{"id":9801,"date":"2023-02-03T10:48:35","date_gmt":"2023-02-03T09:48:35","guid":{"rendered":"https:\/\/nid.pl\/?p=9801"},"modified":"2024-04-19T10:03:04","modified_gmt":"2024-04-19T08:03:04","slug":"mamy-juz-123-pomniki-historii","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nid.pl\/en\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/","title":{"rendered":"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii"},"content":{"rendered":"<p><strong>2 lutego wesz\u0142o w \u017cycie rozporz\u0105dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z&nbsp;kt\u00f3rym, krakowska Nowa Huta, zesp\u00f3\u0142 kolegiaty w Opatowie, prawos\u0142awny Klasztor \u015awi\u0119tego Onufrego w Jab\u0142ecznej oraz klasztor m\u0119ski Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Supra\u015blu zosta\u0142y uznane za Pomnik Historii.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Pomnik historii to jedna z pi\u0119ciu form ochrony zabytk\u00f3w wymienionych w ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami. Tytu\u0142 ten przyznaje si\u0119 zabytkom nieruchomym o szczeg\u00f3lnym znaczeniu dla kultury. Rang\u0119 Pomnika Historii podkre\u015bla fakt, \u017ce jest on ustanawiany rozporz\u0105dzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W tre\u015bci prezydenckiego rozporz\u0105dzenia okre\u015bla si\u0119 cechy zabytku \u015bwiadcz\u0105ce o jego szczeg\u00f3lnej warto\u015bci, precyzyjnie wyznacza jego granice i zamieszcza schematyczn\u0105 map\u0119 z lokalizacj\u0105 i granicami obiektu.<\/p>\n\n\n\n<p>Propozycje uznania za Pomnik Historii wraz z w\u0142a\u015bciw\u0105 dokumentacj\u0105 przekazywane s\u0105 do Narodowego Instytutu Dziedzictwa, kt\u00f3ry przygotowuje opini\u0119 dotycz\u0105c\u0105 kandydatury. Nast\u0119pnie po zaopiniowaniu przez Rad\u0119 Ochrony Zabytk\u00f3w dzia\u0142aj\u0105c\u0105 przy ministrze kultury i dziedzictwa narodowego, opracowywany jest wniosek, kt\u00f3ry Minister sk\u0142ada do Prezydenta RP. Projekt rozporz\u0105dzenia przygotowywany jest we wsp\u00f3\u0142pracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa, kt\u00f3ry do ko\u0144ca procesu legislacyjnego odpowiada za kwestie merytoryczne zwi\u0105zane z uznanie danego obiektu za Pomnik Historii.<\/p>\n\n\n\n<p>Otrzymanie statusu Pomnika Historii, to&nbsp; przede wszystkim presti\u017c wynikaj\u0105cy z potwierdzenia szczeg\u00f3lnej warto\u015bci, wyja\u015bnia dr hab. Katarzyna Zalasi\u0144ska, dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2013 Zabytek staj\u0105c si\u0119 Pomnikiem Historii zostaje wyr\u00f3\u017cniony spo\u015br\u00f3d zabytk\u00f3w stanowi\u0105cych dorobek kultury polskiej, zatem podkre\u015bla si\u0119 jego rang\u0119. Minister w\u0142a\u015bciwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego mo\u017ce przedstawi\u0107 Komitetowi Dziedzictwa \u015awiatowego wniosek o wpis pomnika historii na \u201eList\u0119 dziedzictwa \u015bwiatowego\u201d, je\u017celi obiekt lub obszar spe\u0142nia kryteria, o kt\u00f3rych mowa Konwencji w sprawie ochrony \u015bwiatowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, przyj\u0119tej w Pary\u017cu dnia 16 listopada 1972 r. Warto doda\u0107, \u017ce Pomniki Historii s\u0105 obj\u0119te szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 s\u0142u\u017cb konserwatorskich. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Narodowy Instytut Dziedzictwa prowadz\u0105 dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu promocj\u0119 miejsc obj\u0119tych statusem pomnika historii, oraz upowszechnianiem.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>2 lutego 2023 roku, wesz\u0142o w \u017cycie rozporz\u0105dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z&nbsp;kt\u00f3rym, na presti\u017cowej li\u015bcie znalaz\u0142y si\u0119 cztery kolejne obiekty o wyj\u0105tkowej warto\u015bci historycznej. Obecnie tytu\u0142 Pomnika Historii posiadaj\u0105 ju\u017c 123 obiekty.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krak\u00f3w \u2013 zesp\u00f3\u0142 architektoniczny i urbanistyczny dzielnicy Nowa Huta<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nowa Huta jest dzielnic\u0105 Krakowa, budowan\u0105 jako oddzielne miasto, wed\u0142ug indywidualnie opracowanego planu, z jasno okre\u015blonym porz\u0105dkiem urbanistycznym. Pocz\u0105tkowo Nowa Huta mia\u0142a by\u0107 samodzielnym miastem, ad extremum zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w organizm Krakowa jako dzielnica w 1951 roku. Jako zabytek stanowi \u015blad pami\u0119ci i historii minionych czas\u00f3w. Jest przyk\u0142adem miasta, kt\u00f3re przesz\u0142o pr\u00f3b\u0119 czasu i zachowa\u0142o swoje pierwotne walory przestrzenne mimo zr\u00f3\u017cnicowanego zarz\u0105dzania i spontanicznego rozwoju. Walory historyczne i architektoniczne uk\u0142adu urbanistycznego Nowej Huty wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 ja w krajobrazie kulturowym Krakowa, zar\u00f3wno w kontek\u015bcie historii Polski jak i urbanistyki europejskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Nowa Huta jest symbolem sprzeciwu wobec narzuconej ideologii. Miasto mia\u0142o by\u0107 matecznikiem nowego spo\u0142ecze\u0144stwa, a sta\u0142o si\u0119 \u015bwiadectwem fiaska komunistycznej wizji politycznej. Niematerialny kontekst tego miejsca, to przede wszystkim \u015bwiadectwo trwa\u0142o\u015bci to\u017csamo\u015bci kulturowej, w kt\u00f3rej poczucie niezale\u017cno\u015bci i zwi\u0105zki z tradycj\u0105 ko\u015bcio\u0142a katolickiego odegra\u0142o zasadnicz\u0105 rol\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Ciekawym zjawiskiem by\u0142o w\u0142a\u015bnie powstawanie ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Nowej Hucie \u201ewzorcowego miasta bez Boga\u201d, \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z sytuacj\u0105 polityczn\u0105 i zale\u017cne od decyzji pa\u0144stwowych urz\u0119dnik\u00f3w i w\u0142adz partyjnych. Gdzie symboliczna \u201ewalka o krzy\u017c\u201d sta\u0142a si\u0119 wyrazem oporu wobec w\u0142adzy, uwie\u0144czona wznios\u0142\u0105 realizacj\u0105 obiektu sakralnego, tzw. Arki Pana.<\/p>\n\n\n\n<p>Nowa Huta w latach 80 tych XX w. sta\u0142a si\u0119 bastionem opozycji i ruch\u00f3w antykomunistycznych w Krakowie. W czasie, gdy og\u0142oszono stan wojenny w Polsce, kombinat nie przerwa\u0142 walk, a robotnicy prowadzili strajk. Utworzono tu Tajn\u0105 Komisj\u0119 Robotnicz\u0105 Hutnik\u00f3w, kt\u00f3ra kierowa\u0142a podziemnymi strukturami zdelegalizowanej \u201eSolidarno\u015bci\u201d w Hucie im. Lenina. Przeprowadzono liczne manifestacje i protesty. Przez ca\u0142y okres stanu wojennego, a\u017c do 1989 roku w Nowej Hucie ukazywa\u0142o si\u0119 wiele pism podziemnych, z kt\u00f3rych najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 \u201eHutnik\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej informacji o zespole architektonicznym i urbanistycznym dzielnicy Nowa Huta, mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: <a href=\"https:\/\/zabytek.pl\/pl\/obiekty\/dzielnica-nowa-huta-\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zabytek.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1440\" data-id=\"9795\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.Lukasz-Cioch-LCMedia_pl-Krakow-Heritage-III-transza_22-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9795\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.Lukasz-Cioch-LCMedia_pl-Krakow-Heritage-III-transza_22-scaled.jpg 2560w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.Lukasz-Cioch-LCMedia_pl-Krakow-Heritage-III-transza_22-1280x720.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.Lukasz-Cioch-LCMedia_pl-Krakow-Heritage-III-transza_22-980x551.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.Lukasz-Cioch-LCMedia_pl-Krakow-Heritage-III-transza_22-480x270.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 2560px, 100vw\" \/><figcaption><br>&nbsp;<br>Nowa Huta, fot. \u0141ukasz Cioch LCMedia.pl<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opat\u00f3w \u2013 zesp\u00f3\u0142 kolegiaty pod wezwaniem \u015bw. Marcina Biskupa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kolegiata zlokalizowana jest w centrum Opatowa, na Wzg\u00f3rzu Kolegiackim, na zach\u00f3d od starego miasta (Wzg\u00f3rze Miejskie), w pobli\u017cu doliny rzeczki Opat\u00f3wki.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolegiata opatowska jest jednym z najcenniejszych zabytk\u00f3w architektury roma\u0144skiej oraz jedn\u0105 z najlepiej zachowanych dwunastowiecznych bazylik w Polsce. Mie\u015bci cenne przyk\u0142ady dzie\u0142 sztuki doby gotyku, renesansu i baroku. Ma tak\u017ce szczeg\u00f3lne znaczenie, jako miejsce zwi\u0105zane z obradami sejmiku ziemskiego. W jej murach przechowywany jest tzw. przywilej opatowski \u2013 szesnastowieczny dokument, w kt\u00f3rym Krzysztof Szyd\u0142owiecki potwierdza zabezpieczenie bytu materialnego zar\u00f3wno kolegiaty, jak i miasta. Przywilej opatowski zdobiony przez wybitnego malarza Stanis\u0142awa Samostrzelnika to cenny przyk\u0142ad sztuki miniatorskiej doby renesansu w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Na szczeg\u00f3lna uwag\u0119 zas\u0142uguje wystr\u00f3j \u015bwi\u0105tyni, w kt\u00f3rym przewa\u017ca styl barokowy.&nbsp; Wielkoformatowe polichromie przedstawiaj\u0105 zwyci\u0119stwa or\u0119\u017ca polskiego w bitwach na Psim Polu, pod Grunwaldem i pod Wiedniem, przedstawienia dwunastu aposto\u0142\u00f3w, sceny z&nbsp;\u017cycia \u015bw. Marcina z Tours.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej informacji o zespole kolegiaty pod wezwaniem \u015bw. Marcina Biskupa w Opatowie, mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: <a href=\"https:\/\/zabytek.pl\/pl\/obiekty\/opatow-zespol-kolegiaty-pod-wezwaniem-sw-marcina-biskupa-\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zabytek.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1858\" height=\"2560\" data-id=\"9792\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4-Opatow-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9792\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4-Opatow-scaled.jpg 1858w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4-Opatow-1280x1764.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4-Opatow-980x1350.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4-Opatow-480x661.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1858px, 100vw\" \/><figcaption>Zesp\u00f3\u0142 kolegiaty pw. \u015bw. Marcina Biskupa, fot. \u0141ukasz M\u0142ynarski, OT NID<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1975\" height=\"2560\" data-id=\"9794\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/10-Opatow-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9794\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/10-Opatow-scaled.jpg 1975w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/10-Opatow-1280x1659.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/10-Opatow-980x1270.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/10-Opatow-480x622.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1975px, 100vw\" \/><figcaption>Bitwa pod Grunwaldem &#8211; polichromie we wn\u0119trzu kolegiaty opatowskiej, fot. Anna Hanaka, NID<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1707\" height=\"2560\" data-id=\"9793\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Opatow-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9793\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Opatow-scaled.jpg 1707w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Opatow-1280x1920.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Opatow-980x1470.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Opatow-480x720.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1707px, 100vw\" \/><figcaption>Wn\u0119trze kolegiaty opatowskiej, fot. Klara Kantorowicz, NID<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Supra\u015bl \u2013 Klasztor M\u0119ski Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zesp\u00f3\u0142 klasztorny po\u0142o\u017cony jest w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci miasta na skarpie rzeki Supra\u015bl. Kompleks obejmuje usytuowan\u0105 centralnie cerkiew pw. Zwiastowania Przenaj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy otoczon\u0105 przez zabudowania monasterskie: dwa budynki mieszkalne, pa\u0142ac archimandryt\u00f3w, bram\u0119-dzwonnic\u0119 oraz cerkiew pw. \u015bw. Jana Teologa, a&nbsp;tak\u017ce katakumby oraz ogr\u00f3d ozdobny po\u0142o\u017cone na po\u0142udnie od klasztoru.<\/p>\n\n\n\n<p>Zesp\u00f3\u0142 monastyczny w Supra\u015blu jest zabytkiem o wyj\u0105tkowej warto\u015bci historycznej. Rola Supra\u015bla jako o\u015brodka Ko\u015bcio\u0142a wschodniego by\u0142a niezwykle znacz\u0105ca i por\u00f3wnywalna do Wilna czy Kijowa. St\u0105d wychodzi\u0142y pobudzaj\u0105ce i reformuj\u0105ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 wschodni pr\u0105dy religijne i intelektualne oraz realizuj\u0105cy je w praktyce wybitni my\u015bliciele, biskupi, archimandryci itp. Zgromadzenie mnich\u00f3w, teolog\u00f3w, uczonych i kierowana przez nich oficyna supraska (drukarnia) zapisa\u0142y si\u0119 z\u0142otymi zg\u0142oskami w dziejach kultury Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Opr\u00f3cz ksi\u0105g liturgicznych (unickich), druk kt\u00f3rych w wieku XVIII Supra\u015bl praktycznie zdominowa\u0142, oficyna supraska uprzyst\u0119pnia\u0142a czytelnikom w ca\u0142ej Polsce najwybitniejsze dzie\u0142a polskiego i zachodnioeuropejskiego O\u015bwiecenia, wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142a z KEN i innymi \u015bwiat\u0142ymi luminarzami nauki i literatury.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej informacji o Klasztorze M\u0119skim Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: <a href=\"https:\/\/zabytek.pl\/pl\/obiekty\/zespol-klasztorny-bazylianow-ob-monaster-zwiastowania\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zabytek.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1427\" data-id=\"9789\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.-Suprasl.-A.-Wawrzynczuk-2021-tel-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9789\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.-Suprasl.-A.-Wawrzynczuk-2021-tel-scaled.jpg 2560w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.-Suprasl.-A.-Wawrzynczuk-2021-tel-1280x714.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.-Suprasl.-A.-Wawrzynczuk-2021-tel-980x546.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1.-Suprasl.-A.-Wawrzynczuk-2021-tel-480x268.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 2560px, 100vw\" \/><figcaption>Widok na monaster od strony wschodniej, fot. A. Wawrzy\u0144czuk, NID <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2560\" height=\"1921\" data-id=\"9791\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4.-Suprasl-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9791\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4.-Suprasl-scaled.jpg 2560w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4.-Suprasl-1280x961.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4.-Suprasl-980x735.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/4.-Suprasl-480x360.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 2560px, 100vw\" \/><figcaption>Wn\u0119trze cerkwi Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, fot. A. Wawrzy\u0144czuk, NID <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1707\" height=\"2560\" data-id=\"9790\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/3-Suprasl-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9790\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/3-Suprasl-scaled.jpg 1707w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/3-Suprasl-1280x1920.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/3-Suprasl-980x1470.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/3-Suprasl-480x720.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1707px, 100vw\" \/><figcaption>Cerkiew Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, fot. A. Wawrzy\u0144czuk, NID <\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jab\u0142eczna \u2013 prawos\u0142awny klasztor \u015bw. Onufrego<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Monaster po\u0142o\u017cony jest 2 km na wsch\u00f3d od wsi Jab\u0142eczna, nad rzek\u0105 Bug stanowi\u0105c\u0105 na tym odcinku granic\u0119 mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Bia\u0142orusi\u0105. Zesp\u00f3\u0142 sk\u0142ada si\u0119 z cerkwi, po\u0142o\u017conego na p\u00f3\u0142noc od niej klasztoru, s\u0105siaduj\u0105cego z nim od zachodu domu pielgrzyma oraz bramy-dzwonnicy ulokowanej na zach\u00f3d od cerkwi, na jej osi. Cerkiew po\u0142o\u017cona jest po\u015brodku wewn\u0119trznego dziedzi\u0144ca, w kt\u00f3rego p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci znajduje si\u0119 cmentarz. Ca\u0142o\u015b\u0107 otoczona jest murem. Na wsch\u00f3d od zespo\u0142u, tu\u017c nad Bugiem, na sztucznym wzniesieniu stoi kaplica \u015awi\u0119tego Ducha, natomiast na p\u00f3\u0142noc od zespo\u0142u, r\u00f3wnie\u017c na wzniesieniu \u2013 kaplica Za\u015bni\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, do kt\u00f3rej prowadzi aleja. Zesp\u00f3\u0142 architektoniczny wkomponowany zosta\u0142 w otaczaj\u0105cy krajobraz o wysokich walorach przyrodniczych.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponad pi\u0119ciusetletni klasztor jest najstarszym, nieprzerwanie istniej\u0105cym prawos\u0142awnym monasterem w Polsce. Jako jeden z nielicznych nie przyj\u0105\u0142 postanowie\u0144 unii brzeskiej z 1595 r., unikn\u0105\u0142 te\u017c likwidacji w wiekach p\u00f3\u017aniejszych. Dzi\u0119ki ci\u0105g\u0142o\u015bci wyznaniowej stanowi obecnie nieocenione \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy na temat dziej\u00f3w i tradycji Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego na pograniczu dw\u00f3ch wielkich wyzna\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich oraz \u015bwiadczy o wielokulturowym dziedzictwie Polski. Szczeg\u00f3ln\u0105 rang\u0119 klasztoru potwierdzaj\u0105 przechowywane w jego murach cenne przyk\u0142ady sztuki sakralnej, kultywowane tradycje p\u0105tnicze i muzyczne oraz malownicze usytuowanie za\u0142o\u017cenia po\u015br\u00f3d nadbu\u017ca\u0144skich las\u00f3w i \u0142\u0105k \u0142\u0119gowych z pomnikowymi okazami d\u0119b\u00f3w szypu\u0142kowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Klasztor jab\u0142eczy\u0144ski od \u015bredniowiecza do unii brzeskiej by\u0142 jednym z wielu monaster\u00f3w o znaczeniu lokalnym, dopiero po 1596 r. w zwi\u0105zku z przechodzeniem licznych o\u015brodk\u00f3w na \u0142ono Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, jego znaczenie duchowe przybra\u0142o na sile. Trwanie Jab\u0142ecznej w wierze prawos\u0142awnej wspierali mo\u017cni protektorzy wywodz\u0105cy si\u0119 z okolicznych rod\u00f3w, bez wzgl\u0119du na swoje wyznanie. Dowodzi to tolerancji religijnej i szacunku dla tradycji miejsca i zwyczaj\u00f3w lokalnej ludno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Wi\u0119cej informacji o prawos\u0142awnym klasztorze \u015bw. Onufrego, mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: <a href=\"https:\/\/zabytek.pl\/pl\/obiekty\/jableczna-cerkiew-prawoslawna-pw-sw-onufrego\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zabytek.pl<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-4 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"1063\" data-id=\"9798\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1-Jableczna.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9798\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1-Jableczna.jpg 1600w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1-Jableczna-1280x850.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1-Jableczna-980x651.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/1-Jableczna-480x319.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1600px, 100vw\" \/><figcaption>Klasztor \u015bw. Onufrego, <br>fot. Jan Nied\u017awied\u017a, NID<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1329\" height=\"2067\" data-id=\"9799\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/5-Jableczna.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9799\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/5-Jableczna.jpg 1329w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/5-Jableczna-1280x1991.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/5-Jableczna-980x1524.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/5-Jableczna-480x747.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1329px, 100vw\" \/><figcaption>Wn\u0119trze cerkwii, fot. Anna Hanaka, NID<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1513\" height=\"1011\" data-id=\"9800\" src=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Jableczna.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9800\" srcset=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Jableczna.jpg 1513w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Jableczna-1280x855.jpg 1280w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Jableczna-980x655.jpg 980w, https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/8-Jableczna-480x321.jpg 480w\" sizes=\"(min-width: 0px) and (max-width: 480px) 480px, (min-width: 481px) and (max-width: 980px) 980px, (min-width: 981px) and (max-width: 1280px) 1280px, (min-width: 1281px) 1513px, 100vw\" \/><figcaption>Klasztor \u015bw. Onufrego, kaplica \u015bw. Ducha, fot. Jan Nied\u017awied\u017a, NID<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wi\u0119cej informacji o pozosta\u0142ych Pomnikach Historii, mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie: <a href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/pomniki-historii\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">nid.pl<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2 lutego wesz\u0142o w \u017cycie rozporz\u0105dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z&nbsp;kt\u00f3rym, krakowska Nowa Huta, zesp\u00f3\u0142 kolegiaty w Opatowie, prawos\u0142awny Klasztor \u015awi\u0119tego Onufrego w Jab\u0142ecznej oraz klasztor m\u0119ski Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":7,"featured_media":9788,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[3,109],"tags":[],"class_list":["post-9801","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-pomniki-historii"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii - NID<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii - NID\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"2 lutego wesz\u0142o w \u017cycie rozporz\u0105dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z&nbsp;kt\u00f3rym, krakowska Nowa Huta, zesp\u00f3\u0142 kolegiaty w Opatowie, prawos\u0142awny Klasztor \u015awi\u0119tego Onufrego w Jab\u0142ecznej oraz klasztor m\u0119ski Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"NID\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-02-03T09:48:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-19T08:03:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1857\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@NarIDpl\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Barbara Halliop\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/\"},\"author\":{\"name\":\"Barbara Halliop\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\"},\"headline\":\"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii\",\"datePublished\":\"2023-02-03T09:48:35+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-19T08:03:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/\"},\"wordCount\":1676,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Pomniki historii\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/\",\"name\":\"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii - NID\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg\",\"datePublished\":\"2023-02-03T09:48:35+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-19T08:03:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg\",\"width\":1857,\"height\":1238,\"caption\":\"NID POMNIKI HISTORII aktual\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/nid.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"name\":\"NID\",\"description\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#organization\",\"name\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png\",\"width\":200,\"height\":197,\"caption\":\"Narodowy Instytut Dziedzictwa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek\",\"https:\/\/x.com\/NarIDpl\",\"https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa\",\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15\",\"name\":\"Barbara Halliop\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967\",\"contentUrl\":\"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967\",\"caption\":\"Barbara Halliop\"},\"url\":\"http:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii - NID","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii - NID","og_description":"2 lutego wesz\u0142o w \u017cycie rozporz\u0105dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z&nbsp;kt\u00f3rym, krakowska Nowa Huta, zesp\u00f3\u0142 kolegiaty w Opatowie, prawos\u0142awny Klasztor \u015awi\u0119tego Onufrego w Jab\u0142ecznej oraz klasztor m\u0119ski Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii [&hellip;]","og_url":"https:\/\/nid.pl\/en\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/","og_site_name":"NID","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","article_published_time":"2023-02-03T09:48:35+00:00","article_modified_time":"2024-04-19T08:03:04+00:00","og_image":[{"width":1857,"height":1238,"url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Barbara Halliop","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@NarIDpl","twitter_site":"@NarIDpl","twitter_misc":{"Written by":"Barbara Halliop","Estimated reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/"},"author":{"name":"Barbara Halliop","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15"},"headline":"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii","datePublished":"2023-02-03T09:48:35+00:00","dateModified":"2024-04-19T08:03:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/"},"wordCount":1676,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg","articleSection":["Aktualno\u015bci","Pomniki historii"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/","url":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/","name":"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii - NID","isPartOf":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg","datePublished":"2023-02-03T09:48:35+00:00","dateModified":"2024-04-19T08:03:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#primaryimage","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NID-2023-POMNIKI-HISTORII_aktual.jpg","width":1857,"height":1238,"caption":"NID POMNIKI HISTORII aktual"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/nid.pl\/2023\/02\/03\/mamy-juz-123-pomniki-historii\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/nid.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mamy ju\u017c 123 Pomniki Historii"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/nid.pl\/#website","url":"https:\/\/nid.pl\/","name":"NID","description":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","publisher":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/nid.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/nid.pl\/#organization","name":"Narodowy Instytut Dziedzictwa","url":"https:\/\/nid.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/logoRedDark.png","width":200,"height":197,"caption":"Narodowy Instytut Dziedzictwa"},"image":{"@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/zabytek","https:\/\/x.com\/NarIDpl","https:\/\/www.instagram.com\/nid.pl\/?hl=pl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/narodowy-instytut-dziedzictwa","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCQXuhKa2uHtmNvLRUSx40JA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/1b690a8998a5111cfb9f0ffe24195a15","name":"Barbara Halliop","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/nid.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967","contentUrl":"https:\/\/nid.pl\/wp-content\/litespeed\/avatar\/924046d17dd0c842c9fa9ccf489bc6dc.jpg?ver=1777444967","caption":"Barbara Halliop"},"url":"http:\/\/nid.pl\/en\/author\/bhalliop\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9801"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9801\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9788"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nid.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}