{"id":31781,"date":"2026-01-27T19:54:10","date_gmt":"2026-01-27T18:54:10","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?page_id=31781"},"modified":"2026-05-12T10:27:06","modified_gmt":"2026-05-12T08:27:06","slug":"auschwitz-birkenau","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/","title":{"rendered":"Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945)"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_image=&#8221;https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/4-auschwitz_header.jpg&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; height=&#8221;400px&#8221; custom_margin=&#8221;|auto||auto|false|false&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px|||&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; title_text=&#8221;4-auschwitz_header&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_padding=&#8221;0px|0px|0px|0px|false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; custom_margin=&#8221;|auto|19px|auto||&#8221; custom_padding=&#8221;18px|50px|0px|50px|false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_text module_id=&#8221;backButtonBox&#8221; _builder_version=&#8221;4.7.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;0px|0px|0px|0px|false|false&#8221; custom_padding=&#8221;0px|0px|0px|0px|false|false&#8221; global_module=&#8221;2594&#8243; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<div class=\"backButton\" onclick=\"javascript:window.history.back();\"><span>\u2190<\/span>Powr\u00f3t<\/div>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;||20px||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;||||false|false&#8221; link_option_url=&#8221;https:\/\/nid.pl\/miejsca\/&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>\u2190 Miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa w Polsce<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _dynamic_attributes=&#8221;content&#8221; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font_size=&#8221;26px&#8221; custom_margin=&#8221;||25px||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;||||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]@ET-DC@eyJkeW5hbWljIjp0cnVlLCJjb250ZW50IjoicG9zdF90aXRsZSIsInNldHRpbmdzIjp7ImJlZm9yZSI6IiIsImFmdGVyIjoiIn19@[\/et_pb_text][et_pb_divider _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#e52330&#8243; height=&#8221;5px&#8221; custom_margin=&#8221;0px||25px||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;3_4,1_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; custom_margin=&#8221;|auto|40px|auto||&#8221; custom_padding=&#8221;30px|50px|0px|50px|false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;3_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_tabs active_tab_background_color=&#8221;#f9f9f9&#8243; active_tab_text_color=&#8221;#474747&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_tab title=&#8221;Opis&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<h4><strong>AUSCHWITZ BIRKENAU<br \/>Niemiecki Nazistowski Ob\u00f3z Koncentracyjny i Zag\u0142ady (1940-1945)<\/strong><\/h4>\n<p><em>(Ref.31-1979)<\/em><\/p>\n<p><strong>Deklaracja Wyj\u0105tkowej Uniwersalnej Warto\u015bci<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kr\u00f3tki opis<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p>Ob\u00f3z Auschwitz Birkenau by\u0142 g\u0142\u00f3wnym i najbardziej znanym z sze\u015bciu oboz\u00f3w koncentracyjnych i zag\u0142ady za\u0142o\u017conych przez nazistowskie Niemcy w celu realizacji polityki ostatecznego rozwi\u0105zania, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu masowe wymordowanie \u017byd\u00f3w europejskich. Zosta\u0142 on zbudowany w okupowanej przez Niemc\u00f3w Polsce, pocz\u0105tkowo jako ob\u00f3z koncentracyjny dla Polak\u00f3w, p\u00f3\u017aniej tak\u017ce dla je\u0144c\u00f3w radzieckich, a nast\u0119pnie r\u00f3wnie\u017c dla wi\u0119\u017ani\u00f3w wielu innych narodowo\u015bci. W latach 1942\u20131944 sta\u0142 si\u0119 on g\u0142\u00f3wnym obozem masowej zag\u0142ady, gdzie torturowano i zabijano \u017byd\u00f3w za ich tzw. pochodzenie rasowe. Obok ponad miliona zg\u0142adzonych masowo \u017cydowskich m\u0119\u017cczyzn, kobiet i dzieci oraz kilkudziesi\u0119ciu tysi\u0119cy Polak\u00f3w, w Auschwitz zamordowano r\u00f3wnie\u017c z przyczyn rasowych tysi\u0105ce Rom\u00f3w i Sinti, a tak\u017ce wi\u0119\u017ani\u00f3w z innych narod\u00f3w Europy.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142em nazistowskiej polityki ograbiania, degradacji i eksterminacji \u017byd\u00f3w by\u0142a rasistowska i antysemicka ideologia propagowana przez III Rzesz\u0119.<\/p>\n<p>Ob\u00f3z Auschwitz Birkenau, s\u0142u\u017c\u0105cy zar\u00f3wno eksterminacji, jak i pracy przymusowej, by\u0142 najwi\u0119kszym ze stworzonych przez niemiecki re\u017cim hitlerowski kompleks\u00f3w oboz\u00f3w koncentracyjnych. Po\u0142o\u017cone w centrum ogromnego krajobrazu wyzysku i cierpienia ludzkiego, pozosta\u0142o\u015bci oboz\u00f3w Auschwitz I i Auschwitz II-Birkenau to dow\u00f3d nieludzkiej, okrutnej i metodycznej pr\u00f3by odm\u00f3wienia prawa do godno\u015bci ludzkiej grupom uznanym za podludzi, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do ich systematycznego mordowania. Obozy te s\u0105 dobitnym \u015bwiadectwem morderczego charakteru antysemickiej i rasistowskiej polityki nazist\u00f3w, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a unicestwienie w krematoriach ponad milion ludzi, z po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych oko\u0142o 90% stanowili \u017bydzi.<\/p>\n<p>Ogrodzenia, druty kolczaste, bocznice kolejowe, rampy, baraki, szubienice, komory gazowe i krematoria obozu Auschwitz Birkenau pokazuj\u0105 w spos\u00f3b jednoznaczny, jak przebiega\u0142a zag\u0142ada \u017byd\u00f3w i realizowana przez nazistowskie Niemcy polityka masowych mord\u00f3w i pracy przymusowej. Zbiory zgromadzone na terenie miejsca przechowuj\u0105 pami\u0119\u0107 o tych, kt\u00f3rych z premedytacj\u0105 mordowano, i obrazuj\u0105 systematyczny mechanizm, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego si\u0119 to odbywa\u0142o. Przedmioty osobiste znajduj\u0105ce si\u0119 w zbiorach stanowi\u0105 \u015bwiadectwo \u017cycia ofiar zanim zosta\u0142y przywiezione do oboz\u00f3w zag\u0142ady, a tak\u017ce \u015bwiadectwo cynizmu, z jakim wykorzystywany by\u0142 ich dobytek oraz szcz\u0105tki ich samych. Ze wzgl\u0119du na starann\u0105 konserwacj\u0119 oryginalnych dowod\u00f3w, przeprowadzon\u0105 bez zb\u0119dnych rekonstrukcji, miejsce oraz jego otoczenie cechuje wysoki poziom autentyzmu i integralno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Kryterium (vi):<\/strong> Auschwitz Birkenau, pomnik ludob\u00f3jstwa \u017byd\u00f3w dokonanego z premedytacj\u0105 przez niemiecki re\u017cim nazistowski oraz \u015bmierci niezliczonej rzeszy innych os\u00f3b, to niezbity dow\u00f3d jednego z najwi\u0119kszych przest\u0119pstw, jakich kiedykolwiek dopuszczono si\u0119 przeciwko ludzko\u015bci. To r\u00f3wnie\u017c pomnik si\u0142y ludzkiego ducha, kt\u00f3ry pomimo przera\u017caj\u0105cego losu, jaki mu zgotowano, nie ugi\u0105\u0142 si\u0119 wobec dzia\u0142a\u0144 niemieckiego re\u017cimu nazistowskiego, zmierzaj\u0105cych do pozbawienia wolno\u015bci i ograniczenia wolnej my\u015bli oraz do starcia z powierzchni ziemi ca\u0142ych ras. Miejsce to jest dla ca\u0142ego rodzaju ludzkiego centralnym miejscem pami\u0119ci o Zag\u0142adzie, polityce rasizmu i barbarzy\u0144stwie; to miejsce naszej zbiorowej pami\u0119ci o mrocznym rozdziale w historii ludzko\u015bci; miejsce, w kt\u00f3rym pami\u0119\u0107 przekazywana jest m\u0142odszym pokoleniom; miejsce stanowi\u0105ce znak ostrzegaj\u0105cy przed wieloma zagro\u017ceniami i tragicznymi konsekwencjami wynikaj\u0105cymi z radykalnych ideologii i odmowy prawa do godno\u015bci ludzkiej.<\/p>\n<p><strong>Integralno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n<p>W granicach dobra zajmuj\u0105cego og\u00f3ln\u0105 powierzchni\u0119 ok. 191 ha, obejmuj\u0105cego trzy obszary: by\u0142y KL Auschwitz I, by\u0142y KL Auschwitz II \u2013 Birkenau i zbiorow\u0105 mogi\u0142\u0119 wi\u0119\u017ani\u00f3w, znajduj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejsze obiekty zwi\u0105zane ze szczeg\u00f3lnymi wydarzeniami jakie tutaj mia\u0142y miejsce i \u015bwiadcz\u0105ce o ich znaczeniu dla ludzko\u015bci. Jest to najbardziej reprezentatywna cz\u0119\u015b\u0107 kompleksu Auschwitz, sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z prawie 50 oboz\u00f3w i podoboz\u00f3w.<\/p>\n<p>W kompleksie Auschwitz Birkenau zlokalizowanych jest 155 ceglanych i drewnianych obiekt\u00f3w kubaturowych (57 znajduje si\u0119 w Auschwitz, a 98 w Birkenau) oraz oko\u0142o 300 obiekt\u00f3w w ruinie. W Birkenau znajduj\u0105 si\u0119 te\u017c ruiny kom\u00f3r gazowych i krematori\u00f3w, kt\u00f3re wysadzono w powietrze w styczniu 1945 r. Og\u00f3lna d\u0142ugo\u015b\u0107 wspartych na betonowych s\u0142upach ogrodze\u0144 wynosi ponad 13 km. Pojedyncze, rozproszone obiekty o du\u017cym znaczeniu historycznym, jak bocznice i rampy kolejowe, magazyny \u017cywno\u015bci oraz budynki przemys\u0142owe znajduj\u0105 si\u0119 w otoczeniu dobra. Razem ze \u015bladami w krajobrazie, b\u0119d\u0105c \u015bwiadkami tragicznej historii, wzmacniaj\u0105 te\u017c integralno\u015b\u0107 funkcjonaln\u0105 i przestrzenn\u0105 miejsca.<\/p>\n<p>Ob\u00f3z macierzysty Auschwitz I by\u0142 miejscem zag\u0142ady przede wszystkim w wyniku pozbawienia ludzi elementarnych warunk\u00f3w egzystencji i jednocze\u015bnie o\u015brodkiem natychmiastowej zag\u0142ady. Tu mie\u015bci\u0142a si\u0119 siedziba administracji obozowej, dow\u00f3dcy miejscowego garnizonu i komendanta KL Auschwitz I. By\u0142 on r\u00f3wnie\u017c siedzib\u0105 centralnych biur wydzia\u0142u politycznego i wydzia\u0142u zatrudnienia, tutaj mie\u015bci\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wne magazyny zaopatrzenia, warsztaty oraz przedsi\u0119biorstwa SS. Praca w wy\u017cej wymienionych plac\u00f3wkach administracyjnych, gospodarczych i firmach by\u0142a g\u0142\u00f3wn\u0105 form\u0105 przymusowej pracy wi\u0119\u017ani\u00f3w tego obozu.<\/p>\n<p>Ob\u00f3z Birkenau by\u0142 najwi\u0119kszym obozem kompleksu Auschwitz, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przede wszystkim centrum eksterminacji przywo\u017conych na zag\u0142ad\u0119 \u017byd\u00f3w, a w ostatnim okresie tak\u017ce Rom\u00f3w i Sinti. Tutaj r\u00f3wnie\u017c gromadzono i systematycznie zabijano chorych i wyselekcjonowanych na \u015bmier\u0107 z ca\u0142ego kompleksu Auschwitz, a na niewielk\u0105 skal\u0119 tak\u017ce z innych oboz\u00f3w. Birkenau w ostatniej fazie istnienia sta\u0142 si\u0119 miejscem koncentracji wi\u0119\u017ani\u00f3w przed przeniesieniem ich do pracy dla niemieckiego przemys\u0142u w g\u0142\u0119bi Trzeciej Rzeszy. W obozie tym zgin\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107, przypuszczalnie oko\u0142o 90% ofiar KL Auschwitz.<\/p>\n<p>Dobro jest wystarczaj\u0105co rozleg\u0142e i obejmuje obiekty i dzia\u0142ania, kt\u00f3re w pe\u0142ni reprezentuj\u0105 jego znaczenie. Potencjalnym zagro\u017ceniem integralno\u015bci dobra mo\u017ce by\u0107 problem z zachowaniem pami\u0119ci wydarze\u0144 i ich znaczenia dla ludzko\u015bci. W sferze materialnej istotnym, potencjalnym zagro\u017ceniem s\u0105 naturalne procesy niszczenia materii budowli by\u0142ego obozu, czynnik\u00f3w \u015brodowiskowych \u2013 niebezpiecze\u0144stwo podtopie\u0144 i podnoszenia si\u0119 w\u00f3d gruntowych, zachodz\u0105ce zmiany w otoczeniu by\u0142ych oboz\u00f3w, czy intensywny ruch odwiedzaj\u0105cych.<\/p>\n<p><strong>Autentyzm<\/strong><\/p>\n<p>Kompleks obozowy Auschwitz Birkenau przetrwa\u0142 w znacznym stopniu nie zmieniony od czasu jego wyzwolenia w styczniu 1945 roku. Zachowane obiekty, budowle i infrastruktura obozowa s\u0105 niemym \u015bwiadkiem historii, maj\u0105cym warto\u015b\u0107 dowodow\u0105, jako dokumenty zbrodni ludob\u00f3jstwa dokonywanego przez niemieckich nazist\u00f3w. S\u0105 nierozerwaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 zorganizowanej z precyzj\u0105 i bezduszn\u0105 konsekwencj\u0105 fabryki \u015bmierci. Atrybuty, kt\u00f3re podtrzymuj\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 uniwersaln\u0105 warto\u015b\u0107 dobra s\u0105 prawdziwe i wiarygodne, i w pe\u0142ni oddaj\u0105 jego warto\u015b\u0107.<\/p>\n<p>W Auschwitz I wi\u0119kszo\u015b\u0107 kompeksu pozosta\u0142a nietkni\u0119ta. Architektur\u0119 obozu stanowi\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci istniej\u0105ce ju\u017c budowle, zaadaptowane przez nazist\u00f3w do nowych funkcji. Zachowana architektura, przestrzenie i uk\u0142ad ci\u0105gle jeszcze umo\u017cliwiaj\u0105 rozpoznawanie historycznych funkcji poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w ca\u0142o\u015bci. Wn\u0119trza niekt\u00f3rych budynk\u00f3w zosta\u0142y przebudowane, aby dostosowa\u0107 je do potrzeb wype\u0142niania misji Muzeum \u2013 upami\u0119tniania, jednak zewn\u0119trzne fasady tych obiekt\u00f3w zachowano w stanie pierwotnym.<\/p>\n<p>Natomiast w przypadku Birkenau, kt\u00f3ry zak\u0142adano od podstaw na terenie wysiedlonej wsi, przetrwa\u0142y tylko niekt\u00f3re historyczne budowle. Zastosowana technologia budowy tych obiekt\u00f3w, planowanych jako tymczasowe, stawianych w po\u015bpiechu, z materia\u0142\u00f3w rozbi\u00f3rkowych, powoduje, \u017ce naturalne procesy degradacyjne zachodz\u0105 szybciej. Dlatego dok\u0142ada si\u0119 wszelkich stara\u0144, aby je utrzyma\u0107, wzmocni\u0107 ich pierwotn\u0105 substancj\u0119 i ochroni\u0107 j\u0105 przed procesami niszczenia.<\/p>\n<p>Zachowa\u0142o si\u0119 wiele historycznych artefakt\u00f3w z obozu oraz transport\u00f3w wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3re obecnie s\u0105 zmagazynowane i cz\u0119\u015bciowo eksponowane w Pa\u0144stwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 przedmioty osobiste, przywiezione przez deportowanych, a tak\u017ce zachowane autentyczne dokumenty i zdj\u0119cia, uzupe\u0142nione o powojenne \u015bwiadectwa tych, co prze\u017cyli.<\/p>\n<p><strong>Ochrona i zarz\u0105dzanie<\/strong><\/p>\n<p>Dobro jest chronione zapisami polskiego prawa na mocy przepis\u00f3w o ochronie dziedzictwa oraz o planowaniu przestrzennym, a tak\u017ce zapisami prawa miejscowego.<\/p>\n<p>Miejsce, obiekty i relikty by\u0142ego obozu Auschwitz Birkenau znajduj\u0105 si\u0119 w granicach Pa\u0144stwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, dzia\u0142aj\u0105cego na podstawie szeregu akt\u00f3w prawnych odnosz\u0105cych si\u0119 do dzia\u0142ano\u015bci muze\u00f3w oraz ochrony teren\u00f3w by\u0142ych hitlerowskich oboz\u00f3w zag\u0142ady, kt\u00f3re wskazuj\u0105, \u017ce ochrona tych miejsc jest celem publicznym, a jego realizacja zadaniem administracji rz\u0105dowej. Pa\u0144stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau posiada formalny status pa\u0144stwowej instytucji kultury, nad kt\u00f3r\u0105 bezpo\u015bredni nadz\u00f3r sprawuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, zapewniaj\u0105c niezb\u0119dne finansowanie jego funkcjonowania i wype\u0142niania powierzonej mu misji, kt\u00f3rej wa\u017cnym elementem jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 edukacyjna, umo\u017cliwiaj\u0105ca kolejnym pokoleniom zrozumienie tragedii zag\u0142ady \u017byd\u00f3w i s\u0142u\u017c\u0105ca potrzebie zapobiegania podobnym zagro\u017ceniom teraz i w przysz\u0142o\u015bci. Muzeum podj\u0119\u0142o realizacj\u0119 d\u0142ugofalowego programu dzia\u0142a\u0144 konserwatorskich w ramach Globalnego Planu Konserwacji. Jego g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em finansowania s\u0105 \u015brodki Fundacji Auschwitz-Birkenau, pochodz\u0105ce ze wsparcia pa\u0144stw z ca\u0142ego \u015bwiata, a tak\u017ce firm i os\u00f3b prywatnych. Fundacja otrzyma\u0142a r\u00f3wnie\u017c dotacj\u0119 pa\u0144stwow\u0105 na uzupe\u0142nienie Kapita\u0142u Wieczystego (Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o dotacji dla Fundacji Auschwitz-Birkenau przeznaczonej na uzupe\u0142nienie Kapita\u0142u Wieczystego).<\/p>\n<p>Istniej\u0105cy system prawny zapewnia odpowiednie narz\u0119dzia do prowadzenia skutecznej ochrony i zarz\u0105dzania dobrem. Rada Muzeum, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie s\u0105 mianowani i odwo\u0142ywani przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, kontroluje wykonywanie przez Muzeum obowi\u0105zk\u00f3w wobec zbior\u00f3w, a w szczeg\u00f3lno\u015bci realizacj\u0119 jego zada\u0144 statutowych. Ponadto powo\u0142ano Mi\u0119dzynarodow\u0105 Rad\u0119 O\u015bwi\u0119cimsk\u0105, jako cia\u0142o opiniodawczo-doradcze Premiera Rz\u0105du Rzeczypospolitej Polskiej w sprawach dotycz\u0105cych ochrony i zarz\u0105dzania terenem by\u0142ego obozu Auschwitz Birkenau oraz innych miejsc zag\u0142ady i by\u0142ych oboz\u00f3w koncentracyjnych znajduj\u0105cych si\u0119 na obecnym terytorium Polski.<\/p>\n<p>Kilka stref ochronnych otaczaj\u0105cych komponenty dobra \u015bwiatowego dziedzictwa dzia\u0142a de facto jak strefy buforowe. S\u0105 one obj\u0119te zapisami miejscowych plan\u00f3w zagospodarowania przestrzennego, uzgodnionymi przez Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w. Za zarz\u0105dzanie obszarami stref ochronnych dobra odpowiada samorz\u0105d miasta i gminy O\u015bwi\u0119cim. Dla lepszego zarz\u0105dzania i ochrony atrybutami wskazuj\u0105cymi na wyj\u0105tkow\u0105 uniwersaln\u0105 warto\u015b\u0107 dobra, szczeg\u00f3lnie w celu ochrony rejon\u00f3w stref ochronnych, nale\u017cy wprowadzi\u0107 w \u017cycie odpowiedni plan zarz\u0105dzania.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"10%\"><strong>ID<\/strong><\/td>\n<td width=\"25%\"><strong>Nazwa i lokalizacja<\/strong><\/td>\n<td width=\"13%\"><strong>Pa\u0144stwo<\/strong><\/td>\n<td width=\"17%\"><strong>Koordynaty<\/strong><\/td>\n<td width=\"20%\"><strong>Powierzchnie<\/strong><\/td>\n<td width=\"12%\"><strong>Data wpisu<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"10%\">31-001<\/td>\n<td width=\"25%\">Auschwitz I<\/td>\n<td width=\"13%\">Poland<\/td>\n<td width=\"17%\">N50 1 26.00<br \/>E19 12 18.00<\/td>\n<td rowspan=\"2\" width=\"20%\">\n<p>Property:<\/p>\n<p>20.3578\u00a0ha<\/p>\n<\/td>\n<td rowspan=\"3\" width=\"12%\">1979<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"10%\">31-002<\/td>\n<td width=\"25%\">Zbiorowa mogi\u0142a wi\u0119\u017ani\u00f3w<\/td>\n<td width=\"13%\">Poland<\/td>\n<td width=\"17%\">\n<p>N50 1 52.79<\/p>\n<p>E19 12 14.90<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td width=\"10%\">31-003<\/td>\n<td width=\"25%\">Auschwitz II \u2013 Birkenau<\/td>\n<td width=\"13%\">Poland<\/td>\n<td width=\"17%\">N50 2 20.00<br \/>E19 10 30.00<\/td>\n<td width=\"20%\">Property: 171.6146\u00a0ha<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][et_pb_tab title=&#8221;Komponenty&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p><strong>By\u0142y KL Auschwitz I<\/strong><br \/>Ob\u00f3z macierzysty Auschwitz I by\u0142 miejscem zag\u0142ady przede wszystkim w wyniku pozbawienia ludzi elementarnych warunk\u00f3w egzystencji i jednocze\u015bnie o\u015brodkiem natychmiastowej zag\u0142ady. Tu mie\u015bci\u0142a si\u0119 siedziba administracji obozowej, dow\u00f3dcy miejscowego garnizonu i komendanta KL Auschwitz I. By\u0142 on r\u00f3wnie\u017c siedzib\u0105 centralnych biur wydzia\u0142u politycznego i wydzia\u0142u zatrudnienia, tutaj mie\u015bci\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wne magazyny zaopatrzenia, warsztaty oraz przedsi\u0119biorstwa SS. Praca w wy\u017cej wymienionych plac\u00f3wkach administracyjnych, gospodarczych i firmach by\u0142a g\u0142\u00f3wn\u0105 form\u0105 przymusowej pracy wi\u0119\u017ani\u00f3w tego obozu.<\/p>\n<p><strong>Zbiorowa mogi\u0142a wi\u0119\u017ani\u00f3w<\/strong><br \/>Po\u0142o\u017cona w rejonie ul. Wi\u0119\u017ani\u00f3w O\u015bwi\u0119cimia znajduje si\u0119 zbiorowa mogi\u0142a by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w KL Auschwitz, kt\u00f3rzy:<\/p>\n<ul>\n<li>zmarli tu\u017c przed wyzwoleniem obozu (27 stycznia 1945 r.),<\/li>\n<li>zmarli bezpo\u015brednio po wyzwoleniu w wyniku skrajnego wycie\u0144czenia, chor\u00f3b i obra\u017ce\u0144,<\/li>\n<li>zostali odnalezieni na terenie obozu i jego bezpo\u015brednim otoczeniu.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Poch\u00f3wki mia\u0142y miejsce w pierwszych tygodniach po wyzwoleniu, gdy na terenie obozu przebywa\u0142o jeszcze ok. 7 tys. skrajnie wycie\u0144czonych wi\u0119\u017ani\u00f3w, a w okolicy odnajdywano cia\u0142a ofiar ewakuacji i tzw. marsz\u00f3w \u015bmierci. Miejsce to jest dzi\u015b obj\u0119te ochron\u0105 jako cz\u0119\u015b\u0107 obszaru pami\u0119ci zwi\u0105zanego z by\u0142ym obozem i pozostaje pod opiek\u0105 Miejsce Pami\u0119ci i Muzeum Auschwitz-Birkenau.<\/p>\n<p><strong>By\u0142y KL Auschwitz II \u2013 Birkenau<\/strong><br \/>Ob\u00f3z Birkenau by\u0142 najwi\u0119kszym obozem kompleksu Auschwitz, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przede wszystkim centrum eksterminacji przywo\u017conych na zag\u0142ad\u0119 \u017byd\u00f3w, a w ostatnim okresie tak\u017ce Rom\u00f3w i Sinti. Tutaj r\u00f3wnie\u017c gromadzono i systematycznie zabijano chorych i wyselekcjonowanych na \u015bmier\u0107 z ca\u0142ego kompleksu Auschwitz, a na niewielk\u0105 skal\u0119 tak\u017ce z innych oboz\u00f3w. Birkenau w ostatniej fazie istnienia sta\u0142 si\u0119 miejscem koncentracji wi\u0119\u017ani\u00f3w przed przeniesieniem ich do pracy dla niemieckiego przemys\u0142u w g\u0142\u0119bi Trzeciej Rzeszy. W obozie tym zgin\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107, przypuszczalnie oko\u0142o 90% ofiar KL Auschwitz.<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][et_pb_tab title=&#8221;Atrybuty&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p><strong>Atrybut<\/strong> to element lub cecha miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa, kt\u00f3ra stanowi o jego Wyj\u0105tkowej Uniwersalnej Warto\u015bci i jest podstaw\u0105 do okre\u015blenia granic dobra. Atrybutami mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno aspekty fizyczne, odnosz\u0105ce si\u0119 do cech namacalnych i struktur materialnych, jak i aspekty niematerialne, takie jak procesy, ustalenia spo\u0142eczne lub praktyki kulturowe.<\/p>\n<p>Zrozumienie atrybut\u00f3w ma kluczowe znaczenie dla d\u0142ugoterminowej ochrony miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa. Interakcje z i pomi\u0119dzy atrybutami powinny by\u0107 przedmiotem dzia\u0142a\u0144 w zakresie ochrony, konserwacji i zarz\u0105dzania.<\/p>\n<p>Atrybuty zosta\u0142y przygotowane przez poszczeg\u00f3lnych zarz\u0105dc\u00f3w d\u00f3br w ramach realizacji trzeciego cyklu Raportu Okresowego UNESCO.<\/p>\n<p><strong>Atrybutami Auschwitz Birkenau s\u0105:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Pomnik ludob\u00f3jstwa \u017byd\u00f3w i niezliczonych innych os\u00f3b dokonanego przez niemiecki re\u017cim nazistowski. Dow\u00f3d zbrodni przeciwko ludzko\u015bci; pomnik si\u0142y ludzkiego ducha.<\/li>\n<li>Budynki i infrastruktura obozowa.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][et_pb_tab title=&#8221;Galeria&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n\n\t\t<style type=\"text\/css\">\n\t\t\t#gallery-1 {\n\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\tmargin-top: 10px;\n\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\twidth: 33%;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 img {\n\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-caption {\n\t\t\t\tmargin-left: 0;\n\t\t\t}\n\t\t\t\/* see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php *\/\n\t\t<\/style>\n\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-31781 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-31\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_31-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32321\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32321'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, brama g\u0142\u00f3wna i tory, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-30\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_30-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32320\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32320'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, widok z lotu ptaka, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-29\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_29-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32319\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32319'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, widok z lotu ptaka, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-28\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_28-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32318\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32318'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, Judenrampe, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-27\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_26-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32317\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32317'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, wn\u0119trze baraku, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-26\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_25-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32316\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32316'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, widok z wie\u017cy g\u0142\u00f3wnej wartowni na stron\u0119 zachodni\u0105 (w kierunku krematori\u00f3w i kom\u00f3r gazowych), fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-25\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_24-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32315\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32315'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, widok z wie\u017cy g\u0142\u00f3wnej wartowni na stron\u0119 po\u0142udniow\u0105, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-24\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_23-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32314\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32314'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, barak i druty w cz\u0119\u015bci zachodniej obozu, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-23\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_22-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32313\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32313'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, ruiny krematorium II, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-22\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_21-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32312\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32312'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, barak w cz\u0119\u015bci po\u0142udniowej obozu, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-21\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_20-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32311\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32311'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, baraki w cz\u0119\u015bci po\u0142udniowej obozu, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-20\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_19-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32310\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32310'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, wagon do transportu wi\u0119\u017ani\u00f3w, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-19\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_18-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32309\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32309'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, ogrodzenie i wie\u017ca stra\u017cnicza wewn\u0105trz obozu, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-18\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_17-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32308\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32308'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, pozosta\u0142o\u015bci barak\u00f3w, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-17\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_16-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32307\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32307'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, ogrodzenie i wie\u017ce stra\u017cnicze od strony wschodniej, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-16\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_15-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32306\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32306'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, g\u0142\u00f3wna wartownia, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-15\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_14-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32305\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32305'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim-Brzezinka, ob\u00f3z Auschwitz II Birkenau, brama g\u0142\u00f3wna i tory, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-14\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_13-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32304\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32304'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, fragment ekspozycji sta\u0142ej &#8211; zdj\u0119cia wi\u0119\u017ani\u00f3w, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-13\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_12-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32303\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32303'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, wn\u0119trze krematorium, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-12\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_11-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32302\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32302'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, brama &#8220;Arbeit Macht Frei&#8221;, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-11\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_10-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32301\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32301'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, bloki, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-10\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_9-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32300\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32300'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, wie\u017ca stra\u017cnicza i ogrodzenie od strony pd-wsch. obozu, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-9\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_8-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32299\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32299'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, krematorium, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-8\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_7-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32298\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32298'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, aleja brzozowa od strony pd-wsch. obozu, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-7\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_6-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32297\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32297'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, szubienica, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-6\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_5-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32296\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32296'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, budynek kuchni, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-5\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_4-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32295\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32295'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, wie\u017ce stra\u017cnicze i ogrodzenie, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-4\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_3-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32294\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32294'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, bloki obozu, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-3\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_2-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32293\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32293'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, bloki i ogrodzenie, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentracyjny-i-2\/'><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" aria-describedby=\"gallery-1-32292\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt>\n\t\t\t\t<dd class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-32292'>\n\t\t\t\tAuschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945), O\u015bwi\u0119cim, ob\u00f3z Auschwitz I, brama &#8220;Arbeit Macht Frei&#8221;, fot. Piotr Ostrowski\n\t\t\t\t<\/dd><\/dl><br style=\"clear: both\" \/>\n\t\t<\/div>\n\n<p>[\/et_pb_tab][\/et_pb_tabs][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_tabs active_tab_background_color=&#8221;#f9f9f9&#8243; active_tab_text_color=&#8221;#474747&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;||19px|||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_tab title=&#8221;\u2139\ufe0f Informacje&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<table border=\"1\" style=\"height: 189px; width: 100%; border-collapse: collapse; border-style: none; border-color: #ffffff;\">\n<tbody>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<th style=\"width: 41.7674%; height: 24px;\">Kategoria<\/th>\n<th style=\"width: 58.2326%; height: 24px;\">Dane<\/th>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"width: 41.7674%; height: 24px;\">Nazwa<\/td>\n<td style=\"width: 58.2326%; height: 24px;\"><span>Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady \/1940-1945\/<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"width: 41.7674%; height: 24px;\">Koordynaty<\/td>\n<td style=\"width: 58.2326%; height: 24px;\"><span>N50 2 20 E19 10 30<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"width: 41.7674%; height: 24px;\">Wpis<\/td>\n<td style=\"width: 58.2326%; height: 24px;\"><span>1979<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"width: 41.7674%; height: 24px;\">Modyfikacja<\/td>\n<td style=\"width: 58.2326%; height: 24px;\">2007<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"width: 41.7674%; height: 21px;\">Kryteria<\/td>\n<td style=\"width: 58.2326%; height: 21px;\">vi<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"width: 41.7674%; height: 24px;\">Pow. dobra<\/td>\n<td style=\"width: 58.2326%; height: 24px;\"><span>191.97 ha<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"width: 41.7674%; height: 24px;\">Nr Ref.<\/td>\n<td style=\"width: 58.2326%; height: 24px;\">31<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>[\/et_pb_tab][\/et_pb_tabs][et_pb_tabs active_tab_background_color=&#8221;#f9f9f9&#8243; inactive_tab_background_color=&#8221;#FFFFFF&#8221; active_tab_text_color=&#8221;#474747&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_tab title=&#8221;\ud83d\udcc6 O\u015b czasu&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p><strong>1979<\/strong> &#8211; wpis na list\u0119 dec.#03COMXII.46<br \/><strong>2007<\/strong> &#8211; zmiana nazwy dec.#31COM 8B.8<\/p>\n<p>[\/et_pb_tab][\/et_pb_tabs][et_pb_button button_url=&#8221;https:\/\/whc.unesco.org\/en\/list\/31\/&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221; button_text=&#8221;Strona UNESCO WHC&#8221; button_alignment=&#8221;center&#8221; module_class=&#8221;btn-stale&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_button=&#8221;on&#8221; button_text_size=&#8221;16px&#8221; button_text_color=&#8221;#FFFFFF&#8221; button_bg_color=&#8221;#0077d4&#8243; button_border_width=&#8221;1px&#8221; button_border_radius=&#8221;0px&#8221; button_icon=&#8221;&#xf0ac;||fa||900&#8243; button_icon_placement=&#8221;left&#8221; button_on_hover=&#8221;off&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; custom_margin=&#8221;||15px||false|false&#8221; custom_css_free_form=&#8221;.et_pb_button_module_wrapper .btn-stale  {||  width: 260px;||  margin: 10px auto;||}&#8221; box_shadow_style=&#8221;preset3&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_button][et_pb_button button_url=&#8221;https:\/\/zabytek.pl\/pl\/obiekty\/oswiecim-auschwitz-birkenau-niemiecki-nazistowski-oboz-koncentr-&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221; button_text=&#8221;Zobacz na Zabytek.pl&#8221; button_alignment=&#8221;center&#8221; module_class=&#8221;btn-stale&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_button=&#8221;on&#8221; button_text_size=&#8221;16px&#8221; button_text_color=&#8221;#FFFFFF&#8221; button_bg_color=&#8221;#E52330&#8243; button_border_width=&#8221;1px&#8221; button_border_radius=&#8221;0px&#8221; button_icon=&#8221;&#xf02e;||fa||400&#8243; button_icon_placement=&#8221;left&#8221; button_on_hover=&#8221;off&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; custom_margin=&#8221;||15px||false|false&#8221; custom_css_free_form=&#8221;.btn-stale {||  text-align: center;||}||||.btn-stale .et_pb_button_module_wrapper {||  width: 260px !important;||  margin: 10px auto !important;||}||||.btn-stale .et_pb_button {||  display: block !important;||  width: 100% !important;||  text-align: center !important;||}&#8221; box_shadow_style=&#8221;preset3&#8243; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_button][et_pb_button button_url=&#8221;http:\/\/mapy.zabytek.gov.pl\/nid\/?bbox=511335.393409206,239538.975047445,514993.310976026,242255.659536108&#038;variant=aeb4141b-f8ca-4260-bdb5-af32d7b81467&#8243; url_new_window=&#8221;on&#8221; button_text=&#8221;Zobacz w Geoportalu NID&#8221; button_alignment=&#8221;center&#8221; module_class=&#8221;btn-stale&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_button=&#8221;on&#8221; button_text_size=&#8221;16px&#8221; button_text_color=&#8221;#FFFFFF&#8221; button_bg_color=&#8221;#E52330&#8243; button_border_width=&#8221;1px&#8221; button_border_radius=&#8221;0px&#8221; button_icon=&#8221;&#xe01d;||divi||400&#8243; button_icon_placement=&#8221;left&#8221; button_on_hover=&#8221;off&#8221; background_layout=&#8221;dark&#8221; custom_margin=&#8221;||15px||false|false&#8221; custom_css_free_form=&#8221;.btn-stale {||  text-align: center;||}||||.btn-stale .et_pb_button_module_wrapper {||  width: 260px !important;||  margin: 10px auto !important;||}||||.btn-stale .et_pb_button {||  display: block !important;||  width: 100% !important;||  text-align: center !important;||}&#8221; box_shadow_style=&#8221;preset3&#8243; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_button][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; custom_margin=&#8221;|auto|40px|auto||&#8221; custom_padding=&#8221;50px|50px|0px|50px|false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_gallery gallery_ids=&#8221;32292,32321,32320,32319,32318,32317,32316,32315,32314,32313,32312,32311,32310,32309,32308,32307,32306,32305,32304,32303,32302,32301,32300,32299,32298,32297,32296,32295,32294,32293&#8243; fullwidth=&#8221;on&#8221; admin_label=&#8221;Krak\u00f3w &#8211; galeria&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#f9f9f9&#8243; auto=&#8221;on&#8221; auto_speed=&#8221;2000&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_gallery][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;100%&#8221; custom_padding=&#8221;0px|50px|0px|50px|false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.7.4&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;43px||||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_module=&#8221;353&#8243; saved_tabs=&#8221;all&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; use_custom_gutter=&#8221;on&#8221; gutter_width=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;rgba(0,0,0,0)&#8221; width=&#8221;100%&#8221; max_width=&#8221;2560px&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#e52330&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;Logotypy NID&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221; use_icon=&#8221;on&#8221; font_icon=&#8221;&#xe004;||divi||400&#8243; icon_placement=&#8221;left&#8221; image_icon_width=&#8221;50px&#8221; module_class=&#8221;bigButtonModules&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.2&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; header_level=&#8221;h3&#8243; header_font=&#8221;|700|||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#ffffff&#8221; body_text_color=&#8221;#ffffff&#8221; background_color=&#8221;#E52330&#8243; custom_margin=&#8221;||||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;25px|25px|25px|25px|false|false&#8221; animation=&#8221;off&#8221; link_option_url=&#8221;https:\/\/nid.pl\/logotypy\/&#8221; link_option_url_new_window=&#8221;on&#8221; custom_css_blurb_image=&#8221;padding-right: 20px;||vertical-align: middle;&#8221; icon_font_size=&#8221;50px&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>Pobierz znaki promocyjne <br \/>Narodowego Instytutu Dziedzictwa<\/p>\n<p>[\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#e52330&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_code _builder_version=&#8221;4.23.2&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][\/et_pb_code][et_pb_blurb title=&#8221;Ksi\u0119garnia NID&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221; use_icon=&#8221;on&#8221; font_icon=&#8221;&#xe022;||divi||400&#8243; icon_placement=&#8221;left&#8221; image_icon_width=&#8221;50px&#8221; module_class=&#8221;bigButtonModules&#8221; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; header_level=&#8221;h3&#8243; header_font=&#8221;|700|||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#ffffff&#8221; body_text_color=&#8221;#ffffff&#8221; background_color=&#8221;#444444&#8243; custom_margin=&#8221;||||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;25px|25px|25px|25px|false|false&#8221; animation=&#8221;off&#8221; link_option_url=&#8221;https:\/\/ksiegarnia.nid.pl\/&#8221; link_option_url_new_window=&#8221;on&#8221; custom_css_blurb_image=&#8221;padding-right: 20px;||vertical-align: middle;&#8221; icon_font_size=&#8221;50px&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>Sprawd\u017a nasze produkty w ksi\u0119garni. Zamawiaj bez wychodzenia z domu ju\u017c teraz!<\/p>\n<p>[\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_3&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; background_color=&#8221;#e52330&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;][et_pb_blurb title=&#8221;Zabytek.pl&#8221; url_new_window=&#8221;on&#8221; image=&#8221;https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/zabytek.pl_favicona_sm.png&#8221; icon_placement=&#8221;left&#8221; image_icon_width=&#8221;50px&#8221; module_class=&#8221;bigButtonModules&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.5&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; header_level=&#8221;h3&#8243; header_font=&#8221;|700|||||||&#8221; header_text_color=&#8221;#ffffff&#8221; body_text_color=&#8221;#ffffff&#8221; background_color=&#8221;#6b6b6b&#8221; custom_margin=&#8221;||||false|false&#8221; custom_padding=&#8221;25px|25px|25px|25px|false|false&#8221; animation=&#8221;off&#8221; link_option_url=&#8221;https:\/\/zabytek.pl\/pl&#8221; link_option_url_new_window=&#8221;on&#8221; custom_css_blurb_image=&#8221;padding-right: 20px;||vertical-align: middle;&#8221; icon_font_size=&#8221;50px&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221;]<\/p>\n<p>Serwis Narodowego Instytutu Dziedzictwa, kt\u00f3ry w nowoczesny i kompleksowy spos\u00f3b udost\u0119pnia informacje o polskich zabytkach!<\/p>\n<p>[\/et_pb_blurb][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u2190Powr\u00f3t \u2190 Miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa w PolsceAUSCHWITZ BIRKENAUNiemiecki Nazistowski Ob\u00f3z Koncentracyjny i Zag\u0142ady (1940-1945) (Ref.31-1979) Deklaracja Wyj\u0105tkowej Uniwersalnej Warto\u015bci Kr\u00f3tki opis Ob\u00f3z Auschwitz Birkenau by\u0142 g\u0142\u00f3wnym i najbardziej znanym z [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":33379,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-31781","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945) - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945) - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u2190Powr\u00f3t \u2190 Miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa w PolsceAUSCHWITZ BIRKENAUNiemiecki Nazistowski Ob\u00f3z Koncentracyjny i Zag\u0142ady (1940-1945) (Ref.31-1979) Deklaracja Wyj\u0105tkowej Uniwersalnej Warto\u015bci Kr\u00f3tki opis Ob\u00f3z Auschwitz Birkenau by\u0142 g\u0142\u00f3wnym i najbardziej znanym z [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-12T08:27:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_31-150x150.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"19 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/\",\"name\":\"Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945) - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-01-27T18:54:10+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-12T08:27:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945) - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945) - NID","og_description":"\u2190Powr\u00f3t \u2190 Miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa w PolsceAUSCHWITZ BIRKENAUNiemiecki Nazistowski Ob\u00f3z Koncentracyjny i Zag\u0142ady (1940-1945) (Ref.31-1979) Deklaracja Wyj\u0105tkowej Uniwersalnej Warto\u015bci Kr\u00f3tki opis Ob\u00f3z Auschwitz Birkenau by\u0142 g\u0142\u00f3wnym i najbardziej znanym z [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_modified_time":"2026-05-12T08:27:06+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Auschwitz-Birkenau_31-150x150.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Estimated reading time":"19 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/","url":"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/","name":"Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945) - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"datePublished":"2026-01-27T18:54:10+00:00","dateModified":"2026-05-12T08:27:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/auschwitz-birkenau\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Miejsca \u015bwiatowego dziedzictwa","item":"https:\/\/nid.pl\/miejsca\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Auschwitz Birkenau, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny i zag\u0142ady (1940-1945)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31781"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34569,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/31781\/revisions\/34569"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}