Strategicznym celem programu jest świadoma i zrównoważona ochrona dziedzictwa archeologicznego in situ, zgodnie z przepisami prawa oraz normami międzynarodowymi. Program ma służyć wzmocnieniu instrumentów ochrony konserwatorskiej zasobu dziedzictwa archeologicznego oraz wsparciu upowszechniania i wprowadzenia do obiegu naukowego wyników przeprowadzonych badań archeologicznych.

Szczegółowe rodzaje i warunki realizacji zadań, na które można uzyskać dofinansowanie, są określane co roku jesienią – w ogłoszeniu o naborze wniosków do programu.

Aktualnie cel programu realizowany jest poprzez dofinansowanie realizacji dwóch grup działań:

1. rozpoznanie i dokumentacja nieruchomych zabytków archeologicznych, prowadzonych przede wszystkim metodami niedestrukcyjnymi, służących poprawie ochrony konserwatorskiej zabytku poprzez przygotowanie dokumentacji służącej do rozpoczęcia procedury wpisu stanowiska do rejestru zabytków, bądź zmiany zakresu ochrony;
2. opracowanie, wraz z obowiązkową publikacją książkową (tradycyjną), wyników przeprowadzonych badań archeologicznych.

Nabór wniosków do programu na 2026, który był prowadzony do 31 października 2025 r., został rozstrzygnięty.

➡️ Wyniki rozpatrzenia Wnioskodawcy mogą sprawdzić na indywidualnych kontach w systemie SOP (https://sopprogramy.mkidn.gov.pl)

➡️ Zbiorcze wyniki są opublikowane na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (https://www.gov.pl/web/kultura/wyniki-naboru-do-programu-ochrona-zabytkow-archeologicznych-2026).

➡️ Materiały dotyczące programu oraz wytyczne i instrukcje dla Beneficjentów będą aktualizowane poniżej, w zakładce Do pobrania.

Środki na realizację programu “Ochrona zabytków archeologicznych” pochodzą z budżetu ministra właściwego ds. kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Program jest jednym z programów Ministra, a Narodowy Instytut Dziedzictwa jest jego Instytucją Zarządzającą.

Lista publikacji wydanych w ramach programu

Zapraszamy do dołączenia do grupy Ochrona zabytków archeologicznych na platformie Facebook