIX w., o\u0142tarze boczne z pocz\u0105tku XIX w., ikony p\u0119dzla J. Bakowczyka z 1895 r. Przed cerkwi\u0105 stoi tr\u00f3jkondygnacyjna dzwonnica (1817 r.), zwie\u0144czona cebulastym he\u0142mem. Jest to jedna z nielicznych zachowanych cerkwi reprezentuj\u0105cych typ wschodnio\u0142emkowski. Polichromie prezentuj\u0105 obrazy zwi\u0105zane z pocz\u0105tkami chrystianizacji Rusi. Sceny Ewangelii zawieraj\u0105 motywy lokalne \u2212 krajobraz okolic Turza\u0144ska jako t\u0142o dla sceny M\u0119ki Pa\u0144skiej, Chrystus odwiedzaj\u0105cy obej\u015bcie \u0142emkowskie. Zesp\u00f3\u0142 cerkiewny wraz z dzwonnic\u0105, cmentarzem i kamiennym murem wok\u00f3\u0142 stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 g\u00f3rskiego krajobrazu. Autentyzmu obiektu dope\u0142nia fakt ci\u0105g\u0142o\u015bci u\u017cytkowania przez lokaln\u0105 \u0142emkowsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra powr\u00f3ci\u0142a do rodzinnej wsi w 1957 r. po okresie deportacji w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d.<\/p>\nKOMPONENTY UKRAI\u0143SKIE:<\/strong><\/h4>\n
Cerkiew parafialna wzniesiona w 2. po\u0142. XVII w. (obecnie stanowi cz\u0119\u015b\u0107 Regionalnego Muzeum Tradycji Ludowych w Drohobyczu). Tr\u00f3jdzielna cerkiew nowego typu halickiego z kry\u0142osami. Szeroka konstrukcja zr\u0119bowa nawy g\u0142\u00f3wnej zwie\u0144czona o\u015bmioboczn\u0105 barokow\u0105 kopu\u0142\u0105. Sanktuarium otoczone jest szerokim okapem dachu, kt\u00f3ry wok\u00f3\u0142 nawy i babi\u0144ca przekszta\u0142ca si\u0119 w galeri\u0119 na rze\u017abionych filarach. \u015aciany konstrukcji nad galeri\u0105 oraz wierzcho\u0142ki s\u0105 pokryte gontem. Wszystkie pomieszczenia we wn\u0119trzu s\u0105 otwarte. \u015aciany nawy, narteksu, empory oraz powierzchnia kopu\u0142y pokryte s\u0105 polichromi\u0105 z XVII i pocz. XVIII w., zachowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce ikonostas z XVII w. Cerkiew reprezentuje najwy\u017cszy poziom technologii budowania drewnianych kopu\u0142. Przyk\u0142ad skutecznego zastosowania szerokiej gamy typowych dla budownictwa cerkiewnego technik ciesielskich. Dobrze zachowane dekoracje wn\u0119trza stanowi\u0105 dow\u00f3d wysokiej warto\u015bci artystycznej i autentyzmu obiektu.<\/p>\n
Cerkiew parafialna, wzniesiona w 1824 r. (obecnie wsp\u00f3lnie u\u017cytkowana przez parafi\u0119 Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego Patriarchatu Moskiewskiego i Ukrai\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Greckokatolickiego). Zbudowana na planie krzy\u017ca, o konstrukcji zr\u0119bowej. Cerkiew typu huculskiego, jednokopu\u0142owa. Ko\u015bci\u00f3\u0142 otoczony jest okapem opartym o wsporniki. \u015aciany, dachy i kopu\u0142a namiotowa pokryte s\u0105 gontem. We wn\u0119trzu zachowa\u0142 si\u0119 ikonostas, XVIII-wieczne ikony i gonfalon z pocz\u0105tk\u00f3w XIX w. Elementem zespo\u0142u cerkiewnego jest tak\u017ce stary cmentarz z nagrobkami z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w oraz po\u0142o\u017cona po p\u00f3\u0142nocnej strony dwukondygnacyjna, zwie\u0144czona kopu\u0142\u0105, drewniana dzwonnica z 1813 r. Jest to jedna z najstarszych i najlepiej zachowanych cerkwi typu huculskiego, wzniesiona na planie krzy\u017ca z kopu\u0142\u0105 w centrum.<\/p>\n
Cerkiew wzniesiona w 1838 r. (obecnie parafia greckokatolicka), tr\u00f3jdzielna, o konstrukcji zr\u0119bowej. Cerkiew typu bojkowskiego z trzema kopu\u0142ami. Cerkiew otacza przydaszek wsparty na rysiach, pod kt\u00f3rym schowane s\u0105 dwie zakrystie dobudowane w latach 30. XX w. Wn\u0119trze pokryte jest malowid\u0142ami na tekturze z ko\u0144ca XIX w., wykonanymi wed\u0142ug wcze\u015bniejszego wzoru. Zachowa\u0142o si\u0119 wyposa\u017cenie z 1. po\u0142. XIX w. \u2212 ikonostas, sanktuarium g\u0142\u00f3wne i boczne oraz \u0142awy. Najlepszy przyk\u0142ad architektury bojkowskiej spo\u015br\u00f3d 70 zachowanych obiekt\u00f3w. Warto\u015bci artystyczne cerkwi s\u0105 bardzo wysokie dzi\u0119ki unikatowej konstrukcji, przypominaj\u0105cej wizualnie chi\u0144skie pagody. Mimo przemian zabudowy wsi krajobraz otoczenia cerkwi zachowa\u0142 historyczne dyspozycje przestrzenne. Ten wyra\u017any typ architektury zosta\u0142 wprowadzony w XIX w. i wyst\u0119puje na stosunkowo niewielkim obszarze.<\/p>\n
Cerkiew wzniesiona w 1502 r. (obecnie parafia greckokatolicka), tr\u00f3jdzielna, o konstrukcji zr\u0119bowej. \u015awi\u0105tynia starego typu halickiego. \u015aciana ponad okapami i dachy pokryte s\u0105 gontem. Cerkiew otacza przydaszek wsparty na rysiach, pod kt\u00f3rym schowane s\u0105 dwie niewielkie zakrystie \u2013 przy \u015bcianie po\u0142udniowej i p\u00f3\u0142nocnej sanktuarium. Wewn\u0105trz zachowa\u0142y si\u0119: polichromia z 1628 r. i pocz\u0105tk\u00f3w XVIII w., ikonostas z XVII w., \u0142awa z XVII w. oraz kolekcja ikon z XVI-XVIII w. Najlepiej zachowana cerkiew w archaicznym stylu (jeden z pierwszych etap\u00f3w ewolucji cerkiewnej architektury drewnianej), stanowi przyk\u0142ad wczesnego stylu konstrukcji cerkwi kopu\u0142owych. Doskonale wpisana w otaczaj\u0105cy krajobraz. W ca\u0142o\u015bci zachowana dekoracja malarska ikonostasu z XVII w. Centralna cz\u0119\u015b\u0107 z po\u017anorenesansowymi carskimi wrotami z ornamentem geometrycznym i dwiema ikonami namiestnymi – Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny i Chrystusa Pantokratora z 1684 r.<\/p>\n
Cerkiew wzniesiona prawdopodobnie na prze\u0142omie XV i XVI w. (obecnie oddzia\u0142 Iwanofrankowskiego Muzeum Sztuki), tr\u00f3jdzielna, o konstrukcji zr\u0119bowej. Cerkiew starego typu halickiego. Do zachodniej fasady babi\u0144ca dobudowano trzykondygnacyjn\u0105, kwadratow\u0105 dzwonnic\u0119 s\u0142upow\u0105 po\u0142\u0105czon\u0105 przydaszkiem w jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 z cerkwi\u0105. Na po\u0142udniowej zewn\u0119trznej \u015bcianie cerkwi widniej\u0105 pozosta\u0142o\u015bci polichromii z XVII w. We wn\u0119trzu zachowa\u0142 si\u0119 ikonostas z 1650 r., kolekcja ikon z XVI-XVIII w., starodruki, rze\u017aby i p\u0142yty nagrobkowe z XVII wieku. Spo\u015br\u00f3d zg\u0142oszonych obiekt\u00f3w jest to najstarsza cerkiew drewniana po\u0142o\u017cona na terenie Ukrainy. Z architektonicznego punktu widzenia jest analogiczna do cerkwi w Radru\u017cu i Potyliczu. Oryginalne wyposa\u017cenie wn\u0119trza. Jeden z najlepszych renesansowych ikonostas\u00f3w na Ukrainie, pochodz\u0105cy z 1650 r.<\/p>\n
Cerkiew parafialna wzniesiona w 1808 r. (obecnie parafia prawos\u0142awna Patriarchatu Kijowskiego), na planie krzy\u017ca, o konstrukcji zr\u0119bowej. Pi\u0119ciokopu\u0142owa cerkiew typu huculskiego. Konstrukcja zr\u0119bowa pod okapem otwarta. Wewn\u0105trz polichromia z ko\u0144ca XX w., ikonostas z pocz\u0105tk\u00f3w XIX w. Najlepiej rozwini\u0119ty przyk\u0142ad ewoluuj\u0105cych etap\u00f3w cerkwi huculskiej. Obiekt zas\u0142uguje na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, poniewa\u017c stanowi \u015bwiadectwo wyra\u017anego, odr\u0119bnego stylu architektonicznego, niepodobnego do innych spotykanych w regionie. Cerkiew prezentuje najwy\u017cszy kunszt ciesielski.<\/p>\n
Cerkiew parafialna wzniesiona w 1745 r. (obecnie parafia prawos\u0142awna Patriarchatu Moskiewskiego). Uk\u0142ad tr\u00f3jdzielny, konstrukcja zr\u0119bowa z drewna \u015bwierkowego. Cerkiew typu bojkowskiego, tr\u00f3jkopu\u0142owa. Przestrzenie nawy i sanktuarium otwarte na ca\u0142\u0105 wysoko\u015b\u0107 i \u015bci\u0105gni\u0119te krzy\u017cowymi belkami stropowymi. We wn\u0119trzu zachowa\u0142 si\u0119 ikonostas, o\u0142tarz z XVIII w., XVII-wieczne ikony i starodruki z XVII w. Wsp\u00f3\u0142czesne elementy wystroju cerkwi nie powinny by\u0107 oceniane na podstawie kryteri\u00f3w estetycznych, s\u0105 one wyrazem autentycznych potrzeb duchowych miejscowej spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3ra odzyska\u0142a wolno\u015b\u0107 praktyk religijnych dopiero po upadku ZSSR i uzyskaniu niezale\u017cno\u015bci przez Ukrain\u0119. Jest to po\u0142o\u017cona najdalej na po\u0142udnie cerkiew bojkowska. Stanowi wyj\u0105tkowy przyk\u0142ad tr\u00f3jdzielnej cerkwi z dzwonnic\u0105 umieszczon\u0105 nad babi\u0144cem.<\/p>\n
Cerkiew wzniesiona w 1720 r. (obecnie parafia greckokatolicka), tr\u00f3jdzielna, o konstrukcji zr\u0119bowej. Cerkiew nowego typu halickiego, tr\u00f3jkopu\u0142owa. Wysoka o\u015bmioboczna wie\u017ca z kopu\u0142\u0105 g\u00f3ruje nad ka\u017cd\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 konstrukcji. Kamienna zakrystia nakryta dwuspadowym dachem dobudowana do wschodniej \u015bciany sanktuarium powsta\u0142a przed 1750 r. Pod okapem znajduje si\u0119 otwarta konstrukcja zr\u0119bowa, natomiast \u015bciany nad nim pokryte s\u0105 gontem, podobnie jak kopu\u0142y i dachy. W nawie \u2212 ikonostas z 1. po\u0142. XVIII w., g\u0142\u00f3wny o\u0142tarz, \u0142awy i konfesjona\u0142 z XIX w., w sanktuarium – polichromie z ko\u0144ca XVIII w. o motywach architektonicznych z wpisanymi scenami starotestamentalnymi. Jedna z najlepiej zachowanych cerkwi tr\u00f3jkopu\u0142owych z XVIII w. Reprezentuje klasyczny typ halicki, kt\u00f3rego struktura opiera si\u0119 na tradycyjnej konstrukcji kijowskiej. W ca\u0142o\u015bci zachowa\u0142o si\u0119 wyposa\u017cenie wn\u0119trza, jest to najlepszy przyk\u0142ad wystroju wn\u0119trza XVIII-wiecznej cerkwi.<\/p>\n