W Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie zakończyła się 3. edycja Międzynarodowej Konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo, która w dniach 3-4 grudnia 2025 roku zgromadziła przedstawicieli nauki, instytucji kultury, administracji publicznej, branż technologicznych i sektora kreatywnego.

Podsekretarz stanu w #MKiDN Sławomir Rogowski podkreślił, że Międzynarodowa Konferencja ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo stała się w przeciągu ostatnich lat jednym z najważniejszych forów wymiany doświadczeń dotyczących digitalizacji i nowych technologii w ochronie dziedzictwa.

„Cieszę się, że możemy kontynuować tę inicjatywę, która nie tylko integruje środowiska zaangażowane w ochronę, dokumentację, popularyzację dziedzictwa w Polsce, lecz także przyciąga przedstawicieli instytucji międzynarodowych. ETHER tworzy wyjątkową przestrzeń budowania relacji, nawiązywania partnerstw i zacieśniania współpracy ponad granicami. Współpracy, która jest kluczem do odpowiedzialnej i nowoczesnej ochrony dziedzictwa” – powiedział.

Dodał, że szczególną rolę w tej współpracy odgrywa m.in. Narodowy Instytut Dziedzictwa, który pełni funkcję Centrum Kompetencji ds. digitalizacji zabytków.

„To właśnie NID, kontynuując dorobek Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków, od ponad dwóch dekad buduje w Polsce solidne podstawy dokumentacji. Wyznacza standardy, tworzy zasoby cyfrowe, rozwija metody obrazowania i pomiarów oraz koordynuje procesy digitalizacyjne, wspierające zachowanie dziedzictwa kulturowego” – podkreślił podsekretarz stanu w MKiDN Sławomir Rogowski.

Dyrektorka Narodowego Instytutu Dziedzictwa Marlena Happach zaznaczyła, że konferencja od początku tworzona była jako miejsce integracji środowisk zajmujących się dokumentacją, badaniami, ochroną i popularyzacją dziedzictwa kulturowego oraz budowania międzynarodowej współpracy opartej na wspólnych standardach i wymianie zasobów.

„Wierzę, że ta konferencja będzie dla nas wszystkich przestrzenią otwartą i twórczą – okazją do rozmów, które prowadzą do współpracy; do spotkań, które przeradzają się w projekty; i do refleksji, która pozwala patrzeć na dziedzictwo z nowej perspektywy” – powiedziała.

Zastępca dyrektorki Narodowego Instytutu Dziedzictwa Karol Czajkowski zwrócił uwagę na rosnącą rolę technologii w działaniach związanych z dokumentacją dziedzictwa.

„Dziedzictwo jest naszym światem. Zanim zaczniemy o nim opowiadać, musimy je dokładnie opisać i udokumentować, a w tych działaniach technologia jest naszym sprzymierzeńcem. Digitalizacja czyni źródła niezniszczalnymi replikami i otwiera przed nami zupełnie nowe możliwości badawcze” – podkreślił.

Podczas 3. edycji konferencji ETHER, odbyła się uroczystość wręczenia odznak honorowych „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. W imieniu Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej dekoracji dokonał podsekretarz stanu Sławomir Rogowski.

Odznaczenia otrzymali: zastępca dyrektorki Narodowego Instytutu Dziedzictwa Karol Czajkowski oraz kierownik Działu Digitalizacji NID Ryszard Zimek. Wyróżnienia stanowią uznanie dla ich wkładu w rozwój nowoczesnych metod dokumentowania i ochrony dziedzictwa kulturowego oraz aktywne działania na rzecz upowszechniania wiedzy o kulturze. Gratulujemy!

Podczas tegorocznej edycji zaprezentowano projekty dotyczące trójwymiarowego modelowania w muzeach, dokumentowania architektury zabytkowej, badań archeologicznych, analiz konserwatorskich oraz zaawansowanej digitalizacji wielkich kolekcji. Eksperci podkreślali rosnące znaczenie jakości danych i roli standardów, które wpływają na dalszy rozwój cyfrowych metod ochrony zabytków. Szczególną uwagę zwrócono również na potencjał technologii immersyjnych, VR i nowych form narracji cyfrowych, umożliwiających reinterpretację historii i udostępnianie jej szerokiemu gronu odbiorców.

Ważnym elementem wydarzenia były także rozmowy o współpracy branż kreatywnych z instytucjami dziedzictwa. Prelegenci omawiali m.in. rolę gier komputerowych, filmu, animacji i projektowania cyfrowego w budowaniu nowoczesnych opowieści o kulturze, a także ich znaczenie jako narzędzi popularyzacji tożsamości i historii w globalnym obiegu.

Integralną częścią konferencji były warsztaty digitalizacyjne prowadzone przez ekspertów pracujących zgodnie z międzynarodowymi standardami. Uczestnicy pracowali na profesjonalnych stanowiskach digitalizacyjnych, ucząc się tworzenia wysokiej jakości odwzorowań płaskich obiektów oraz pracy z materiałami refleksyjnymi i transparentnymi zgodnie z międzynarodowymi standardami FADGI, Metamorfoze i ISO 19264. Drugi moduł warsztatowy pozwolił im zdobyć praktyczne doświadczenie w technikach tilt/shift, regule Scheimpfluga i łączeniu obrazów cząstkowych, co umożliwiło tworzenie cyfrowych reprodukcji o wyjątkowej głębi ostrości i wysokiej rozdzielczości.

Konferencja ETHER 2025 ponownie potwierdziła, że przyszłość ochrony dziedzictwa, zarówno materialnego, jak i cyfrowego, wymaga współpracy między instytucjami publicznymi, ośrodkami naukowymi i twórcami.

Organizatorem wydarzenia jest Narodowy Instytut Dziedzictwa, a współorganizatorami są Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Narodowe Centrum Kultury.

Konferencja została objęta honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Polskiego Komitetu do spraw UNESCO. Partnerem wydarzenia jest Instytut Polonika.

Patronami medialnymi konferencji są TVP 3, TVP Kultura, Dwójka – Program 2 Polskiego Radia, CD-Action, Artinfo.

Organizacja Międzynarodowej Konferencji ETHER – Eternal Heritage / Wieczne Dziedzictwo została dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach realizacji zadania „Dofinansowanie działalności Centrum Kompetencji ds. digitalizacji zabytków”.