DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          CHARAKTERYSTYKA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO
          Województwo dolnośląskie to część historycznego Śląska. Obszaru sięgającego od Cieszyna, po Kwisę, od Opawy po Zieloną Górę, który od wieku X był terenem rywalizacji królestwa Czech, tworzącego się państwa polskiego i Cesarstwa Niemieckiego. W XIII i XIV w. nastąpił podział Śląska na liczne księstwa, które stopniowo stały się lennem Korony Czeskiej, by w 1526 r. wraz z Węgrami przypaść domowi Habsburgów. Względna równowaga została zniszczona rozpoczętą w 1618 r. wojną trzydziestoletnią, kiedy przez region kilkakrotnie przechodziły wojska cesarskie, saksońskie, szwedzkie i brandenburskie, niszcząc i rabując z równym zapałem. Oprócz gospodarczego upadku rezultatem wojny było zepchnięcie przeważających liczebnie ewangelików do rzędu ledwie tolerowanej diaspory i rozpoczęcie akcji kontrreformacyjnej.

          Wkroczenie w 1740 r. na Śląsk króla Prus Fryderyka II, który obronił swą zdobycz w trzech wyniszczających wojnach, zakończonych pokojem w 1763 r., zmieniło granice państwowe. Przy Austrii pozostała pd.-wsch. część regionu, a nowa pruska prowincja - Śląsk - została powiększona o Hrabstwo Kłodzkie. Kolejne zmiany nastąpiły w 1815 r., gdy kosztem Saksonii dołączono do Prus cztery wschodnie powiaty Górnych Łużyc. Ustanowione wówczas granice zostały zmienione po 1918 r., gdy odrodzona Polska objęła w posiadanie większość Górnego Śląska.

          Na Dolnym Śląsku działania militarne II Wojny Światowej rozpoczęły się z pocz. 1945 r. i dotknęły niektóre większe ośrodki miejskie (Wrocław, Głogów, Bolesławiec, Strzelin, Wołów, Jawor, Lubań). Na mocy ustaleń jałtańskich ziemie te przypadły Polsce. Wiązało się to z radykalną zmianą granic, przynależności państwowej, a przede wszystkim z niemal całkowitą wymianą ludności i zmianą stosunków społeczno-ekonomicznych. Przerwanie tradycji kulturowej, nieuniknione w rezultacie wysiedleń i połączony z nią brak identyfikacji z materialnym dziedzictwem przeszłości, stał się główną przyczyną powojennych zniszczeń zabytków. Zmiana stosunków gospodarczych oznaczała zagładę znacznej liczby siedzib ziemiańskich, a zmiana stosunków wyznaniowych pozbawiła racji bytu wiele ewangelickich świątyń. Brak większej własności prywatnej na terenie starówek, przy jednoczesnym uznaniu za nieopłacalne remontów wiekowych budynków, spowodowało ich rozbiórki na szeroką skalę w Legnicy, Kłodzku, Jeleniej Górze i Świdnicy.

          Odbudowa zniszczonych miast w formach historycznych ograniczyła się do Wrocławia i częściowo Jeleniej Góry, w pozostałych wznoszono utylitarne domy osiedli mieszkaniowych, bez respektu dla dawnego układu planistycznego. Historia konserwacji zabytków po 1945 r. - to głównie starania o środki, zawsze zbyt szczupłe w stosunku do potrzeb. Stopniowy, rozciągnięty na pokolenia, proces wrastania w nowy krajobraz kulturowy doprowadził do „oswojenia” dotychczas obcej przestrzeni, a następnie powstania więzi emocjonalnej z zabytkami przeszłości. Przełom polityczny 1989 r., prywatyzacja, przystąpienie Polski do Unii Europejskiej, to czynniki które przyspieszyły to nadal pozbawione definicji zjawisko socjologiczne.

          Zapewne najbardziej uchwytna cecha dziedzictwa kultury województwa dolnośląskiego - to największa liczba zabytków wpisanych do rejestru zabytków w Polsce. Znajdują się wśród nich średniowieczne kościoły, klasztory i zamki. Lokowane od XIII w. miasta, z ratuszami, budowlami publicznymi i kamienicami. Renesansowe i barokowe pałace — od prostych dworów do olbrzymich rezydencji królewskich. Ewangelickie kościoły Pokoju, zamykające wspaniałym akordem erę sztuki śląskiej reformacji. Barokowe, cysterskie opactwa i jezuickie kolegia manifestujące kontrreformacyjną „gorączkę budowlaną” na terenie cesarstwa. Ewangelickie kościoły ucieczkowe i graniczne, kościoły Łaski oraz skromne luterańskie zbory, powstałe po odzyskaniu wolności wyznania. Domy przysłupowo-zrębowe w Sudetach, których formy trwały przez kilka stuleci, by w końcu stać się inspiracją dla architektury rodzimej XIX i XX w. Nowożytne twierdze o geometrycznych narysach. Przykłady nowoczesnej architektury przemysłowej. Kreacje epoki historyzmu przybrane we wszelkie możliwe kostiumy stylowe. Pionierskie dzieła architektury modernistycznej o światowym znaczeniu. Są to dzieła najlepszych artystów Europy i lokalnych twórców, którzy byli nie tylko pojętnymi uczniami i naśladowcami lecz często oryginalnością przerastali wzory.

          Wybrane zabytki Dolnego Śląska, w tym pomniki historii i miejsca na liście światowego dziedzictwa kultury i przyrody UNESCO, zostały przedstawione poniżej. Szerszy wybór i pełniejszą charakterystykę historii i sztuki regionu zawiera wydany przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków tom "Zabytki sztuki w Polsce — Śląsk".