DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Zabytki w regionie
          Miejsca wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Pomniki historii Parki kulturowe
          • Forteczny Park Kulturowy w Srebrnej Górze
          • Forteczny Park Kulturowy Twierdza kłodzka
          • Park Kulturowy Kotliny Jeleniogórskiej
          Inne ważne zabytki regionu
          • Bolków, pow. jaworski – zamek górski założony zapewne przez księcia legnickiego Bolesława II Rogatkę ok. poł. XIII w. (wzmiankowany w 1277 r.), rozbudowany przez Bolka I świdnicko-jaworskiego 1278 r. lub w l. 1286-1301 jako jedna z najważniejszych warowni księstwa. W sylwecie dominuje klinowa wieża ostatniej obrony. Rozbudowany w XIV w. zamek został połączony w układ sprzężony z fortyfikacjami miasta. Trwała ruina od początku XIX w., obecnie oddział Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze.
          • Chocianów, pow. polkowicki – pałac, pierwotnie zamek wzniesiony przez Bolka I świdnicko-jaworskiego w końcu XIII w. Obecna barokowa rezydencja wzniesiona została w l. 1728-32 wg projektu M. Frantza. Przed fasadą pałacu znajduje się dziedziniec paradny ujęty po bokach barokowymi oficynami. Towarzyszący zabudowaniom barokowy ogród z osiowo zlokalizowanym czworobocznym basenem jest jednym z największych na Śląsku.
                   Chocianow_037.jpg
          • Duszniki Zdrój, pow. kłodzki – papiernia, wzniesiona w 1605 r. przez królewskiego papiernika Kretschmera z Saksoni, czynna do 1937 r. Obecnie Muzeum Papiernictwa, w którym nadal wyrabia się tradycyjnymi metodami papier czerpany.
          • Głogów – kolegiata NMP na Ostrowiu, wzniesiona w l. 20. XII w. jako romańska bazylika, obecny gotycki kształt nadany w l. 1413-66, zniszczona w 1945 r. Początkowo jedynie zabezpieczona, obecnie odbudowana i stopniowo wyposażana.
          • Góra – kościół św. Katarzyny, późnogotycki, wzniesiony od 1457 do ok. 1552 r. z użyciem murów starszej budowli z XIV w. Rzadki na Śląsku przykład wypływów gotyckiego budownictwa ceglanego Pobrzeża Bałtyku. Trójnawowa, 6-przęsłowa hala z poligonalnie zamkniętym prezbiterium i wieńcem kaplic, elewacja zachodnia zwieńczona szczytem z ostrołucznymi blendami.
          • Grodziec, pow. złotoryjski – zamek. Kasztel wzmiankowany w 1155 r., miejsce wystawienia aktu fundacji klasztoru cystersów w Lubiążu. Wielokrotnie rozbudowywany zamek książąt legnickich, zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej. W l. 1906-08 pod kierunkiem architekta B. Ebhardta przeprowadzono, poprzedzoną badaniami archeologicznymi, rekonstrukcję głównych elementów założenia zajmującego wypłaszczony szczyt samotnej góry, stosując w celach edukacyjnych tradycyjne techniki budowlane. Grodziec_1.JPG  Grodziec_2.JPG
          • Grodziec, pow. złotoryjski – barokowy pałac wzniesiony w l. 1718-27 wg projektu J. Peintnera. Trójskrzydłowy, typu entre cour et jardin, z osiowo umieszczoną sienią przejazdową połączoną z paradną klatką schodową. Przed elewacją południową tarasowy podjazd barokowego ogrodu, który przechodzi w rozległe założenie krajobrazowe.
          • Henryków, pow. ząbkowicki – opactwo cystersów z kościołem Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela. Fundacja Henryka Pobożnego z l. 1222-28, której okoliczności przedstawiono w Liber fundationis claustri Sancte Marie Virginis in Heinrichow — powszechnie znanej jako Księga henrykowska, gdzie zapisano po raz pierwszy zdanie w języku polskim — „day, ut ia pobrusa, a ti poziwai”. Konsekrowany w 1228 r. kościół klasztorny zniszczony został podczas najazdu mongolskiego w 1241 r. Prezbiterium i transept nowej budowli – wczesnogotyckiej, trójnawowej bazyliki – poświęcono w 1260 r. Od północnego wschodu przylegają do kościoła dwie późnogotyckie kaplice, jedna z 1560 r. o sklepieniu wspartym na centralnym filarze, druga z ok. 1560 r. Od zachodu do korpusu dobudowano renesansową wieżę zwieńczoną barokowym hełmem. Wystrój i wyposażenie świątyni w większości barokowe, dzieło: J. Schröttera, M. Willmanna, J. Liszki, J. Kretschmera oraz J. Kynasta. Uwagę przyciągają barokowe drewniane stalle o niezwykle bogatej dekoracji rzeźbiarskiej i równie wspaniały prospekt organowy. Klasztor, w obecnej formie, o elewacjach pokrytych barwną dekoracją, wzniósł w l. 1681-1702 M. Kirchberger, z wykorzystaniem murów średniowiecznej budowli, z której zachowały się w krużgankach trzy polichromowane portale z końca XIII w. Główny dziedziniec przed klasztorem dekoruje monumentalna kolumna Trójcy Świętej o rozbudowanej rzeźbiarskiej formie. Na południe od klasztoru znajduje się ogród opata z barokowym pawilonem. Ogród konwentu rozciąga się na wschód od klasztoru, swą obecną neobarokową tarasową formę uzyskał na pocz. XX w. Na terenie dawnych stawów i klasztornego zwierzyńca założono w 2. poł. XIX w. rozległy park krajobrazowy wg projektu E. Petzolda.
          • Jelenia Góra – kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, wzniesiony jako ewangelicki kościół Łaski poza murami miejskimi w l. 1709-18 przez architekta M. Frantza, wzorowany na kościele św. Katarzyny w Sztokholmie. We wnętrzu uwagę przykuwa ołtarz główny połączony z organami w monumentalną strukturę, wykonane w l. 1727-29 dzieło rzeźbiarza J. G. Urbańskiego z Wrocławia i organmistrza J. Rödera z Berlina. Przy murze cmentarnym dziewiętnaście kaplic grobowych patrycjuszy, powstałych w l. 1716-70, o rozbudowanej formie architektonicznej i bogatej dekoracji rzeźbiarskiej. Jelenia_Gora_Kosciol_Łaski.JPG
          • Jelenia Góra – kościół św. Erazma i Pankracego, obecny wzniesiony 1304 na miejscu wcześniejszego jako trójnawowa bazylika z 4-przęsłowym korpusem i prezbiterium zamkniętym 5-bocznie. Barokizacja wnętrza przeprowadzona w 1. poł. XVIII za sprawą jezuitów. Bogate wyposażenie wnętrza w tym: ołtarz główny z l. 1713-18, dzieło rzeźbiarza T. Weisfeldta i malarza J. Kretschmera; prospekt organowy, prospekt organowy z 1706 r., dzieło A.H. Caspariniego.
          • Jelenia Góra – Sobieszów – zamek Chojnik, położony na granitowej skale. Najstarsza część zamku górnego wzniesiona zapewne dla Bolka II świdnickiego w poł. XIV w. Od 1381 do 1945 r. własność Schaffgotschów. Po pożarze w 1675 r. opuszczony, ale nadal utrzymywany jako trwała ruina, z czasem jedna z większych atrakcji turystycznych regionu.
          • Kamieniec Ząbkowicki, pow. ząbkowicki – opactwo cystersów powstało na miejscu założonego w 1210 r. klasztoru kanoników regularnych jako filia klasztoru w Lubiążu. Kościół klasztorny pw. NMP i św. Jakuba Starszego to gotycka trójnawowa hala z transeptem, której budowę z kamienia łamanego zakończono w 2. ćw. XIV w. Krzyżowo-żebrowe sklepienia wsparto na wysmukłych, ośmiobocznych filarach. Barokizacji wnętrza dokonali przed 1772 r. malarze: M. Willmann, J. Ch. Liška, J. Eybelwieser i V. Mauroner; rzeźbiarze: Ch. Königer, A. Jörg i T. Weissfeldt. Z barokowego klasztoru pozostało skrzydło prałatury, dzieło M. Kirchbergera z 1683 r. Na północ od kościoła widoczne są relikty średniowiecznego klasztoru, odkryte podczas ostatnich prac wykopaliskowych.
          • Kamieniec Ząbkowicki, pow. ząbkowicki – zamek wzniesiony w l. 1838-72 wg projektu K.F. Schinkla. Mimo zniszczeń dokonanych w 1945 r. jest to nadal imponujący przykład neogotyckiej, romantycznej siedziby arystokracji, o majestatycznej bryle ujętej w narożne, cylindryczne baszty. Budowlę poprzedzają geometryczne tarasy z szeregiem fontann, założone przez P.J. Lenné, które łączą się z rozległym parkiem krajobrazowym.
                     Kamieniec_Zabkowicki_zamek_5.JPG   Kamieniec_Zabkowicki_zamek_4.JPG
          • Karpacz Górny, pow. jeleniogórski – ewangelicki kościół Wang, wybudowany w 3. ćw. XII w. w Norwegii, nad fiordem Vang. Przeznaczoną do rozbiórki świątynię zakupił w 1840 r. król Fryderyk Wilhelm IV, z zamiarem ustawienia w Berlinie, do czego nie doszło. Król podarował zdemontowane elementy, za wstawiennictwem hrabiny von Reden z Bukowca, gminie ewangelickiej w Karpaczu. Montaż przeprowadzono w l. 1842-44, wznosząc idealizowaną budowlę o drewnianej konstrukcji masztowej. Jeden z pierwszych przykładów świadomych działań konserwatorskich na Śląsku.
          • Kłodzko – most na Młynówce, gotycki, wzniesiony zapewne przed 1379 r. na miejscu starszego. Czteroprzęsłowy, pierwotnie z dwiema wieżami bramnymi. Na balustradach sześć kamiennych barokowych rzeźb.
          • Kowary – sanatorium Wysoka Łąka. Zespół budynków sanatoryjnych wzniesionych w l. 1899-1902 przez architekta K. Grossera, następnie rozbudowany o sąsiednich zespół sanatorium Bukowiec. Malownicze formy późnego historyzmu zostały doskonale wpisane w górski krajobraz. Jest to jeden z ciekawszych przykładów budowli zdrojowych i pensjonatowych, często wznoszonych na terenie Sudetów.
          • Legnica – kościół katedralny św. Piotra i Pawła, gotycki wzniesiony ok. 1329-90 w czterech etapach na miejscu poprzedniego wzmiankowanego 1208 r. Trójnawowa, 7-przęsłowa pseudobazylika. Bogate wyposażenie, w tym późnoromańska brązowa chrzcielnica z 1. poł. XIII w., na której czaszy dwanaście reliefów ze scenami z dzieciństwa i pasji Chrystusa, renesansowa kamienna ambona, z l. 1586-88, dzieło rzeźbiarza K. Bergera. W świątyni znajduje się jeden z największych na Śląsku zespół nagrobków i epitafiów powstałych od XV do XX w.
          • Legnica – kościół ewangelicko-augsburski NMP, zbudowany na miejscu romańskiego w kilku etapach, pierwotnie ok. 1362-86 jako 3-nawowa hala, następnie ok. 1450-68 przebudowany na bazylikę przez podwyższenie nawy głównej, ostatecznie na pocz. XIX w. podwyższenie naw bocznych do systemu halowego.
          • Legnica – kościół św. Jana Chrzciciela z mauzoleum Piastów i kolegium jezuitów. Barokowe założenie powstało na miejscu klasztoru i kościoła franciszkanów, wznoszonego od 1294 r. Od 1548 r. nekropolia książąt legnickich, urządzona w l. 1677-79 w dawnym prezbiterium. Program upamiętniający wygasłą dynastię nakreślił poeta Daniel Kaspar von Lohenstein, projekt oktogonalnego wnętrza opracował C. Rossi, a rzeźby wykonał M. Rauchmüller. Przyległy kościół św. Jana Chrzciciela powstał w l. 1714-20 na wzór kościoła św. Mikołaja na Małej Stranie w Pradze, zapewne wg projektu K.I. Dientzenhofera. Kolegium jezuickie wzniesione zostało w l. 1700-06 przez J. G. Knolla, na miejscu klasztoru. Jeden z ciekawszych przykładów urbanistyki doby baroku na Śląsku.
          • Legnica – zamek z reliktami palatium i kaplicą zamkową. Pierwotnie od VIII do IX w. gród, który w 2. poł. X stał się siedzibą kasztelanii, a od 1163 r. siedziba książęca. Najstarsza na ziemiach polskich murowana warownia, wzniesiona po 1177 r. przez warsztat cysterski z Lubiąża. Jako główna siedziba książąt legnicko-brzeskich od 1248 r. wielokrotnie przebudowywana, począwszy od budowy dla księcia Henryka Brodatego skrzydła południowego o układzie wzorowanym na zamkach cesarskich. Na pocz. XV w. nastąpiło podwyższenie wieży wschodniej przez kamieniarza z Saint-Denis, z balustradą o późnogotyckich formach. Komnata mieszkalna średniowiecznej wieży zachodniej, zwana Zieloną Komnatą, została ok. 1510 pokryta polichromią ukazującą postaci rycerskich wzorów szlachetności. Główna brama została udekorowana w 1533 r. wczesnorenesansowym portalem wyrzeźbionym przez Georga von Amberg. Od 1816 do 1945 r. zamek był siedzibą prezydium rejencji legnickiej, po pożarze w 1835 r. odbudowaną w 1840 r. wg wskazówek K.F. Schinkla. Na dziedzińcu w pawilonie wystawienniczym eksponowane są odsłonięte w l. 1955-58 relikty wolno stojącej kaplicy zamkowej św. Benedykta i Wawrzyńca. Była to budowla na planie 12-boku, z sześcioma filarami pośrodku dźwigającymi wysoką latarnię, tzw. baldachim wieżowy, typowy dla kaplic relikwiowych.
          • Legnica – Akademia Rycerska, barokowe założenie ustanowionej w 1708 r. Józefińskiej Królewskiej Akademii Rycerskiej dla szlacheckich dzieci obu wyznań, która przejęła majątek utworzonej w 1646 r. Fundacji Świętojańskiej zajmującej się kształceniem młodzieży ewangelickiej. Budowla na planie prostokąta, z wewnętrznym dziedzińcem, wznoszona etapami od 1709 do 1728 r., doskonale korespondująca z sąsiednim kościołem św. Jana Chrzciciela i kolegium jezuickim.
          • Legnica – dom „Pod Przepiórczym Koszem”. Przebudowana ok. poł. XVI w. gotycka kamienica, z okrągłym narożnym wykuszem. Na elewacji dekoracja sgraffitowa, ze scenami figuralnymi: świat na opak, polowanie, tryumf Cerery.
                    Legnica_Rynek_Kamienica_Pod_Przepiorczym_Koszem.JPG
          • Lubiąż, pow. wołowski – najstarsze śląskie opactwo cystersów pw. Najświętszej Marii Panny, ufundowane w 1175 r. przez Bolesława Wysokiego. Zmarłego w 1201 r. księcia pochowano w kościele, gdzie następnie spoczęło szesnastu przedstawicieli rodu. Kolosalna budowla łącząca kościół klasztorny, klasztor, kancelarię i pałac opata należy do największych barokowych gmachów Europy. Towarzyszy jej kościół pomocniczy, oficyny i relikty ogrodów, tworzące otoczoną starorzeczem enklawę nad Odrą. Budowę gotyckiego kościoła klasztornego rozpoczęto pod koniec XIII w., powstała trójnawowa, transeptowa bazylika z trójnawowym i trójprzęsłowym prezbiterium z obejściem. Od północy do kościoła przylega kaplica książęca z l. 1311-16, założona na planie krzyża greckiego o poligonalnie zakończonych ramionach. Barokizację kościoła rozpoczęto w 1672 r., tworząc w narożach ambitu kaplice nakryte kopułami z freskami M. Willmanna. Bogate wyposażenie kościoła zostało zdemontowane w 1944 r., obecnie jest rozproszone w kilku muzeach i świątyniach kraju. W pałacu opata zachowała się słynna Sala Książęca, największe barokowe wnętrze reprezentacyjne Śląska. Przeprowadzona przez dwie kondygnacje, nakryta jest olbrzymim olejnym plafonem z apoteozą Wiary oraz gloryfikacją Habsburgów, pędzla K.F. Bentuma. Dekorację rzeźbiarską, z postaciami cesarzy Józefa I, Leopolda I, Karola VI wykonał F.J. Mangoldt. Przylegający od południa do kościoła klasztor wzniesiono na miejscu średniowiecznego w l. 1692-1710, zachowując czteroskrzydłowy układ z prostokątnym wirydarzem. W południowym zamknięciu skrzydła zachodniego, na parterze mieści się refektarz, w 1733 r. ozdobiony freskami przez F.A. Schefflera, ze sceną Cudownego nakarmienia pięciu tysięcy, a na piętrze biblioteka o wnętrzu przechodzącym przez dwie kondygnacje, pokrytym polichromią przez K.F. Bentuma, ukazującą apoteozę teologii i innych gałęzi wiedzy. Późnobarokowy kościół św. Walentego, wzniesiony w l. 1734-45 dla osady Lubiąż oraz kaplica św. Jana Nepomucena to kolejne wspaniałe świadectwa mecenatu cystersów, powszechnie spotykane na terenie ich rozległych dóbr. 
                   Lubiaz_1.jpg   Lubiaz_kosciol_klasztorny_2.jpg  Lubiaz_refektarz_3.jpg
          • Lubomierz, pow. lwówecki – opactwo benedyktynek, ufundowane w 1278 r. Barokowy kościół św. Maternusa wzniesiony został w l. 1727-30 przez mistrza budowlanego J.J. Scheerhofera z Legnicy, pod wpływem kościoła św. Mikołaja na Małej Stranie w Pradze. W nawie głównej znajdują się freski G.W.J. Neunhertza. Klasztor wzniesiony w l. 1428-30, został rozbudowany XV-XVII, z zachowaną kaplicą Krzyża Św., dawnym chórem zakonnym gotyckiego kościoła.
                    Lubomierz_DSC_0112.JPG
          • Luboradz, pow. jaworski – pałac, rozbudowany z renesansowego dworu w l. 1681-86 dla hrabiego Christopha Wenzla von Nostiza, szambelana i tajnego radcy cesarskiego, starosty księstwa legnickiego, głogowskiego i świdnickiego. W skrzydle zachodnim sala antenatów, z plafonem, na którym gloryfikacja cesarza Leopolda I i największą na Śląsku galerią 53 malowanych portretów przodków fundatora.
          • Lwówek Śląski – ratusz, wzmiankowany 1341 r., przebudowany w l. 1522-24 wg projektu W. Roskopfa. W l. 1903-05 miała miejsce przebudowa i rozbudowa budowli wg proj. H. Poelziga dokonana z udziałem uczniów i wykładowców wrocławskiej Szkoły Sztuki i Rzemiosła Artystycznego, której efektem jest wyjątkowo udane połączenie tradycji ze sztuką najnowszą.
                    Lw&oacute;wek_Śląski_ratusz_2.jpg   Lw&oacute;wek_Śląski_ratusz_3.JPG
          • Oleśnica – kościół par. św. Jana Ewangelisty zwany zamkowym i zamek książęcy. Wzniesiony w 2. poł. XIII w. kościół został rozbudowany do 3-nawowej bazyliki w 2. poł. XIV w. Posiada bogate wyposażenie wnętrza, w tym: renesansowe nagrobki Podiebradów i manierystyczną ambonę. Do prezbiterium dobudowana została w l. 1698-1700 ośmioboczna kaplica grobowa książąt wirtemberskich. Kościół jest połączony z zamkiem arkadową galerią. Sam zamek istniał już w 2. ćw. XIV w. Gruntownie rozbudowany w XVI w., składa się z czterech różnej wielkości skrzydeł zamykających trapezowaty dziedziniec arkadowy. Przykład manierystycznej siedziby książęcej.
          • Pogorzeliska, pow. polkowicki – kościół ewangelicki, graniczny, ob. par. pw. św. Jacka. Wzniesiony w 1654 r., rozbudowany w 1718 r. Drewniany, 1-nawowy z wielobocznie zamkniętym prezbiterium. Wnętrze obiega kondygnacja empor. Pośrodku nawy drewniana kolumna w formie palmy, przez której koronę przenikało światło z facjat poddasza. Był to jeden z elementów programu ikonograficznego, wykonanej ok. 1680 r. dekoracji wnętrza wyrażającej tryumf Chrystusa i wiarę w Bożą opiekę nad gminą.
          • Radomierzyce, pow. zgorzelecki – Fundacja Joachimstein, zakład wychowawczy dla ewangelicki dla panien pochodzenia szlacheckiego fundacji podkomorzego Joachima Sigismunda von Zieglera. Wzniesiony w l. 1713-33 wg projektu J. Karchera, budowniczego króla Augusta II Mocnego, z udziałem artystów związanych z dworem drezdeńskim. Pałacowe założenie, na czworobocznej sztucznej wyspie, otoczonej groblami obsadzonymi lipami. Dla potrzeb fundacji rozbudowano średniowieczny kościół św. Piotra i Pawła, a w jego sąsiedztwie wzniesiono w 1733 r. kaplicę grobową o elewacji pokrytej dekoracją rzeźbiarską z motywami vanitas.
          • Siedlęcin, pow. jeleniogórski – wieża mieszkalna wzniesiona przed poł. XIV w. (wg dendrochronologii w 1314 r.) dla księcia Henryka I jaworskiego. W sali III kondygnacji gotycka polichromia, z l. 1345-46, uzupełniona w 1369 r. o herby rodów von Redern i von Zedlitz. Ośrodkiem kompozycji jest św. Krzysztof, z którym sąsiaduje przedstawiony w dwóch pasach cykl opowieści o Lancelocie z Jeziora. Są to jedyne tego typu i tak wysokiej klasy średniowieczne freski na Śląsku, unikat w skali Europy.
                     Siedlęcin.JPG
          • Stary Zamek – Kwieciszów pow. wrocławski – kościół pw. św. Stanisława. Poźnoromański, z 3 ćw. XIII w. W portalu pd. płaskorzeźbiony tympanon dekorowany na awersie przedstawieniem Tronującej Madonny z Dzieciątkiem i św. Stanisławem (jest to pierwsze znane przedstawienie świętego), na rewersie z gloryfikacją męczeństwa świętego: postać biskupa otoczona czterema orłami.
          • Strzegom, pow. świdnicki – kościół par. św. Piotra i Pawła. Gotycki, wznoszony od XIII w., obecny korpus z l. 1335-70, transept i prezbiterium z ok. 1370-1425. Trójnawowa, monumentalna, bazylika transeptowa, wzniesiona z łamanego kamienia bazylika transeptowa, z bazylikowym prezbiterium o zamkniętych poligonalnie nawach. Wnętrze nakryte zróżnicowanymi formalnie gotyckimi sklepieniami. Wsporniki i klucze pokryte dekoracją rzeźbiarską. W prezbiterium kamienne, dwukondygnacyjne późnogotyckie sakramentarium, z XVI w., krąg Mistrza Wolfganga z Wiednia. Uskokowe portale z ostrołucznymi tympanonami: północym z przedstawieniem Koronacji Betsabe przez Salomona i Estery przez Ahaswera w strefie dolnej oraz Koronacji Marii w strefie górnej; południowym ze sceną Zaśnięcia Marii; zachodnim ze scenami z życia św. Pawła oraz figurami Chrystusa, Marii i św. Jana Ewangelisty w polu wimpergi.
                    Strzegom_kości&oacute;ł_Piotra_i_Pawła.jpg
          • Sulików, pow. zgorzelecki – pochodzące z XVIII w. dwa domy podcieniowe o konstrukcji przysłupowo-zrębowej, charakterystycznej dla budownictwa drewnianego zachodniej części Sudetów.
          • Sułów Wielki, pow. górowski – kościół św. Piotra i Pawła, wzniesiony jako ewangelicki ok. 1617 r. w konstrukcji szachulcowej, na rzucie krzyża greckiego. Z poprzedniej świątyni zachowany późnogotycki tryptyk z 1498 r.
          • Świdnica – kościół katedralny św. Stanisława i Wacława. Wzniesiony w l. 1330-86, gotycka, 3-nawowa bazylika, z 7-przęsłową nawą główną, sklepioną sieciowo w 1535 r. Wnętrze zbarokizowane w XVII/XVIII w., z tego czasu pochodzi ołtarz główny w formie wspartego na 7 kolumnach baldachimu z figurami świętych adorujących Matkę Boską i Trójcę Świętą. Kościół bogato wyposażony, z licznymi kaplicami bocznymi. Na chórze Bractwa Maryjnego rzeźbiony tryptyk Zaśnięcia NMP z 1492 r.
          • Świerzawa, pow. złotoryjski – kościół cmentarny św. Jana i Katarzyny. Późnoromański, z 2. ćw. XIII w. We wnętrzu średniowieczne polichromie badane i konserwowane od 1977 r. Warstwy późniejsze przeniesione do muzeum w Jaworze, na miejscu pozostały najstarsze: Drzewo Życia (2. ćw. XVII w.), Sąd Ostateczny (XIII/XIV w.), Ukrzyżowanie i św. Krzysztof (XIV w.).
          • Świny, pow. jaworski – zamek wyżynny powstały w miejscu grodu kasztelańskiego wzmiankowanego w 1108 r., od poł. XIII w. w rękach rodziny Świnków, sprzedany i splądrowany po wojnie siedmioletniej. Ruina zabezpieczana zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi od 2 poł. XIX w. Założenie złożone z powstałych w różnych okresach: wieży mieszkalnej Zamku Górnego, gotycko-renesansowego Zamku Średniego i wzniesionego w l. 1649-64 Zamku Dolnego. Na ufortyfikowanym przedzamczu wznosi się wybudowany ok. 1570 r. kościół zamkowy św. Mikołaja o jednolitym wyposażeniu wnętrza z czasu budowy. Przestrzennie wyizolowany kompleks dominuje nad niemal pozbawioną zabudowy okolicą.
          • Trzebnica – opactwo cysterek z kościołem św. Bartłomieja i Jadwigi. Klasztor ufundowany w 1202 r. przez księcia Henryka Brodatego, dzięki staraniom jego żony Jadwigi, przyszłej świętej. Kościół klasztorny to romańska, trójnawowa bazylika, z transeptem równym szerokością nawie głównej. Wnętrze nakryte sklepieniem krzyżowym w nawach bocznych, a sześciodzielnym w nawie głównej. Od południa do prezbiterium dobudowano w l. 1268-69 gotycką kaplicę św. Jadwigi, o wysmukłych proporcjach wnętrza nakrytego czteroprzęsłowym sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Znajduje się w niej wykonany z czarnego marmuru, barokowy cenotaf św. Jadwigi z 1680 r. Bogate wyposażenie i wystrój wnętrza kościoła powstało głównie w XVII i XVIII w., jest dziełem F. Mangoldta, F. Bentuma i M. Willmanna. W prezbiterium znajduje się brązowa, całopostaciowa płyta nagrobna księcia Henryka Brodatego i wielkiego mistrza krzyżackiego Konrada von Feuchtwangena. Na odkrytych podczas prac konserwatorskich romańskich tympanonach znajdują się przedstawienia króla Dawida grającego na harfie i Adoracji Marii z Dzieciątkiem. Na uwagę zasługuje secesyjny prospekt organowy projektu H. Poelziga. Przylegający od południa klasztor w obecnej formie powstał w l. 1697-1726 na miejscu wcześniejszego, którego relikty odkryto podczas badań archeologicznych. Dwa dziedzińce wewnętrzne są ujęte w skrzydła o elewacjach z bliźnimi pilastrami wielkiego porządku. Mimo upływu wieków Trzebnica jest nadal żywym sanktuarium pielgrzymkowym.
                     Trzebnica_1.JPG   Trzebnica_2.JPG
          • Wałbrzych – zamek Książ. Wzniesiony w l. 1288-92 przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I, w l. 1509-1944 własność rodu von Hochberg, skonfiskowana przez III Rzeszę. Wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany zamek o skomplikowanym rzucie i rozrzeźbionej sylwecie. W epoce baroku wg projektu F.A. Hammerschmidta, powstało skrzydło północne z cesarską klatką schodową i reprezentacyjną salą Maksymilianowską oraz zamykający rozległy dziedziniec paradny budynek bramny mieszczący archiwum i bibliotekę. Przylegające od wschodu ogrody tarasowe założono ok. 1650 r., przekształcając je w stylistyce neorenesansowej w l. 1913-27. Olbrzymi park krajobrazowy powstał w XIX w. na osnowie późnobarokowego założenia z pawilonem letnim (późniejszą kaplicą grobową), do którego dołączono okoliczne górskie lasy, gdzie wzniesiono zespół stajni zamkowych oraz ogrodnictwo z palmiarnią. W 1794 r. na ostrogu stromego brzegu Pełcznicy, w miejscu, gdzie wznosił się gród obronny, wybudowano w formie romantycznej ruiny zamek „Stary Książ”, w którym urządzano turnieje rycerskie.
                    Walbrzych_Ksiaz_3.jpg   Walbrzych_Ksiaz_2.jpg   Walbrzych_Stary_Ksiaz.jpg
          • Wambierzyce, pow. kłodzki – kościół pielgrzymkowy Nawiedzenia NMP. Fundacji Daniela Paschalisa von Osterberga, wzniesiony w l. 1695-1710 jako votum. Obecny wzniesiony w l. 1715-20 przez architekta z kręgu K.I. Dientzenhofera, z fundacji hrabiego F.A. von Götzena. Korpus główny z wyodrębnioną w bryle nawą założoną na wydłużonymi oktogonie, otoczoną kaplicami a następnie krużgankami. We wnętrzu bogaty wystrój i kolekcja wotów. Przed fasadą paradne schody. Zespół kształtowanych od 1663 dróg i kaplic kalwaryjskich obejmuje miejscowość i dwie sąsiadujące góry – Kalwarię i Tabor.
                    Wambierzyce_3.JPG   Wambierzyce_2.JPG
          • Wierzchowice, pow. milicki - kościół Narodzenia NMP, wzniesiony w konstrukcji szachulcowej w l. 1769-73 jako ewangelicki z fundacji Reichenbachów dla sprowadzonych w 1753 r. kolonistów z Wirtembergii. Wnętrze o bogatej syncerskiej dekoracji rokokowej.
          • Wojnowice, pow. średzki – zamek myśliwski. Późnogotycko-renesanowy, budowany od 1513 dla Nicolausa von Schewitza, a następnie dla Jacoba Bonera i Adreasa Hertwiga. Na rzucie kwadratu, 4-skrzydłowy z wewnętrznym dziedzińcem. Otoczona fosą podmiejska rezydencja wrocławskich patrycjuszy. Wojnowice.JPG
          • Wrocław – hotel dla samotnych i bezdzietnych małżeństw, wzniesiony wg projektu H. Scharouna. Część otwartej w 1929 r. wystawy budowlanej „Mieszkanie i miejsce pracy”. Trójskrzydłowy, o dynamicznym narysie, z tarasami na dachach i motywami architektury okrętowej. Najlepszy w Polsce przykład architektury funkcjonalistycznej.
          • Wrocław – wieża ciśnień na Grobli, projekt J. Moore i K.J.Ch. Zimmermann, zbudowana w l. 1867-70. Kubiczna bryła o ceglanych elewacjach gęsto artykułowanych przyporami, połączonymi pod górną kondygnacją arkadami. We wnętrzu zachowana maszyna parowa z 1879 r., dekorowana motywami roślin wodnych. Doskonały przykład architecture parlante.
          • Wrocław – Muchobór Wielki – kościół pw. św. Michała Archanioła. Zbudowany ok. 1500 r., rozbudowany w l. 1912-16. Część gotycka o sklepieniu wspartym na spiralnie skręconym kamiennym filarze. Przykład udanej rozbudowy średniowiecznej świątyni.
          • Ząbkowice Śląskie – kościół par. pw. św. Anny. Gotycki wzniesiony w XIV w., jako bezwieżowa hala z zamkniętym pięciobocznie prezbiterium. W nawie środkowej trzy typy sklepienia sieciowego i sklepienie gwiaździste, w węższych nawach bocznych sklepienia krzyżowo-żebrowe a w prezbiterium sklepienia sieciowe. Na północny wschód od kościoła stoi wolno stojąca dzwonnica, zwana Krzywą Wieżą. Wzniesiona w l. 1400-13, pierwotnie połączona z kościołem gankiem, od 1598 r. odchylona od pionu o ok. 1,5 m.
          • Ziębice, pow. ząbkowicki – kościół św. Jerzego. Pierwotnie romański z 1. poł. XIII w., gotycka przebudowa korpusu nawy dokonana w 4. ćw. XIII w., rozbudowa o prezbiterium nastąpiła ok. 1400 r. Dwunawowy korpus nakryty sklepieniem krzyżowo-żebrowym (1898-1900) i trójnawowe, bazylikowe, 4-przęsłowe prezbiterium nakryte sklepieniami gwiaździstymi i sieciowymi, tworzą oryginalną koncepcję przestrzenną.
          • Złotoryja – kościół pw. Narodzenia NMP. Romańsko-gotycki, wzniesiony z ciosów piaskowcowych i cegły w dwóch etapach: część wsch. wraz z transeptem w l. 1212-41 i halowy korpus ok. 1300-30. Zworniki sklepień korpusu przedstawiają Sąd Ostateczny: Chrystus jako Sędzia, aniołowie dmący w trąby, zmarli powstający z grobu. Znakomity przykład gotyckiej kamiennej rzeźby architektonicznej.
          • Żórawina – kościół Trójcy Świętej. Gotycka budowla z 2. poł. XIV w. została rozbudowana w l. 1600-08 na wzorcowy protestancki kościół patronacki przez radcę cesarskiego Adama von Hannewaldta. Jest to odosobniony przykład manieryzmu z czasów cesarza Rudolfa II o wnętrzu pokrytym malowidłami al secco o rozbudowanym programie ikonograficznym. Wysokiej klasy artystycznej wyposażenie częściowo zachowane na miejscu, częściowo w zbiorach Muzeum Narodowego we Wrocławiu.